नवी दिल्ली, 23 ऑगस्ट (हिं.स.)। जुलै महिन्यात आणि ऑगस्टच्या पहिल्या दोन आठवड्यांत सलग खरेदीदाराच्या भूमिकेत राहिल्यानंतर विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार (एफपीआय) तिसऱ्या आठवड्यातही खरेदी सुरू ठेवण्याच्या मनःस्थितीत आहेत. ऑगस्टच्या पहिल्या, दुसऱ्या आणि तिसऱ्या आठवड्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर बाजारात 23 हजार कोटी रुपयांहून अधिक गुंतवणूक केली. जागतिक बाजारपेठेत सुधारणा होण्याची शक्यता आणि भारतातील शेअर बाजाराची मजबूत स्थिती लक्षात घेता, कोणताही मोठा उलटफेर झाला नाही तर ऑगस्टच्या अखेरच्या म्हणजे चौथ्या आठवड्यातही एफपीआयची खरेदी सातत्याने सुरू राहू शकते, असे मानले जात आहे.

विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार (एफपीआय) वर्ष 2026 मध्ये बहुतांश काळ विक्रीदाराच्या भूमिकेत राहिले आहेत. फेब्रुवारी आणि जुलै वगळता 2026 मधील उर्वरित सर्व महिन्यांत विदेशी गुंतवणूकदारांनी सातत्याने विक्री करून देशांतर्गत शेअर बाजारातून आपला पैसा काढून घेतला. विशेषतः मार्च महिन्यात विदेशी गुंतवणूकदारांनी जोरदार विक्री केली. त्यानंतर जुलैपूर्वीचे सलग तीन महिने म्हणजे जून, मे आणि एप्रिलमध्येही एफपीआय देशांतर्गत शेअर बाजारात विक्री करून आपला पैसा काढण्यात व्यस्त होते. मात्र, जुलै महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी विक्रीच्या तुलनेत अधिक खरेदी केली. या महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी 20,199 कोटी रुपयांची निव्वळ गुंतवणूक केली.

वर्ष 2026 मध्ये जुलैमध्ये झालेल्या खरेदीपूर्वी केवळ फेब्रुवारीमध्ये विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार खरेदीदाराच्या भूमिकेत दिसले होते. फेब्रुवारीमध्ये एफपीआयने एकूण 22,615 कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली होती. सेंट्रल डिपॉझिटरी सर्व्हिसेस (इंडिया) लिमिटेड (सीडीएसएल)च्या आकडेवारीनुसार, जुलैपूर्वी जून महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर बाजारातून 49,340 कोटी रुपये काढले होते.

जर वर्ष 2026 च्या सुरुवातीपासूनच विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांच्या खरेदी-विक्रीच्या आकडेवारीबद्दल बोलायचे झाले, तर जानेवारी महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी देशांतर्गत शेअर बाजारात 35,962 कोटी रुपयांची विक्री केली होती. फेब्रुवारीमध्ये एफपीआयने विक्रीऐवजी खरेदीवर भर दिला. या महिन्यात त्यांनी भारतीय शेअर बाजारात 22,615 कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली.

मार्चमध्ये पुन्हा परिस्थिती बदलली. या महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी स्टॉक मार्केटमध्ये सर्वच आघाड्यांवर सातत्याने विक्री करत विक्रमी 1.17 लाख कोटी रुपयांची रक्कम काढली. एप्रिलमध्येही एफपीआयकडून सुरू असलेली विक्री कायम राहिली. या महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी 60,847 कोटी रुपयांचे शेअर्स विकले. त्यानंतर मे महिन्यातही एफपीआयने स्टॉक मार्केटमध्ये 32,963 कोटी रुपयांचे शेअर्स विकले. जूनमध्येही एफपीआयने देशांतर्गत शेअर बाजारातून 49,340 कोटी रुपये काढले. यानंतर जुलैमध्ये विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी 20,199 कोटी रुपयांची निव्वळ गुंतवणूक केली, तर ऑगस्टच्या पहिल्या तीन आठवड्यांत एफपीआयने देशांतर्गत शेअर बाजारात 23,544 कोटी रुपये गुंतवले.

या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते की 2026 मध्ये जानेवारीपासून ऑगस्टच्या दुसऱ्या आठवड्यापर्यंतच्या व्यवहारात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार बहुतांश काळ विक्रीदाराच्या भूमिकेतच राहिले आहेत. फेब्रुवारी आणि जुलैनंतर ऑगस्टच्या पहिल्या तीन आठवड्यांत एफपीआयने केलेली खरेदी असूनही, जानेवारीपासून आतापर्यंत विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी खरेदी-विक्रीचा हिशेब करता देशांतर्गत शेअर बाजारातून 2,29,354 कोटी रुपयांची निव्वळ रक्कम काढली आहे. दिलासा देणारी बाब म्हणजे जुलैनंतर ऑगस्टमध्येही विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांकडून देशांतर्गत शेअर बाजारात खरेदी सुरू राहिल्यामुळे आगामी काळातही बाजारात एकूणच खरेदीचा जोर कायम राहण्याची अपेक्षा निर्माण झाली आहे.

टीएनव्ही फायनान्शियल सर्व्हिसेसचे सीईओ तारकेश्वर नाथ वैष्णव यांचे म्हणणे आहे की, भारतातील सुधारत असलेले देशांतर्गत आर्थिक संकेतक, रुपयाची स्थिरता, कच्च्या तेलाच्या किमतीत तुलनात्मकरीत्या झालेली नरमाई आणि संकटाच्या काळातही जोखीम घेण्याची वाढती प्रवृत्ती यामुळे भारतीय बाजाराबाबत विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांचा कल वाढला आहे. यासोबतच सुधारत असलेल्या मॅक्रो इकॉनॉमिक परिस्थितीनेही विदेशी गुंतवणूकदारांमध्ये भारतीय शेअर बाजाराचे आकर्षण वाढवले आहे.

यापूर्वी वर्ष 2025 मध्ये विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी देशांतर्गत शेअर बाजारात विक्री करत निव्वळ 1.66 लाख कोटी रुपयांची रक्कम काढली होती. वर्ष 2026 च्या पहिल्या सहा महिन्यांतही फेब्रुवारी वगळता उर्वरित पाच महिन्यांत एफपीआय सातत्याने विक्री करत राहिले. जूनच्या अखेरपर्यंत विदेशी गुंतवणूकदारांनी खरेदी-विक्रीचा हिशेब करता एकूण देशांतर्गत शेअर बाजारातून 2,73,497 कोटी रुपये काढले होते. मात्र, जुलै आणि त्यानंतर ऑगस्टच्या पहिल्या तीन आठवड्यांत एफपीआयने खरेदीदाराची भूमिका स्वीकारल्यामुळे देशांतर्गत शेअर बाजारातून पैसे काढण्याच्या त्यांच्या आकडेवारीत काही प्रमाणात सुधारणा होऊ शकली.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule