नवी दिल्ली, 09 ऑगस्ट (हिं.स.)। जुलै महिन्यात सलग खरेदीदाराच्या भूमिकेत राहिल्यानंतर ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यातही विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार (एफपीआय) खरेदी सुरू ठेवण्याच्या मनःस्थितीत दिसून आले. ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर बाजारात सुमारे 13 हजार कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली. जागतिक बाजारात सुधारणा होण्याची शक्यता आणि भारतातील शेअर बाजाराची मजबूत स्थिती पाहता, जर कोणताही मोठा उलटफेर झाला नाही तर ऑगस्ट महिन्यातही एफपीआयची खरेदी सातत्याने सुरू राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार (एफपीआय) वर्ष 2026 मध्ये बहुतांश काळ विक्रीदाराच्या भूमिकेत राहिले आहेत. फेब्रुवारी आणि जुलै वगळता 2026 मधील उर्वरित सर्व महिन्यांत विदेशी गुंतवणूकदारांनी सातत्याने विक्री करून देशांतर्गत शेअर बाजारातून आपला पैसा काढून घेतला आहे. विशेषतः मार्च महिन्यात विदेशी गुंतवणूकदारांनी जोरदार विक्री केली. त्यानंतर जुलैपूर्वीचे सलग तीन महिने म्हणजे जून, मे आणि एप्रिलमध्येही एफपीआय देशांतर्गत शेअर बाजारात विक्री करून आपला पैसा काढण्यात व्यस्त होते. मात्र, जुलै महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी विक्रीच्या तुलनेत खरेदी अधिक केली. या महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी 20,199 कोटी रुपयांची निव्वळ गुंतवणूक केली.

वर्ष 2026 मध्ये जुलैमध्ये झालेल्या खरेदीपूर्वी केवळ फेब्रुवारीमध्ये विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार खरेदीदाराच्या भूमिकेत दिसून आले होते. फेब्रुवारीमध्ये एफपीआयने एकूण 22,615 कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली होती. सेंट्रल डिपॉझिटरी सर्व्हिसेस (इंडिया) लिमिटेड (सीएसडीएल)च्या आकडेवारीनुसार, जुलैपूर्वी जून महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर बाजारातून 49,340 कोटी रुपये काढून घेतले होते.

वर्षाच्या सुरुवातीपासून विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांच्या खरेदी-विक्रीच्या आकडेवारीबद्दल बोलायचे झाल्यास, जानेवारी महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी देशांतर्गत शेअर बाजारात 35,962 कोटी रुपयांची विक्री केली होती. फेब्रुवारीमध्ये एफपीआयने विक्रीऐवजी खरेदीवर भर दिला. या महिन्यात त्यांनी भारतीय शेअर बाजारात 22,615 कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली.

मार्चमध्ये पुन्हा परिस्थिती बदलली. या महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी शेअर बाजारात सातत्याने सर्वच स्तरांवर विक्री करत विक्रमी 1.17 लाख कोटी रुपयांची रक्कम काढून घेतली. एप्रिलमध्येही एफपीआयकडून सुरू असलेली विक्री कायम राहिली. या महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी 60,847 कोटी रुपयांचे शेअर्स विकले. त्यानंतर मे महिन्यातही एफपीआयने शेअर बाजारात 32,963 कोटी रुपयांचे शेअर्स विकले. जूनमध्येही एफपीआयने देशांतर्गत शेअर बाजारातून 49,340 कोटी रुपये काढून घेतले. त्यानंतर जुलैमध्ये विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी 20,199 कोटी रुपयांची निव्वळ गुंतवणूक केली, तर ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यात एफपीआयने देशांतर्गत शेअर बाजारात 12,921 कोटी रुपये गुंतवले.

या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते की, 2026 मध्ये जानेवारीपासून ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंतच्या व्यवहारात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार बहुतांश काळ विक्रीदाराच्या भूमिकेतच राहिले आहेत. फेब्रुवारी आणि जुलैनंतर ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यात एफपीआयने केलेली खरेदी असूनही जानेवारीपासून आतापर्यंत विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी खरेदी-विक्रीचा हिशेब करता देशांतर्गत शेअर बाजारातून 2,40,377 कोटी रुपयांची निव्वळ रक्कम काढून घेतली आहे.

मार्केट एक्सपर्ट्सचे मत आहे की, पश्चिम आशियात पुन्हा एकदा तणाव वाढणे आणि जागतिक मॅक्रो इकॉनॉमिक अनिश्चितता असतानाही भारतीय शेअर बाजारात विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांचे पुनरागमन हे प्रत्यक्षात भारताची जागतिक स्तरावर वाढती जोखीम स्वीकारण्याची प्रवृत्ती आणि देशाच्या आर्थिक स्थितीवरील जागतिक स्तरावर वाढलेल्या विश्वासाचा परिणाम आहे.

टीएनव्ही फायनान्शियल सर्व्हिसेसचे सीईओ तारकेश्वर नाथ वैष्णव यांचे म्हणणे आहे की, भारतातील सुधारत असलेले देशांतर्गत आर्थिक संकेतक, रुपयाची स्थिरता, कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेली नरमाई आणि संकटाच्या काळातही जोखीम घेण्याची वाढती प्रवृत्ती यामुळे भारतीय बाजाराबाबत विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांचा कल वाढला आहे. यासोबतच अमेरिकेत व्याजदरात कपात होण्याची अपेक्षा आणि सुधारत असलेल्या मॅक्रो इकॉनॉमिक स्थितीमुळेही विदेशी गुंतवणूकदारांमध्ये भारतीय शेअर बाजाराचे आकर्षण वाढले आहे. यासोबतच चिप क्षेत्र आणि सेमीकंडक्टर व्यवसायात जागतिक स्तरावर आलेल्या कमजोरीमुळे दक्षिण कोरियासारख्या बाजारात एफपीआय मोठ्या प्रमाणात विक्री करत आहेत. या विक्रीनंतर हे गुंतवणूकदार दक्षिण कोरियातून काढलेल्या आपल्या पैशातील मोठा हिस्सा सध्या भारतीय शेअर बाजारातील गुंतवणूक वाढवण्यासाठी वापरत आहेत.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule