तेहरान, 05 जुलै (हिं.स.)।इराणमध्ये आयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या अंत्यसंस्काराचा कार्यक्रम सुरू आहे. रविवारी खामेनेई यांच्या तीन मुलांनी आणि कुटुंबातील अन्य चार सदस्यांनी त्यांच्या पार्थिवाजवळ प्रार्थना केली. मात्र, त्यांचे संभाव्य उत्तराधिकारी मोजतबा खामेनेई या कार्यक्रमात दिसले नाहीत. सरकारी दूरदर्शनवर मुस्तफा, मेसम आणि मसूद खामेनेई यांना तेहरानमधील इमाम खोमैनी ग्रँड मोसल्ला या विशाल धार्मिक संकुलाच्या प्रांगणात ठेवलेल्या ताबूतांमागे प्रार्थना करताना दाखवण्यात आले.

धार्मिक शासनव्यवस्थेबद्दलची जनश्रद्धा आणि इस्लामिक क्रांतीचा उत्साह प्रदर्शित करण्यासाठी इस्लामिक रिपब्लिकने खामेनेई यांच्या स्मरणार्थ आठवडाभर भव्य अंत्ययात्रांचे आयोजन केले आहे. या कार्यक्रमांतर्गत त्यांचे पार्थिव शेजारील इराकमधील शिया धर्मीयांच्या पवित्र स्थळांवरही नेले जाणार आहे. वरिष्ठ इराणी नेते आणि परदेशी मान्यवरांच्या अंतिम दर्शनासाठी खामेनेई यांचे पार्थिव एक दिवस सभागृहात ठेवण्यात आले होते. त्यानंतर शनिवारी ते काचेच्या आवरणाखाली बाहेर ठेवण्यात आले. त्यांच्या ताबूतासोबत त्यांची मुलगी, जावई, सून आणि १४ महिन्यांच्या नातीचे ताबूतही ठेवण्यात आले होते.

मोजतबा खामेनेई यांच्याबाबत अद्याप कोणताही फोटो किंवा अधिकृत माहिती समोर आलेली नाही. वृत्तसंस्थाच्या निकटवर्तीयांच्या हवाल्याने दिलेल्या माहितीनुसार, २८ फेब्रुवारी रोजी झालेल्या हल्ल्यात ते गंभीर जखमी झाले होते. युद्धाच्या सुरुवातीला इस्रायल आणि अमेरिकेने इराणमधील लक्ष्यांवर केलेल्या बॉम्बहल्ल्यात त्यांचे वडील आणि कुटुंबातील इतर सदस्य ठार झाले होते. या हल्ल्यात मोजतबा यांच्या चेहऱ्याला गंभीर दुखापत झाली असून त्यांच्या एका किंवा दोन्ही पायांनाही गंभीर इजा झाल्याचे सांगितले जात आहे.

वॉशिंग्टनसोबत झालेल्या करारानंतर चार महिन्यांपासून सुरू असलेले युद्ध सध्या थांबले आहे. इराणी अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, या करारामुळे देशाला मोठा आर्थिक फायदा होईल आणि ते याकडे महासत्तेवर मिळवलेल्या विजयाच्या रूपात पाहत आहेत. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी माध्यमांना सांगितले की, अंत्यसंस्काराच्या कार्यक्रमांमुळे शांतता चर्चेला एका आठवड्याची स्थगिती देण्यात आली होती.

रविवारी इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेजेश्कियान आणि संसदेचे अध्यक्ष मोहम्मद बाकर गालिबाफ यांनी ताबूतांमागे उभे राहून जनाजाची नमाज अदा केली. यावेळी मसूद खामेनेई यांना अश्रू अनावर झाल्याचे आणि डोळे पुसताना दिसल्याचे सरकारी दूरदर्शनवरील दृश्यांत दिसून आले. त्यांनी केफिया (चौकडीचा स्कार्फ) परिधान केला होता, जो इराणमध्ये क्रांतिकारी विचारसरणी आणि पॅलेस्टिनी जनतेशी ऐक्याचे प्रतीक मानला जातो.

या प्रसंगी मोठ्या संख्येने नागरिक उपस्थित होते. अनेक जण रडत होते, तर काहींनी छाती बडवत शोक व्यक्त केला. अनेक जण रात्रभर तिथेच थांबले होते. इराणच्या मेट्रो प्रशासनानुसार, शनिवारी उशिरापासून रविवारी सकाळपर्यंत सुमारे ७० लाख प्रवाशांनी मेट्रो सेवेद्वारे प्रवास केला.

सोमवारी मध्य तेहरानमध्ये भव्य अंत्ययात्रा काढल्यानंतर मंगळवारी खामेनेई यांचे पार्थिव शिया धर्मगुरूंचे प्रमुख धार्मिक केंद्र असलेल्या कोम येथे नेले जाईल. त्यानंतर बुधवारी ते इराकमधील नजफ आणि कर्बला या शिया धर्मीयांच्या पवित्र तीर्थस्थळांवर अंतिम श्रद्धांजलीसाठी नेण्यात येईल.

गुरुवारी पार्थिव पुन्हा इराणमध्ये आणले जाईल. मशहद येथे आणखी एक अंत्ययात्रा काढल्यानंतर मध्ययुगीन शिया इमामांपैकी एका इमामाच्या दर्ग्याजवळ त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात येणार आहेत. या आठवडाभर चालणाऱ्या कार्यक्रमांसाठी लाखो लोक सहभागी होतील, असा अंदाज असून त्यांच्या वाहतूक, भोजन आणि निवासाची व्यवस्था प्रशासनाकडून करण्यात आली आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode