मुंबई, 05 एप्रिल (हिं.स.)। टाटा समूहाशी संबंधित धर्मादाय संस्थांमध्ये एक महत्त्वपूर्ण घडामोड घडली असून वेणू श्रीनिवासन यांनी ‘बाई हिराबाई चॅरिटेबल ट्रस्ट’मधील विश्वस्त पदाचा राजीनामा दिला आहे. शनिवारी, ४ एप्रिल रोजी त्यांनी हा निर्णय घेतला असून, मिळालेल्या माहितीनुसार त्यांनी आपल्या राजीनाम्यामागे “इतर व्यावसायिक जबाबदाऱ्या” आणि वेळेचा अभाव हे कारण दिले आहे. श्रीनिवासन हे टाटा समूहाच्या सात विश्वस्त संस्थांचे उपाध्यक्ष होते तसेच टीव्हीएस मोटर कंपनीचे ‘चेअरमन एमेरिटस’ (मानद अध्यक्ष) म्हणूनही कार्यरत आहेत.

विशेष म्हणजे, श्रीनिवासन यांचा हा राजीनामा अशा वेळी आला आहे, जेव्हा त्याच्या अवघ्या एक दिवस आधी टाटा समूहातील माजी विश्वस्त मेहली मिस्त्री यांनी त्यांच्या आणि विजय सिंग यांच्या नियुक्तीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले होते. मिस्त्री यांनी धर्मादाय आयुक्तांकडे धाव घेत ट्रस्टच्या संचालक मंडळाच्या रचनेबाबत आक्षेप नोंदवला आहे. त्यांनी असा दावा केला आहे की काही विद्यमान विश्वस्त ट्रस्ट डीडमध्ये नमूद केलेल्या पात्रतेच्या अटी पूर्ण करत नाहीत, त्यामुळे त्यांच्या निर्णयांची कायदेशीर वैधता संशयास्पद ठरते.

या प्रकरणात ७ डिसेंबर १९२३ च्या मूळ ट्रस्ट डीडचा आधार घेत मिस्त्री यांनी दोन महत्त्वाच्या अटींचा उल्लेख केला आहे. या अटींनुसार सर्व विश्वस्त पारसी झोरोअस्ट्रियन धर्माचे असणे आवश्यक आहे तसेच ते बॉम्बे प्रेसिडेन्सी-नवसारी क्षेत्राचे कायमस्वरूपी रहिवासी असणे गरजेचे आहे. मिस्त्री यांच्या मते, वेणू श्रीनिवासन आणि विजय सिंग या दोघांनीही या अटी पूर्ण केलेल्या नाहीत, त्यामुळे त्यांच्या नियुक्त्या सुरुवातीपासूनच अयोग्य आहेत.

याआधी ऑक्टोबर २०२५ मध्ये मिस्त्री यांच्या कार्यकाळाच्या नूतनीकरणावर मतदान झाले होते. या मतदानात नोएल टाटा, वेणू श्रीनिवासन आणि विजय सिंग यांनी नूतनीकरणाच्या विरोधात मतदान केले होते, तर जहांगीर सी. जहांगीर आणि डारियस खंबाटा यांनी समर्थन केले होते. जिमी टाटा यांनी कोणताही प्रतिसाद दिला नव्हता. मिस्त्री यांचे म्हणणे आहे की, जर अपात्र विश्वस्तांची मते वगळली गेली, तर त्यांचा कार्यकाळ न वाढवण्याचा निर्णय आपोआप अवैध ठरेल.

या प्रकरणात मिस्त्री यांनी आणखी एक गंभीर आरोप केला आहे की, गेल्या दोन वर्षांपासून ट्रस्टची कोणतीही अधिकृत बैठक झालेली नाही. त्यांनी याला पारदर्शकतेचा अभाव असल्याचे म्हटले असून धर्मादाय आयुक्तांनी ट्रस्टच्या नोंदी आणि मिनिट बुकची तपासणी करावी, तसेच सर्व विश्वस्तांकडून त्यांच्या पात्रतेबाबत प्रतिज्ञापत्र घ्यावे, अशी मागणी केली आहे.

दरम्यान, या वादामुळे ट्रस्टच्या अस्तित्वावरही प्रश्न निर्माण झाला आहे. जर अपात्र विश्वस्तांना हटवण्यात आले, तर ट्रस्टमध्ये किमान पाच सदस्यांची आवश्यक संख्या पूर्ण होणार नाही. त्यामुळे मिस्त्री यांनी सध्याच्या मंडळाऐवजी प्रशासक नेमण्याची मागणी केली आहे. त्यांनी स्पष्ट केले आहे की त्यांचा उद्देश स्वतःची पुनर्नियुक्ती नसून ट्रस्टच्या मूळ उद्देशाचे आणि पारसी समाजाच्या हिताचे संरक्षण करणे हा आहे.

‘बाई हिराबाई चॅरिटेबल ट्रस्ट’ हा टाटा कुटुंबाच्या सुरुवातीच्या काळात स्थापन झालेला एक महत्त्वाचा धर्मादाय ट्रस्ट आहे, जी प्रामुख्याने गुजरातमधील नवसारी येथील पारसी समाजाच्या कल्याणासाठी कार्य करतो. या ट्रस्टचा डीड अत्यंत कठोर मानला जातो आणि त्यामध्ये केवळ विशिष्ट अटी पूर्ण करणाऱ्यांनाच व्यवस्थापनात स्थान दिले जाते.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule