इस्लामाबाद, 04 जुलै (हिं.स.)। संयुक्त राष्ट्र शैक्षणिक, वैज्ञानिक आणि सांस्कृतिक संघटना (युनेस्को) ने पाकिस्तानला जागतिक वारसा स्थळ तक्षशिला येथे दोन प्राचीन स्मारकांवर करण्यात आलेल्या पुनर्बांधणी कार्याबाबत कडक इशारा दिली आहे. संस्थेने म्हटले आहे की जर बांधकाम कार्य मूळ स्वरूपानुसार पुन्हा न बसवले गेले, तर तक्षशिलेला धोक्यात असलेल्या जागतिक वारसा स्थळांच्या यादीत समाविष्ट केले जाऊ शकते आणि त्याच्या जागतिक वारसा दर्जावरही परिणाम होऊ शकतो.
रशियाच्या आंतरराष्ट्रीय सरकारी वृत्तवाहिनीने स्थानिक माध्यमांच्या हवाल्याने सांगितले की युनेस्कोने अलीकडे पाकिस्तान सरकारच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसोबत झालेल्या बैठकीत स्पष्ट केले की ऐतिहासिक स्थळांवरील अनावश्यक बदल त्यांच्या प्रामाणिकतेला आणि ऐतिहासिक अखंडतेला हानी पोहोचवतात. संस्थेने जर्मनीतील एका जागतिक वारसा स्थळाचे उदाहरणही दिले, जे अशाच कारणांमुळे यादीतून काढून टाकले गेले होते. युनेस्कोने विशेषतः तक्षशिलेतील दोन प्रमुख पुरातत्व स्थळे मोहरा मोराडु आणि सिरकप येथे करण्यात आलेल्या पुनर्बांधणीवर आक्षेप नोंदवला आहे. संस्थेचे म्हणणे आहे की या कामांमुळे स्मारकांचे मूळ स्वरूप प्रभावित झाले आहे.
प्रकरण तेव्हा समोर आले जेव्हा एका अज्ञात व्यक्तीने पॅरिस येथील युनेस्कोमध्ये पाकिस्तानच्या स्थायी प्रतिनिधीला फोटो आणि दस्तऐवजांच्या माध्यमातून या बांधकाम कामांची माहिती पाठवली. तक्रारीत आरोप करण्यात आला की पंजाब पुरातत्व विभागाने अनेक ठिकाणी मूळ प्राचीन भिंतींच्या जागी नवीन बांधकाम केले आणि काही भागांची उंचीही वाढवली. तक्रार मिळाल्यानंतर युनेस्कोच्या टीमने तक्षशिलेचा दौरा करून परिस्थितीचे निरीक्षण केले. निरीक्षणानंतर संस्थेने पाकिस्तानकडून पुनर्निर्माण कार्याचा आढावा घेऊन ते मूळ स्वरूपानुसार पुनर्स्थापित करण्याची विनंती केली आहे. तक्षशिला प्राचीन काळातील एक प्रमुख शिक्षण आणि सांस्कृतिक केंद्र राहिले आहे, ज्याची ऐतिहासिक वारसा सहाव्या शतक इ.स.पूर्व पर्यंत जाते. युनेस्कोने याला 1980 मध्ये जागतिक वारसा स्थळाचा दर्जा दिला होता.
---------------
हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule
