नवी दिल्ली, 16 सप्टेंबर (हिं.स.)नॅशनल अँटी-डोपिंग एजन्सीने (NADA) जाहीर केलेल्या कारवाईच्या ताज्या यादीनुसार, प्रतिबंधित पदार्थ दिल्याबद्दल ॲथलेटिक्स प्रशिक्षक राकेश कुमार यांच्यावर आजीवन बंदी घालण्यात आली आहे; तर प्रतिबंधित औषधे बाळगल्याप्रकरणी आणि त्यांची तस्करी केल्याप्रकरणी पॉवरलिफ्टर गौरव वत्स याला तात्पुरते निलंबित करण्यात आले आहे. राकेश यांना गेल्या वर्षी मार्चमध्ये निलंबित करण्यात आले होते आणि त्यांची ही बंदी त्याच कालावधीपासून लागू मानली जाईल.

राष्ट्रीय आंतरराज्यीय चॅम्पियनशिप कांस्यपदक विजेती धावपटू प्रकृती रूपा राव हिला प्रतिबंधित स्टिरॉइड्स स्टॅनोजोलॉल आणि ड्रोस्टानोलोनसाठी पॉझिटिव्ह चाचणी आल्यानंतर तात्पुरते निलंबित करण्यात आले आहे. इतर प्रमुख नावांमध्ये खेलो इंडिया गेम्स सुवर्णपदक विजेती वेटलिफ्टर चेल्सी हिचा समावेश आहे, जिच्यावर डोप चाचणीत अयशस्वी ठरल्याबद्दल पाच वर्षांची बंदी घालण्यात आली आहे. तात्पुरते निलंबित केलेल्या इतर खेळाडूंमध्ये एका अल्पवयीन वेटलिफ्टरचा समावेश आहे, ज्याला ऑक्सँड्रोलोनसाठी पॉझिटिव्ह चाचणी आल्यानंतर या यादीत जोडण्यात आले.

धावपटू कौशल कुमार, स्टीपलचेस धावपटू जुझार सिंग आणि लांब-अंतराची धावपटू बलजीत कौर यांचा निलंबित खेळाडूंमध्ये समावेश आहे, ज्यामुळे भारतीय ॲथलेटिक्सवरील डोपिंगचे सावट कायम आहे. तात्पुरते निलंबित केलेल्यांच्या यादीत ॲथलेटिक्समधील एकूण सात नावांचा समावेश आहे. पॉवरलिफ्टर वत्सा याचाही नाडाने (NADA) निलंबित केलेल्या खेळाडूंमध्ये समावेश आहे. त्याच्या न्यूट्रिशनल सप्लिमेंट कंपनीच्या आवारात प्रतिबंधित पदार्थांवर कारवाई करण्यात आली.

एप्रिलमध्ये, नाडाच्या गुप्तचर आणि तपास (I&I) विभागाकडून मिळालेल्या माहितीच्या आधारे, स्थानिक पोलिसांसह विविध एजन्सींच्या संयुक्त कारवाईत, नजफगड येथील वत्साच्या कंपनीच्या आवारातून मेथेनोलोन आणि स्टॅनोझोलॉलसारख्या ॲनाबॉलिक स्टिरॉइड्ससह अनेक प्रतिबंधित पदार्थ जप्त करण्यात आले. या संयुक्त कृती दलाचे नेतृत्व केंद्रीय अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी (CFSOs) केले होते आणि त्यात भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाचे (FSSAI) अधिकारी सामील होते.

सुमारे २,८०० कॅप्सूल/टॅब्लेट आणि प्रतिबंधित पदार्थांचे ११ इंजेक्शन युनिट्स जप्त करण्यात आले. यामध्ये मेथेनोलोन एनान्थेेट, ट्रेनबोलोन आणि स्टॅनोजोलॉल यांसारख्या ॲनाबॉलिक स्टिरॉइड्सचा समावेश होता. तसेच ३०० मेथॅनडिएनोन आणि ८५० ऑक्सॅन्ड्रोलोन गोळ्या, आणि १,५०० सिलेक्टिव्ह अँड्रोजन रिसेप्टर मॉड्युलेटर (SARM) कॅप्सूल्सही जप्त करण्यात आल्या. हे सर्व पदार्थ जागतिक उत्तेजक-विरोधी संस्थेद्वारे (WADA) प्रतिबंधित आहेत, कारण स्नायूंचा आकार वाढवण्यासाठी आणि कामगिरीत अयोग्य फायदा मिळवण्यासाठी त्यांचा गैरवापर केला जाऊ शकतो. जप्त केलेल्या वस्तूंमध्ये ॲडेनोसिन मोनोफॉस्फेटच्या इंजेक्शन्सचाही समावेश होता, जे सहनशक्ती वाढवण्यासाठी वापरले जाणारे एक प्रतिबंधित हार्मोन आणि मेटाबॉलिक मॉड्युलेटर आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे