इस्लामाबाद, 12 जानेवारी (हिं.स.)।पाकिस्तानचे आर्मी चीफ फील्ड मार्शल असीम मुनीर यांनी मुस्लिम जगाच्या सुरक्षा दृष्टीने नवीन ‘डिफेन्स डॉक्ट्रिन’ तयार केले आहे. या डॉक्ट्रिननुसार पाकिस्तान मुस्लिम देशांबरोबर आक्रमक संरक्षण आणि धोरणात्मक भागीदारी वाढवत आहे. यात मोठ्या प्रमाणावर शस्त्रांची खरेदी-विक्री, लढाऊ विमान आणि क्षेपणास्त्रांची विक्री यांचा समावेश आहे.
भारतीय सुरक्षा सूत्रांनुसार, हे ‘संरक्षण कूटनीती’चे नवीन तत्त्व आहे. या सूत्रांनुसार, जगातील वाढती अस्थिरता पाहता अनेक मुस्लिम देश पाकिस्तानच्या परमाणु छत्रीखाली सुरक्षा शोधत आहेत. पाकिस्तान हा जगातील एकमेव परमाणु अस्त्रसंपन्न इस्लामिक देश आहे. सध्या तरी कोणत्याही देशाला परमाणु अस्त्रे हस्तांतरित किंवा शेअर करण्याचा कोणताही करार झाला नाही. मात्र पाकिस्तान त्या देशांना धोरणात्मक विश्वास देत आहे, ज्यांना इस्रायल किंवा इतर देशांकडून धोका आहे.
भारतीय सुरक्षा सूत्रांचा अंदाज आहे की सौदी–पाकिस्तान करारामुळे मिडल ईस्टमधील सामरिक संतुलन बदलू शकते. असीम मुनीर ही रणनीती जलद गतीने पुढे नेत आहेत. पाकिस्तान स्वतःला मुस्लिम देशांचा ‘संरक्षक’ म्हणून स्थापित करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
पाकिस्तानचे उप पंतप्रधान आणि परराष्ट्र मंत्री इशाक डार यांनी सांगितले की सुमारे ८ मुस्लिम देशांनी इस्लामाबादबरोबर संरक्षण भागीदारीच्या शक्यता शोधल्या आहेत. हे देश शस्त्र खरेदी करण्यास आणि सैन्य सहयोग घेण्यास इच्छुक आहेत. पाकिस्तानने वित्तीय वर्ष २०२५–२६ मध्ये ८ अब्ज डॉलरचे संरक्षण निर्यात ऑर्डर मिळवले आहेत आणि पुढील ३–५ वर्षांत २० अब्ज डॉलरपर्यंत शस्त्र विकण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे.
पाकिस्तानचा सौदी अरेबिया सोबत रणनीतिक लष्करी करार झाला आहे. संभाव्य JF-17 थंडर लढाऊ विमान कराराची किंमत ३.७ अब्ज डॉलर असू शकते. सौदी अरब क्षेत्रीय अस्थिरता (यमन,इस्रायल–फिलिस्तीन, लीबिया, सूडान इ.) आणि युएइ सोबत तणावामुळे पाकिस्तानवर विश्वास ठेवत आहे. सौदी अरेबियाने पाकिस्तानी सैन्याला हवे असल्यास युद्धात सहभागी होण्याची संधी आहे. अझरबैजान सोबत पाकिस्तानची ४.६ अब्ज डॉलरचा ४० JF-17 विमानांचा करार, सध्या डिलिव्हरी प्रक्रियेत आहे. लीबियासोबत UAE च्या बँकिंग चॅनेल्सद्वारे १.२५–१.४ अब्ज डॉलरचा शस्त्र करार. सूडान: १.१ अब्ज डॉलरचा संरक्षण करार. बांग्लादेशसोबत सुमारे १ अब्ज डॉलरचा करार, ज्यामध्ये JF-17 आणि इतर शस्त्रांचा समावेश होऊ शकतो.
तुर्की देखील सौदी–पाकिस्तान करारात सामील होण्यास इच्छुक आहे. जॉर्डन आणि इजिप्त देखील पाकिस्तानी शस्त्रांमध्ये रस दाखवत आहेत. पाकिस्तान या डील्सद्वारे मुस्लिम देशांमध्ये नाटो सारखी संरचना तयार करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
JF-17 थंडर लढाऊ विमान पाकिस्तान आणि चीनचे संयुक्त प्रकल्प आहे. हे हलके, मल्टी-रोल फाइटर जेट आहे, जे स्वस्त आणि सहज उपलब्ध आहे. अनेक डील्समध्ये JF-17 मुख्य आकर्षण आहे. याशिवाय मिसाइल, ड्रोन, हेलिकॉप्टर आणि एअर डिफेन्स सिस्टम देखील या करारांचा भाग आहेत.
---------------
हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode
