मुंबई, 09 जून (हिं.स.)। वर्ल्ड ट्रेड सेंटर येथील एक्स्पो हॉलमध्ये १० ते १८ जून २०२६ दरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या ३६० वन मास्टर्स बुद्धिबळ स्पर्धेच्या मास्टर्स सेक्शनमध्ये (अ श्रेणी) १६ देशांचे ५८ आघाडीचे बुद्धिबळपटू सहभागी होतील. त्यात १४ ग्रँडमास्टर्स, ३४ इंटरनॅशनल मास्टर्स, सहा फिडे मास्टर्स, दोन विमेन इंटरनॅशनल मास्टर्स आणि दोन कॅन्डिडेट मास्टर्स यांचा समावेश आहे.

इंडियन चेस स्कूलद्वारे आयोजित स्पर्धेत एकूण ६० लाख रुपयांचे बक्षीस ठेवण्यात आले आहे. हे स्पर्धेचे आणखी एक वैशिष्ट्य आहे. या स्पर्धेत भारतासह जगभरातील सरासरी २३५९ रेटिंग असलेले सर्वोत्तम खेळाडू सहभागी होतात. नऊ फेऱ्यांचा स्विस लीगच्या क्लासिकल फॉरमॅटमध्ये आयोजित ही स्पर्धा सहभागी खेळाडूंना रेटिंग गुण, टायटल नॉर्म्स आणि भरीव बक्षीस रकमेसाठी स्पर्धा करण्याकरिता एक आदर्श व्यासपीठ प्रदान करते. मास्टर्स सेक्शनमध्ये (अ श्रेणी) एकूण ३५ लाख रुपयांचे बक्षीस असून विजेत्याला ८ लाख रुपयांचे बक्षीस मिळेल.

यंदाच्या स्पर्धेत विद्यमान राष्ट्रीय विजेता, तामिळनाडूचा ग्रँडमास्टर इनियन पी. ए. याच्या सह (२५७३ रेटिंग) जीएम संकल्प गुप्ता (२५५३) आणि जीएम अभिजीत गुप्ता (२५४०) असे अव्वल मानांकित खेळाडू आहेत, या स्पर्धेत भारताचे ३२ खेळाडू सहभागी आहेत. इतर देशांमध्ये बेलारूस, इजिप्त, रशिया, श्रीलंका, उझबेकिस्तान, जॉर्जिया, युक्रेन, स्लोव्हाकिया, स्कॉटलंड, व्हिएतनाम, कॅनडा, युनायटेड स्टेट्स, कोस्टा रिका, क्युबा आणि फिडे (FIDE) यांचा समावेश आहे.

मास्टर्स विभागासोबतच ३६० वन ग्लोबल चॅलेंजर्स 'बी' श्रेणी स्पर्धा आणि ज्युनियर मास्टर्स स्पर्धा देखील आयोजित केल्या जाणार आहेत. 'ब' श्रेणी ही एलिट मास्टर्स स्तरावर पोहोचण्याची आकांक्षा बाळगणाऱ्या महत्त्वाकांक्षी खेळाडूंसाठी एक उत्तम व्यासपीठ ठरेल. २३०० पेक्षा कमी रेटिंग असलेल्या खेळाडूंसाठी खुला असलेला चॅलेंजर्स विभाग, त्यांना जागतिक दर्जाच्या स्पर्धेच्या वातावरणात स्पर्धा करण्याची आणि बलाढ्य व अनुभवी प्रतिस्पर्ध्यांविरुद्ध आपल्या कौशल्याची चाचणी घेण्याची एक दुर्मिळ संधी देतो. २०२६ च्या आवृत्तीमध्ये २२५ खेळाडूंचा प्रभावी सहभाग आढळला आहे, ज्यामुळे हा महोत्सवातील सर्वात मोठ्या विभागांपैकी एक बनला आहे.

या स्पर्धेची प्रतिष्ठा आणखी वाढवणारी गोष्ट म्हणजे तिचा १५ लाख रुपयांचा आकर्षक बक्षीस निधी, ज्यात खेळाडू केवळ बक्षीस रकमेसाठीच नव्हे, तर एका अनोख्या संधीसाठीही लढत आहेत. आयोजकांनी सुरू केलेल्या एका महत्त्वपूर्ण उपक्रमांतर्गत, चॅलेंजर्स विभागातील विजेत्याला रेटिंगचा विचार न करता, २०२७ च्या मास्टर्स स्पर्धेसाठी थेट पात्रता मिळेल. हा मार्ग प्रतिभावान खेळाडूंना महोत्सवाच्या प्रमुख स्पर्धेत ग्रँडमास्टर्स आणि आंतरराष्ट्रीय मास्टर्ससोबत स्पर्धा करण्याची आयुष्यात एकदाच मिळणारी संधी देतो.

या स्पर्धेत एफएम माधवेंद्र प्रताप शर्मा (२३७३) आघाडीवर असून, त्याला किताबधारक खेळाडू आणि आपली छाप पाडण्यास उत्सुक असलेल्या उदयोन्मुख ताऱ्यांच्या मजबूत तुकडीची साथ आहे.

३६० वन ज्युनियर मास्टर्स बुद्धिबळ स्पर्धा ही ज्युनियर बुद्धिबळातील मुकुटमणी असून, तिला जगातील ज्युनियर्ससाठीची सर्वात श्रीमंत स्पर्धा म्हणून ओळखले जाते. ज्यात १० लाख रुपयांचे एकूण बक्षीस आहे. तरुण प्रतिभावंतांना त्यांची क्षमता दाखवण्यासाठी एक जागतिक दर्जाचे व्यासपीठ उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टिकोनातून तयार करण्यात आलेली ही स्पर्धा, जागतिक ज्युनियर बुद्धिबळ कॅलेंडरवरील सर्वात प्रतिष्ठित स्पर्धांपैकी एक बनली आहे.

२०२६ च्या आवृत्तीत भारत, अमेरिका आणि झांबियामधील १२५ तरुण खेळाडू सहभागी झाले आहेत, ज्यांचे सरासरी वय केवळ ११ वर्षे आहे. हे आजच्या खेळातील उदयोन्मुख प्रतिभेची उल्लेखनीय खोली अधोरेखित करते. गेल्या काही वर्षांपासून, ज्युनियर मास्टर्सने जागतिक बुद्धिबळाचे भावी तारे ओळखण्यासाठी नावलौकिक मिळवला आहे. माजी सहभागी खेळाडूंसह विजेत्यांमध्ये विद्यमान विश्वविजेता डी. गुकेश, आर. प्रज्ञानंद, दिव्या देशमुख आणि प्रणव व्यंकटेश यांसारख्या भारतातील काही प्रतिभावंतांचा समावेश आहे, ज्या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर उल्लेखनीय यश मिळवले आहे.

आयोजकांनी सुरू केलेला एक महत्त्वपूर्ण उपक्रम या स्पर्धेची प्रतिष्ठा आणखी वाढवत आहे. या वर्षापासून, ज्युनियर मास्टर्स विभागाच्या विजेत्याला रेटिंगचा विचार न करता, २०२७ च्या मास्टर्स स्पर्धेसाठी थेट पात्रता मिळेल. हा अनोखा मार्ग एका तरुण विजेत्याला महोत्सवाच्या प्रमुख स्पर्धेत ग्रँडमास्टर्स आणि आंतरराष्ट्रीय मास्टर्ससोबत स्पर्धा करण्याची संधी मिळवून देतो.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule