ओस्लो, 03 जून (हिं.स.)भारतीय ग्रँडमास्टर आर. प्रज्ञानानंदने नॉर्वे बुद्धिबळ २०२६ मध्ये आणखी एक संस्मरणीय कामगिरी केली. त्याने जागतिक क्रमवारीत अव्वल असलेल्या मॅग्नस कार्लसनला क्लासिकल सामन्यात पराभूत करून इतिहास रचला. या स्पर्धेत कार्लसनविरुद्धचा हा त्याचा दुसरा क्लासिकल विजय होता. या कामगिरीमुळे, प्रज्ञानानंद नॉर्वे बुद्धिबळ स्पर्धेच्या एकाच आवृत्तीत क्लासिकल प्रकारात कार्लसनला दोनदा पराभूत करणारा पहिला भारतीय बुद्धिबळपटू ठरला आहे. तसेच, यावर्षी क्लासिकल सामन्यांमध्ये जागतिक क्रमवारीत अव्वल असलेल्या बुद्धिबळपटूला दोनदा पराभूत करणारा तो पहिला बुद्धिबळपटू आहे.

सामना संपल्यानंतर कार्लसनच्या चेहऱ्यावर निराशा स्पष्टपणे दिसत होती. त्याने प्रज्ञानानंदशी हस्तांदोलन केले, डोके हलवून आपली निराशा व्यक्त केली आणि त्यानंतर थोड्याच वेळात तो निघून गेला.कार्लसनसाठी, हा पराभव केवळ एका सामन्यातील हार नव्हती, तर त्याचे आठवे नॉर्वे बुद्धिबळ विजेतेपद जिंकण्याच्या स्वप्नाला एक मोठा धक्का ठरू शकला असता.

या विजयामुळे प्रज्ञानानंद १२ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर पोहोचला आहे आणि स्पर्धेच्या विजेतेपदाच्या शर्यतीत तो कायम आहे. दुसरीकडे, कार्लसनची यावेळची कामगिरी अस्थिर राहिली आहे. त्याने आतापर्यंत चार क्लासिकल सामने गमावले आहेत, त्यापैकी दोन सामने प्रज्ञानानंदविरुद्ध होते.अमेरिकन ग्रँडमास्टर वेस्ली सो १४ गुणांसह स्पर्धेत अव्वल स्थानी कायम आहे. आर्मागेडॉन टायब्रेकरमध्ये जर्मनीच्या व्हिन्सेंट केमरला पराभूत करून त्याने आपली आघाडी अधिक मजबूत केली. दरम्यान, फ्रान्सच्या अलीरेझा फिरौजाने क्लासिकल सामन्यात विद्यमान विश्वविजेता डी. गुकेशला पराभूत करून १३ गुणांसह दुसरे स्थान पटकावले.

विश्वविजेता डी. गुकेशला स्पर्धेतील तिसऱ्या क्लासिकल पराभवाला सामोरे जावे लागले. आता आठ गुणांवर असलेल्या गुकेशसाठी विजेतेपद जिंकणे जवळजवळ अशक्य झाले आहे. जरी त्याने आपले उर्वरित दोन्ही क्लासिकल सामने जिंकले, तरीही त्याचे जास्तीत जास्त गुण केवळ १४ असतील.

स्पर्धेत केवळ दोन फेऱ्या शिल्लक असताना, प्रज्ञानानंदचे स्वप्न अजूनही जिवंत आहे. कार्लसनला त्याच्याच मायदेशात दोनदा पराभूत करून, या तरुण भारतीय स्टारने सिद्ध केले आहे की तो जागतिक बुद्धिबळाच्या सर्वात मोठ्या मंचावर कोणत्याही बुद्धिबळपटूला आव्हान देऊ शकतो. आगामी सामने केवळ विजेतेपदच ठरवणार नाहीत, तर प्रज्ञानानंद नॉर्वे बुद्धिबळ जिंकणारा पहिला भारतीय ठरू शकतो की नाही हे देखील ठरवतील.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे