नवी दिल्ली , 21 मे (हिं.स.)। संयुक्त राष्ट्रांमध्ये भारताचे स्थायी प्रतिनिधी हरीश पर्वतनेनी यांनी सुरक्षा परिषदेत पाकिस्तानवर जोरदार टीका केली आहे. सशस्त्र संघर्षांमध्ये नागरिकांच्या संरक्षणासंदर्भात आयोजित संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेच्या वार्षिक खुल्या चर्चासत्रात बोलताना त्यांनी जागतिक व्यासपीठावर पाकिस्तानचा क्रूर चेहरा उघड केला.

राजदूत हरीश पर्वतनेनी यांनी या महिन्यासाठी संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेचे अध्यक्षपद स्वीकारल्याबद्दल चीन यांचे अभिनंदन करून आपल्या भाषणाची सुरुवात केली. त्यांनी म्हटले की, संघर्षाच्या परिस्थितीत नागरिकांचे संरक्षण करणे हे आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षा टिकवून ठेवण्याचे एक महत्त्वाचे घटक आहे. भारत संयुक्त राष्ट्रांच्या सनदप्रती आपली ठाम बांधिलकी पुन्हा अधोरेखित करतो आणि नागरिकांच्या मृत्यूबाबत ‘झिरो टॉलरन्स’ धोरणाचा पुरस्कार करतो.

भारतीय प्रतिनिधींनी संयुक्त राष्ट्र महासचिवांच्या अहवालाचा संदर्भ देत युद्धग्रस्त भागांतील जीवित आणि वित्तहानीबाबत आकडेवारी मांडली. सलग तीन वर्षे वाढ झाल्यानंतर 2025 मध्ये प्रथमच नागरिकांच्या मृत्यूच्या नोंदींमध्ये घट दिसून आली आहे. 2025 मध्ये जगभरातील 20 सशस्त्र संघर्षांमध्ये 37 हजारांहून अधिक नागरिकांचा मृत्यू झाल्याची नोंद आहे.भारताने चिंता व्यक्त करत म्हटले की, नागरिकांचा सतत होणारा बळी, विस्थापन, पायाभूत सुविधांची नासधूस तसेच रुग्णालये, शाळा आणि वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांवरील हल्ले अत्यंत चिंताजनक आहेत.

शहरी भागांतील बदलत्या युद्धतंत्रांवर बोलताना पर्वतनेनी म्हणाले की, शहरांमध्ये आणि दाट लोकवस्तीच्या भागांत क्षेपणास्त्रे, बॉम्ब आणि इतर स्फोटक शस्त्रांचा वापर नागरिकांच्या हानीचे मोठे कारण ठरत आहे. विशेषतः शहरी भागांमध्ये स्फोटक शस्त्रे तैनात करण्यासाठी ड्रोनचा वाढता वापर ही गंभीर चिंतेची बाब आहे.त्यांनी मागणी केली की कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि स्वायत्त प्रणालींसारख्या उदयोन्मुख तंत्रज्ञानाचा वापर आंतरराष्ट्रीय कायदे आणि मानवीय तत्त्वांच्या चौकटीतच व्हायला हवा.

भारतीय प्रतिनिधींनी सांगितले की, भारत अनेक दशकांपासून सीमापार दहशतवादाचा बळी ठरत आहे, ज्यामुळे प्रादेशिक शांतता आणि स्थैर्य धोक्यात येते. त्यांनी ठामपणे सांगितले की, जे देश दहशतवादाला प्रोत्साहन देतात, आश्रय देतात किंवा पाठिंबा देतात, त्यांना निश्चितपणे जबाबदार धरले गेले पाहिजे.“दहशतवाद हा जगभरातील नागरिकांसाठी सर्वात गंभीर धोक्यांपैकी एक आहे. कोणतेही कारण किंवा तक्रार नागरिकांवर जाणीवपूर्वक केलेल्या हल्ल्यांचे समर्थन करू शकत नाही,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.

