वॉशिंग्टन , 04 मार्च (हिं.स.)।अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवरील हल्ल्यांच्या पार्श्वभूमीवर ब्रिटनचे पंतप्रधान कीअर स्टार्मर यांच्यावर तीव्र टीका केली आहे. ट्रम्प यांनी ब्रिटनची भूमिका अत्यंत असहकार्याची असल्याचे सांगत स्टार्मर यांची तुलना माजी ब्रिटिश पंतप्रधान विन्स्टन चर्चिल यांच्याशी केली आणि “आपण ज्यांच्याशी व्यवहार करत आहोत, ते चर्चिल नाहीत,” असे वक्तव्य केले.

व्हाईट हाऊसमधील ओव्हल ऑफिसमध्ये पत्रकारांशी बोलताना ट्रम्प यांनी आरोप केला की, इराणवरील हल्ल्यापूर्वी ब्रिटनने सुरुवातीला अमेरिकन बॉम्बर विमानांना डिएगो गार्सिया या लष्करी तळाचा वापर करण्यास परवानगी दिली नव्हती. हिंद महासागरातील हा तळ अमेरिका आणि ब्रिटनचा संयुक्त लष्करी तळ मानला जातो. ट्रम्प यांनी हा निर्णय “धक्कादायक” असल्याचे म्हणत यामुळे दोन्ही देशांमधील संबंधांना धक्का बसल्याचे सांगितले.

मात्र, ट्रम्प यांनी असेही नमूद केले की रविवारी उशिरा रात्री स्टार्मर यांनी आपली भूमिका बदलली आणि अखेर अमेरिकन सैन्याला ब्रिटिश तळांचा वापर करण्यास परवानगी दिली. पण तोपर्यंत दोन्ही देशांतील तणाव उघडपणे समोर आला होता. अमेरिका आणि ब्रिटनमधील संबंधांना दीर्घकाळापासून “स्पेशल रिलेशनशिप” म्हटले जाते आणि पाश्चात्त्य सुरक्षा सहकार्याचा तो पाया मानला जातो. ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यामुळे या संबंधांमध्ये तडा गेल्याचे संकेत मिळत आहेत.

याच दरम्यान ट्रम्प यांनी स्पेनवरही टीका केली. त्यांनी म्हटले की, इराणशी संबंधित लष्करी कारवायांसाठी स्पेनने आपल्या तळांचा वापर करण्यास परवानगी दिली नाही, त्यामुळे अमेरिका आता स्पेनसोबतचे व्यापारी संबंध संपवणार आहे. ट्रम्प यांनी अमेरिकेचे अर्थमंत्री स्कॉट बेसेंट यांना स्पेनसोबतचे सर्व व्यावसायिक व्यवहार थांबवण्याचे निर्देश दिल्याचे सांगितले. “स्पेनची भूमिका अत्यंत खराब होती. आम्हाला स्पेनसोबत कोणताही व्यापार ठेवायचा नाही,” असे ट्रम्प म्हणाले.

दरम्यान, 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणमधील अनेक शहरांवर एकाच वेळी हवाई हल्ले केले होते. या हल्ल्यांमध्ये इराणचे लष्करी कमांड सेंटर, क्षेपणास्त्र तळ आणि एअर डिफेन्स प्रणालींना लक्ष्य करण्यात आले. या कारवाईत इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई आणि चार वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्यांचा मृत्यू झाला. तेहरानसह अनेक मोठ्या शहरांमध्ये जोरदार स्फोट झाले.

या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून इराणने अमेरिका आणि तिच्या सहयोगी देशांवर बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले केले. या हल्ल्यांचा परिणाम इस्रायल, बहरीन, कुवैत, कतार, सौदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिराती आणि जॉर्डनपर्यंत दिसून आला. त्यामुळे संपूर्ण मध्यपूर्वेत तणाव अधिक वाढला असून सामान्य नागरिकांच्या सुरक्षेबाबत चिंता वाढली आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode