अमरावती, 18 ऑगस्ट (हिं.स.) नेरपिंगळाई येथे ग्रामपंचायतमार्फत करण्यात येणाऱ्या पाणीपुरवठ्याच्या गुणवत्तेवर पुन्हा एकदा गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. येथील वॉर्ड क्रमांक एकमध्ये नळाद्वारे गढूळ, मळकट व दूषित पाणीपुरवठा होत असल्याची नागरिकांची तक्रार आहे. नळातून येणारे पाणी पाहता ते पिण्यायोग्य आहे की नाही, असा संतप्त सवाल नागरिकांकडून उपस्थित केला जात आहे. विशेष म्हणजे, नेरपिंगळाईतील केवळ एका वॉर्डाची ही समस्या नसून यापूर्वीदेखील विविध वॉर्डांमधून दूषित व गढूळ पाणीपुरवठ्याबाबत तक्रारी करण्यात आल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे. मात्र, वारंवार तक्रारी होऊनही ग्रामपंचायत प्रशासनाकडून कायमस्वरूपी उपाययोजना होत नसल्याने नागरिकांमध्ये तीव्र नाराजी निर्माण झाली आहे.

पिण्याचे पाणी हे नागरिकांच्या आरोग्याशी थेट संबंधित असताना त्याच्या गुणवत्तेकडे दुर्लक्ष करणे गंभीर बाब आहे. दूषित पाण्यामध्ये रोगजंतू किंवा सांडपाण्याचे मिश्रण असल्यास अतिसार, उलट्या, पोटाचे विकार, कावीळ, टायफाइड, कॉलरा तसेच विविध जलजन्य संसर्ग होण्याचा धोका वाढू शकतो. विशेषतः लहान मुले, वृद्ध व्यक्ती आणि रोगप्रतीकारशक्ती कमी असलेल्या नागरिकांवर त्याचा अधिक परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे केवळ पाणीपुरवठा सुरू आहे एवढे पुरेसे नसून पाणी प्रत्यक्षात पिण्यायोग्य आहे का, याची नियमित तपासणी करणे ही ग्रामपंचायतची जबाबदारी आहे, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे. दूषित पाणीपुरवठ्याचे एक संभाव्य कारण म्हणजे पाणीपुरवठा जलवाहिनीमध्ये असलेली गळती (लिकेज). अनेक ठिकाणी पाण्याच्या जलवाहिनीजवळ नाल्या, सांडपाणी किंवा चिखल असल्यास जलवाहिनीमधील कमी दाबाच्या काळात बाहेरील दूषित पाणी आत जाण्याची शक्यता निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे वॉर्ड एकसह संपूर्ण गावातील पाणीपुरवठा जलवाहिनीची तातडीने तपासणी करून लिकेज शोधावे, खराब जलवाहिनी दुरुस्त करावी आणि ज्याठिकाणी सांडपाणी व पिण्याच्या पाण्याची जलवाहिनी एकमेकांना छेदतात, त्याठिकाणांची विशेष तपासणी करावी, अशी मागणी नागरिकांनी केली आहे. ग्रामपंचायतने केवळ तक्रार आल्यानंतर तात्पुरती दुरुस्ती करण्याऐवजी संपूर्ण पाणीपुरवठा यंत्रणेची तपासणी करण्याची गरज आहे. पाण्याच्या टाक्यांची स्वच्छता, जलवाहिनीची स्थिती, गळतीची ठिकाणे, जलस्रोताची स्वच्छता आणि पाण्याच्या निर्जंतुकीकरणाची प्रक्रिया याबाबत प्रत्यक्ष पाहणी करणे आवश्यक आहे. तसेच पाणीपुरवठ्याचे नमुने अधिकृत प्रयोगशाळेत तपासून त्याचा अहवाल नागरिकांसमोर जाहीर करावा, अशी मागणीही पुढे येत आहे. वारंवार तक्रारी करूनही प्रश्न सुटत नसल्याने आता नागरिक आक्रमक झाले आहेत. आमच्या घरातील नळाला पाणी येणे महत्त्वाचे आहेच; मात्र ते पिण्यायोग्य आणि सुरक्षित असणे त्याहून महत्त्वाचे आहे, अशी संतप्त भावना नागरिकांनी व्यक्त केली. ग्रामपंचायत प्रशासनाने तातडीने वॉर्ड एकमधील दूषित पाणीपुरवठ्याची पाहणी करून लिकेज शोधावे, जलवाहिनी दुरुस्त करावी, पाणीपुरवठा यंत्रणा स्वच्छ करावी आणि पाण्याची प्रयोगशाळेत तपासणी करावी. अन्यथा नागरिकांना आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारावा लागेल, असा इशारा नागरिकांकडून देण्यात आला आहे. नागरिकांच्या आरोग्याशी संबंधित हा प्रश्न आता केवळ ‘पाणीपुरवठ्याची तक्रार’ न राहता ग्रामपंचायत प्रशासनाच्या कार्यक्षमतेची कसोटी ठरणार आहे. प्रशासनाने आणखी किती तक्रारींची वाट पाहायची, असा सवाल नागरिक उपस्थित करीत आहेत.

नेरपिंगळाई ग्रामपंचायतमार्फत गावातील पिण्याच्या पाण्याच्या टाक्यांची स्वच्छता करण्याचे काम सुरू असून, टाक्यांमध्ये ब्लिचिंग पावडर टाकून क्लोरिनेशनची प्रक्रिया करण्यात येत आहे. तसेच काही ठिकाणी वैयक्तिक नळजोडणी अथवा जलवाहिनीमध्ये लिकेज असल्याची शक्यता असून, त्याचीही तपासणी सुरू आहे. यापुढे पाणीपुरवठा व्यवस्थेची अधिक लक्षपूर्वक तपासणी करून आढळून येणारे लिकेज तातडीने काढण्यात येतील.

अरविंद आमले, ग्रामपंचायत अधिकारी.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / अरुण जोशी