चर्चेदरम्यान पाकिस्तानने भारताच्या अंतर्गत मुद्द्यांचा उल्लेख करण्याचा प्रयत्न केला असता भारताने त्याला जोरदार प्रत्युत्तर दिले. पर्वतनेनी म्हणाले की, “ज्याचा स्वतःचा नरसंहाराचा दीर्घ आणि कलंकित इतिहास आहे, अशा पाकिस्तानने भारताच्या पूर्णतः अंतर्गत विषयांचा उल्लेख करणे अत्यंत विडंबनात्मक आहे.”

भारतीय प्रतिनिधींनी संयुक्त राष्ट्र सहाय्यता मिशनच्या (युएनएएमए) कागदपत्रांचा संदर्भ देत अफगाणिस्तानमध्ये पाकिस्तानकडून झालेल्या क्रूरतेचा पर्दाफाश केला. युएनएएमए च्या अहवालानुसार, 2026 च्या पहिल्या तीन महिन्यांत पाकिस्तानच्या सैन्याकडून झालेल्या सीमापार सशस्त्र हिंसाचारामुळे अफगाणिस्तानमध्ये 750 नागरिकांचा मृत्यू किंवा जखमी झाल्याची नोंद आहे.युएनएएमए च्या दस्तऐवजांनुसार, अफगाणिस्तानातील नागरिकांच्या जीवितहानीच्या 95 घटनांपैकी 94 घटनांसाठी थेट पाकिस्तानी सुरक्षा दल जबाबदार असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

पाकिस्तानच्या क्रूरतेचे उदाहरण देताना भारतीय प्रतिनिधींनी सांगितले की, याच वर्षी मार्च महिन्यात रमजानच्या पवित्र काळात पाकिस्तानने काबूलमधील ‘ओमिद अॅडिक्शन ट्रीटमेंट हॉस्पिटल’वर क्रूर हवाई हल्ला केला होता. युएनएएमए च्या माहितीनुसार, या भ्याड आणि अमानुष हल्ल्यात 269 नागरिकांचा मृत्यू झाला, तर 122 जण जखमी झाले. हा हल्ला तरावीह नमाजानंतर करण्यात आला, जेव्हा रुग्ण मशिदीतून बाहेर पडत होते. भारताने प्रश्न उपस्थित केला की, कोणत्याही परिस्थितीत रुग्णालयाला लष्करी लक्ष्य बनवले जाऊ शकत नाही.

भारताने पाकिस्तानच्या दुटप्पी भूमिकेवर जोरदार प्रहार करत म्हटले की, जो देश स्वतःच्या नागरिकांवर बॉम्बहल्ले करतो आणि संघटित नरसंहार घडवून आणतो, त्याच्याकडून अशा अमानुष कृत्यांची अपेक्षा केली जाऊ शकते. पर्वतनेनी यांनी 1971 च्या बांग्लादेश मुक्तिसंग्रामादरम्यान पाकिस्तानने केलेल्या अत्याचारांची आठवण करून देत म्हटले: “1971 मधील ‘ऑपरेशन सर्चलाइट’ दरम्यान पाकिस्तानने स्वतःच्या सैन्याकडून 4 लाख महिला नागरिकांवर संघटित आणि संस्थात्मक सामूहिक बलात्कार मोहीम राबवण्यास मंजुरी दिली होती. असे अमानवी वर्तन पाकिस्तानने स्वतःच्या अंतर्गत अपयशांवर पडदा टाकण्याच्या दशकांपासून सुरू असलेल्या प्रयत्नांचे प्रतीक आहे. विश्वास, कायदा आणि नैतिकता यांचा अभाव असलेला पाकिस्तान आज जगासमोर पूर्णपणे उघडा पडला आहे.”

संयुक्त राष्ट्रांतील भारताचे स्थायी प्रतिनिधी हरीश पर्वतनेनी यांनी सशस्त्र संघर्षांमध्ये नागरिकांच्या संरक्षणासंदर्भात आयोजित सुरक्षा परिषदेच्या वार्षिक खुल्या चर्चेत सहभाग घेतला. यावेळी त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, संघर्षाच्या परिस्थितीत नागरिकांचे संरक्षण करणे हे आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यांनी या महिन्यासाठी यूएनएससीचे अध्यक्षपद स्वीकारल्याबद्दल चीनचे अभिनंदनही केले.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode