नवी दिल्ली, 23 मे (हिं.स.) दिल्ली उच्च न्यायालयाने भारतीय महिला कुस्तीपटू विनेश फोगाटच्या बाबतीत सुरू असलेल्या वादात मोठा दिलासा दिला आहे. न्यायालयाने तिला आगामी आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या निवड चाचण्यांमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी दिली आहे. यापूर्वी शुक्रवारी, न्यायालयाने भारतीय कुस्ती महासंघाच्या कार्यपद्धतीवर तीव्र नाराजी व्यक्त केली होती आणि म्हटले होते की, क्रीडा संघटनांनी सूडबुद्धीने नव्हे, तर खेळाडू आणि खेळाच्या सर्वोत्तम हितासाठी काम केले पाहिजे.

सरन्यायाधीश डी. के. उपाध्याय आणि न्यायमूर्ती तेजस कारिया यांच्या खंडपीठाने केंद्र सरकारला विनेश फोगटच्या तंदुरुस्तीचे मूल्यांकन करण्यासाठी तज्ञांची समिती स्थापन करण्याचे निर्देश दिले. याच्या आधारावर, तिला ३०-३१ मे रोजी होणाऱ्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या निवड चाचण्यांमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी दिली जाईल.

सुनावणीदरम्यान, न्यायालयाने तोंडी टिप्पणी केली की देशात मातृत्वाचा आदर केला जातो आणि त्याचा वापर खेळाडूच्या कारकिर्दीच्या विरोधात केला जाऊ नये. न्यायालयाने म्हटले, मातृत्व हा एक उत्सव आहे. कोणत्याही खेळाडूसाठी ते हानिकारक ठरू नये. वास्तविक पाहता, विनेश फोगाट जुलै २०२५ मध्ये आई झाली आणि आता देशांतर्गत स्पर्धांमध्ये पुनरागमन करण्याची तयारी करत आहे.

भारतीय कुस्ती महासंघाने नुकतेच विनेश फोगाटला २६ जून २०२६ पर्यंत देशांतर्गत स्पर्धांमध्ये भाग घेण्यासाठी अपात्र घोषित केले आहे. महासंघाने असा युक्तिवाद केला की, युनायटेड वर्ल्ड रेसलिंगच्या उत्तेजक-विरोधी नियमांनुसार, निवृत्तीनंतर पुनरागमन करणाऱ्या कोणत्याही खेळाडूने किमान सहा महिन्यांची पूर्वसूचना देणे आवश्यक आहे. डब्ल्यूएफआयच्या मते, विनेशने ही अनिवार्य पूर्वसूचना पूर्ण केली नाही, ज्यामुळे ती देशांतर्गत स्पर्धांमध्ये भाग घेण्यासाठी अपात्र ठरली आहे.

विनेशला बजावलेल्या १५-पानांच्या कारणे दाखवा नोटीसमध्ये, डब्ल्यूएफआयने तिच्यावर बेशिस्त आणि उत्तेजक-विरोधी नियमांचे उल्लंघन केल्याचा आरोप केला आहे. या नोटीसमध्ये असेही म्हटले आहे की तिच्या वर्तनाने भारतीय कुस्तीच्या प्रतिमेला धक्का पोहोचला आहे. सुनावणीदरम्यान, विनेशचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या वरिष्ठ वकिलाने न्यायालयाला सांगितले की, ९ मे रोजीची नोटीस, ज्यात तिच्या पॅरिस ऑलिम्पिकमधील अपात्रतेला 'राष्ट्रीय लाजिरवाणी गोष्ट' म्हटले होते, ती पूर्वग्रहदूषित आणि अपमानजनक होती. खंडपीठाने तीव्र शब्दांत टिप्पणी केली, एखादा राग किंवा वाद असेल तर खेळाचा बळी का द्यायचा? विनेश एक आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील खेळाडू आहे. आई झाल्यानंतर अवघ्या १० महिन्यांत तिला चाचण्यांमधून वगळण्याचे काय समर्थन आहे?

यापूर्वी, १८ मे रोजी, उच्च न्यायालयाच्या एकल खंडपीठाने विनेशला तात्काळ दिलासा देण्यास नकार दिला होता. तिने या निर्णयाविरोधात द्विसदस्यीय खंडपीठात अपील केले होते, ज्याने आता हा निर्णय दिला आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे