नवी दिल्ली, 04 जुलै (हिं.स.) : जागतिक बुद्धिबळ महासंघाच्या (फिडे) नीती आणि शिस्तपालन आयोगाने (ईडीसी) माजी विश्वविजेता व्लादिमीर क्रॅम्निकवर दोन वर्षांची शिस्तभंगाची बंदी घातली आहे. पण या बंदीचे शेवटचे एक वर्ष तीन वर्षांच्या परिवीक्षा कालावधीसाठी स्थगित केले जाईल. परिवीक्षा कालावधीत क्रॅम्निक कोणत्याही नवीन उल्लंघनासाठी दोषी न आढळल्यास, त्याच्यावर केवळ एक वर्षाची सक्रिय बंदी असेल.

फिडे व्यवस्थापन मंडळ आणि फिडे फेअर प्ले आयोगाने दाखल केलेल्या तक्रारींनंतर हे प्रकरण सुरू करण्यात आले. या तक्रारींमध्ये असा आरोप करण्यात आला होता की, क्रॅम्निकने पुरेसा आधार नसताना, ग्रँडमास्टर डेव्हिड नवारा आणि दिवंगत ग्रँडमास्टर डॅनियल नरोडित्स्की यांच्यासह अनेक बुद्धिबळपटूंवर सोशल मीडिया आणि सार्वजनिक मंचांवर फसवणूक केल्याचा जाहीरपणे आरोप केला होता.

सर्व पक्षांचे युक्तिवाद आणि पुरावे तपासल्यानंतर, फिडेच्या ईडीसीने क्रॅम्निकला फिडे नीतीसंहिता आणि शिस्तपालन संहितेच्या अनेक तरतुदींचे उल्लंघन केल्याबद्दल दोषी ठरवले. आयोगाने असे मानले की, त्याचे वर्तन खेळाडूची प्रतिष्ठा, आदरपूर्वक वागणूक, सायबरबुलिंग, मानसिक छळ, आदर्श भूमिका आणि फेअर प्ले आयोगाच्या चौकशीत सहकार्य न करणे यासंबंधीच्या नियमांचे उल्लंघन करणारे होते. पुरेशा पुराव्याशिवाय सार्वजनिक आरोप केल्याबद्दलही त्याला दोषी ठरवण्यात आले. पण पुरेशा पुराव्याअभावी आयोगाने सचोटी, उत्तरदायित्व आणि फिडेच्या प्रतिष्ठेला हानी पोहोचवण्याशी संबंधित इतर काही आरोप फेटाळून लावले.

आपल्या निर्णयात, ईडीसीने म्हटले आहे की, बुद्धिबळातील फसवणुकीविरुद्ध कारवाई करणे हे फिडेच्या सर्वोच्च प्राधान्यांपैकी एक असले तरी, असे आरोप केवळ फिडेच्या गोपनीय चौकशी प्रक्रियेवर आणि पुरेशा पुराव्याच्या आधारावरच केले पाहिजेत. संस्थात्मक पुष्टीशिवाय एखाद्या खेळाडूवर सार्वजनिकरित्या शंका घेतल्यास त्याच्या प्रतिष्ठेला आणि मानसिक स्थितीला हानी पोहोचू शकते.

आयोगाने हे देखील स्पष्ट केले की, त्यांचा निर्णय क्रॅम्निकच्या कथित फसवणूक-विरोधी पद्धतीच्या वैज्ञानिक वैधतेवर आधारित नव्हता, तर ज्या पद्धतीने हे आरोप सार्वजनिकरित्या सादर केले गेले आणि त्याचा बुद्धिबळ समुदायावर झालेल्या परिणामावर आधारित होता. बंदी व्यतिरिक्त, ईडीसीने क्रॅम्निकला बुद्धिबळ समुदायाच्या हितासाठी १२ महिने विनावेतन सेवा करण्याचा आदेशही दिला आहे. फिडेच्या नियमांनुसार, क्रॅम्निक २१ दिवसांच्या आत फिडे नीतिमत्ता आणि शिस्तपालन आयोगाच्या अपील समितीकडे या निर्णयाविरुद्ध अपील करू शकतो.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे