नवी दिल्ली, 07 ऑगस्ट (हिं.स.)। विरोधकांच्या गोंधळाच्या पार्श्वभूमीवर लोकसभेत शुक्रवारी ‘सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग विकास (सुधारणा) विधेयक, 2026’ आवाजी मतदानाने मंजूर केले. यानंतर सातत्याने सुरू असलेल्या गदारोळ आणि घोषणाबाजीमुळे लोकसभा आणि राज्यसभेचे कामकाज 10 ऑगस्ट रोजी सकाळी 11 वाजेपर्यंत तहकूब करण्यात आले.

लोकसभेचे कामकाज सुरू झाल्यानंतर अध्यक्ष ओम बिर्ला यांनी सदस्यांना संबोधित करताना सांगितले की, 09 ऑगस्ट रोजी भारत छोडो आंदोलनाची 84वी जयंती आहे. वर्ष 1942 मध्ये याच दिवशी राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांनी देशवासीयांना ‘करो या मरो’चा मंत्र दिला होता. भारत छोडो आंदोलन हे देशाची एकता, अदम्य धैर्य तसेच अन्यायाविरुद्ध सत्य आणि अहिंसेवर आधारित संघर्षाचे अमर प्रतीक आहे. यानंतर विरोधी सदस्यांच्या गोंधळामुळे सभागृहाचे कामकाज दुपारी 12 वाजेपर्यंत तहकूब करण्यात आले.

दुपारी 12 वाजता सभागृहाची बैठक पुन्हा सुरू झाल्यानंतर गोंधळाच्या वातावरणात सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्री जीतन राम मांझी यांनी सादर केलेले सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग विकास (सुधारणा) विधेयक, 2026 मंजूर करण्यात आले. हे विधेयक यापूर्वीच राज्यसभेत मंजूर झाले होते. या सुधारणांनुसार केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांसाठी (सीपीएसई) चलन (इनव्हॉइस) देयकांच्या निपटाऱ्यासाठी टीआरईडीएस मंचाचा वापर अनिवार्य करण्यात आला आहे. तसेच मध्यस्थी आणि लवाद प्रक्रियेसाठी 90 दिवसांची कालमर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे. जर एखाद्या निर्णयाला न्यायालयात सहा महिन्यांपेक्षा अधिक काळ आव्हान दिले गेले तर संबंधित एमएसएमई पुरवठादाराला किमान 50 टक्के रक्कम जारी करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. विधेयकात स्वैच्छिक राष्ट्रीय डिजिटल नोंदणी मंच, छोट्या उल्लंघनांना गुन्हेगारी स्वरूपातून मुक्त करणे तसेच गुंतवणूक आणि व्यवसायाच्या आधारे एमएसएमई वर्गीकरणासाठी अधिक लवचिक व्यवस्थेची तरतूद करण्यात आली आहे.

संसदीय कामकाज मंत्री किरेन रिजिजू यांनी विरोधाबाबत सांगितले की, विरोधक सकाळपासून गृहमंत्री अमित शाह यांचे नाव घेऊन घोषणाबाजी करत आहेत, तर गृहमंत्री दररोज संसदेत उपस्थित असतात. त्यांनी सांगितले की, सभागृहात ज्या मंत्रालयाचे कामकाज असते, त्याच मंत्रालयाच्या मंत्र्यांकडून त्याचे उत्तर दिले जाते आणि कोणता मंत्री कधी सभागृहात यावे हे विरोधक ठरवणार नाहीत. त्यांनी आरोप केला की, विरोधक केवळ घोषणाबाजी करून सभागृहाचे कामकाज ठप्प करत आहेत.

पीठासीन सभापती दिलीप सैकिया यांनी विरोधकांच्या भूमिकेवर आक्षेप घेत सांगितले की, पोस्टर-बॅनर घेऊन सभागृहाचे कामकाज बाधित करणे लोकशाही परंपरांना अनुरूप नाही. यानंतर त्यांनी लोकसभेचे कामकाज 10 ऑगस्ट रोजी सकाळी 11 वाजेपर्यंत तहकूब केले.

दरम्यान, राज्यसभेत सभापती सी.पी. राधाकृष्णन यांनी भारत छोडो आंदोलनाच्या 84व्या जयंतीचा उल्लेख करत स्वातंत्र्य संग्रामातील शहीदांना श्रद्धांजली अर्पण केली. त्यांनी सांगितले की, महात्मा गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू झालेले भारत छोडो आंदोलन हे देशाच्या स्वातंत्र्य संग्रामातील एक मैलाचा दगड आहे आणि हे आजही देशभक्ती, एकता आणि राष्ट्रसेवेची प्रेरणा देते.

राज्यसभेतही विरोधकांच्या गोंधळामुळे कामकाज प्रथम दुपारी 12 वाजेपर्यंत तहकूब करण्यात आले. बैठक पुन्हा सुरू झाल्यानंतर प्रश्नोत्तराच्या तासादरम्यान विरोधकांनी गृहमंत्र्यांच्या वक्तव्याची मागणी करत घोषणाबाजी केली. सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांच्या सदस्यांमध्ये सुरू असलेल्या गोंधळाच्या पार्श्वभूमीवर संसदीय कामकाज मंत्री किरेन रिजिजू यांनी सांगितले की, गृहमंत्री सकाळपासून रात्री उशिरापर्यंत संसदेत उपस्थित असतात आणि कार्यसूचीनुसार सभागृहाचे कामकाज चालते. सातत्याने होत असलेल्या व्यत्ययामुळे सभापतींनी राज्यसभेचे कामकाज 10 ऑगस्ट रोजी सकाळी 11 वाजेपर्यंत तहकूब केले.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule