पाकिस्तानच्या मध्यस्थीला मर्यादा, तणाव निवळण्याची शक्यता

तेहरान/ वॉशिंग्टन, 13 जून (हिं.स.) : अमेरिका आणि इराण यांच्यातील प्रस्तावित शांतता करारावर रविवारी स्वाक्षरी होणार नाही, असे इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते इस्माईल बघाई यांनी स्पष्ट केले आहे. कराराची शक्यता भविष्यात असली तरी अद्याप कोणतीही निश्चित तारीख ठरलेली नसल्याचे त्यांनी सांगितले.

बघाई यांच्या मते, पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने सुरू असलेल्या चर्चेचा मुख्य उद्देश केवळ युद्धविराम साधणे हा आहे. या टप्प्यावर अणुकार्यक्रमासंदर्भातील मुद्द्यांवर चर्चा होणार नाही, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. अमेरिकेची भूमिका सतत बदलत असल्याने या प्रक्रियेकडे सावधपणे पाहणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.दरम्यान, पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी यापूर्वी दावा केला होता की अमेरिका आणि इराण यांच्यात 24 तासांत शांतता करार होऊ शकतो आणि पुढील आठवड्यात तांत्रिक चर्चांना सुरुवात होईल. मात्र इराणने जिनिव्हामध्ये करार झाल्याच्या बातम्याही फेटाळून लावल्या असून अद्याप प्रक्रिया अपूर्ण असल्याचे सांगितले आहे.इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनीही दोन्ही देश कराराच्या अधिक जवळ आले असल्याचे सांगत, माध्यमांनी अटींबाबत तर्कवितर्क टाळावेत असे आवाहन केले आहे.

या घडामोडींदरम्यान भारताने भारतीय खलाशी असलेल्या जहाजांवरील हल्ल्यांच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकन राजदूताला दुसऱ्यांदा बोलावून तीव्र आक्षेप नोंदवला आहे. माजी अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवर भारतीय जहाजांवर ड्रोन हल्ल्याचा आरोप केला असून होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणाव वाढला आहे. इराणने मात्र या सामुद्रधुनीवर आपले नियंत्रण असल्याचा दावा केला आहे.अमेरिकेतील काही अधिकारी आणि विश्लेषकांच्या मते, हा करार लवकरच अंतिम स्वरूप घेऊ शकतो. व्हाईट हाऊसनेही दोन्ही देश कराराच्या अगदी जवळ पोहोचले असल्याचे संकेत दिले आहेत, मात्र त्याच्या अटी आणि अंमलबजावणीचा आराखडा अद्याप अस्पष्ट आहे.दुसरीकडे, पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री इशाक दार यांनी इजिप्तच्या परराष्ट्र मंत्र्यांसोबत झालेल्या चर्चेत अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील तणाव कमी होण्याची आशा व्यक्त केली आहे.

इराणच्या न्यायव्यवस्थेचे प्रमुख गुलाम-हुसेन मोहसेनी-एजेई यांनी अमेरिकेवर अविश्वास व्यक्त करत, संघर्षात इराणने शत्रूंना मोठे नुकसान पोहोचवले असल्याचा दावा केला आहे.एकूणच, अमेरिका–इराण शांतता कराराबाबत आशा आणि संभ्रम दोन्ही कायम असून पुढील काही दिवस या चर्चेसाठी निर्णायक ठरू शकतात, असे राजकीय वर्तुळात मानले जात आहे.

-------------------------------

हिंदुस्थान समाचार / मनीष कुलकर्णी