नवी दिल्ली, 16 ऑगस्ट (हिं.स.)। जुलै महिन्यात आणि ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यातही सलग खरेदी (बायर)च्या भूमिकेत राहिल्यानंतर, विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्स (एफपीआय) दुसऱ्या आठवड्यातही लिवाली सुरू ठेवण्याच्या मूडमध्ये राहिले. ऑगस्टच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या आठवड्यात विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सनी भारतीय शेअर बाजारात १६ हजार कोटी रुपयांहून अधिक गुंतवणूक केली. ग्लोबल मार्केटमध्ये सुधारणा होण्याची शक्यता आणि भारतातील स्टॉक मार्केटची मजबूत स्थिती पाहता, जर कोणताही मोठा उलटफेर झाला नाही, तर ऑगस्टच्या तिसऱ्या आणि चौथ्या आठवड्यातही एफपीआयची खरेदी सातत्याने सुरू राहू शकते, असे मानले जात आहे.

विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्स (एफपीआय) वर्ष २०२६ मध्ये बहुतांश काळ सेलरच्या भूमिकेत राहिले आहेत. फेब्रुवारी आणि जुलै वगळता २०२६ मधील उर्वरित सर्व महिन्यांत विदेशी गुंतवणूकदार सातत्याने विक्री करून देशांतर्गत शेअर बाजारातून आपला पैसा काढत राहिले. विशेषतः मार्च महिन्यात विदेशी गुंतवणूकदारांनी जोरदार विक्री केली. त्यानंतर जुलैच्या आधीचे सलग तीन महिने म्हणजे जून, मे आणि एप्रिलमध्येही एफपीआय देशांतर्गत शेअर बाजारात विक्री करून आपला पैसा काढण्यात व्यस्त होते. जुलै महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सनी बिकवालीच्या तुलनेत खरेदी अधिक केली. या महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सनी २०,१९९ कोटी रुपयांची नेट इन्व्हेस्टमेंट केली.

वर्ष २०२६ मध्ये जुलैमधील खरेदीपूर्वी फक्त फेब्रुवारीमध्ये विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्स बायरच्या भूमिकेत दिसले होते. फेब्रुवारीमध्ये एफपीआयने एकूण २२,६१५ कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली होती. सेंट्रल डिपॉझिटरी सर्व्हिसेस (इंडिया) लिमिटेड (सीएसडीएल)च्या आकडेवारीनुसार, जुलैच्या आधी जून महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सनी भारतीय शेअर बाजारातून ४९,३४० कोटी रुपये काढून घेतले होते.

जर वर्ष २०२६च्या सुरुवातीपासूनच विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सच्या खरेदी आणि विक्रीच्या आकडेवारीबद्दल बोलायचे झाले, तर जानेवारी महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सनी देशांतर्गत शेअर बाजारात ३५,९६२ कोटी रुपयांची विक्री केली होती. फेब्रुवारीमध्ये एफपीआयने विक्रीऐवजी खरेदीवर भर दिला. या महिन्यात त्यांनी भारतीय शेअर बाजारात २२,६१५ कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली.

मार्चमध्ये पुन्हा परिस्थिती बदलली. या महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सनी स्टॉक मार्केटमध्ये सलग चौफेर विक्री करत विक्रमी १.१७ लाख कोटी रुपयांचे शेअर्स विकले. एप्रिलमध्येही एफपीआयकडून सुरू असलेली विक्री कायम राहिली. या महिन्यात विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सनी ६०,८४७ कोटी रुपयांचे शेअर्स विकले. त्यानंतर मे महिन्यातही एफपीआयने स्टॉक मार्केटमध्ये ३२,९६३ कोटी रुपयांचे शेअर्स विकले. जूनमध्येही एफपीआयने देशांतर्गत शेअर बाजारातून ४९,३४० कोटी रुपये काढून घेतले. त्यानंतर जुलैमध्ये विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सनी २०,१९९ कोटी रुपयांची नेट इन्व्हेस्टमेंट केली, तर ऑगस्टच्या पहिल्या दोन आठवड्यांत एफपीआयने देशांतर्गत शेअर बाजारात १६,६२१ कोटी रुपये गुंतवले.

या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते की २०२६ मध्ये जानेवारीपासून ऑगस्टच्या दुसऱ्या आठवड्यापर्यंतच्या व्यवहारात विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्स बहुतांश वेळा खरेदीदाराच्या भूमिकेतच राहिले आहेत. फेब्रुवारी आणि जुलैनंतर ऑगस्टच्या पहिल्या दोन आठवड्यांत एफपीआयची खरेदी सुरू असली, तरी जानेवारीपासून आतापर्यंत विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सनी खरेदीआणि विक्री मिळून देशांतर्गत शेअर बाजारातून २,३६,६७७ कोटी रुपयांची निव्वळ उचल केली आहे. दिलासा देणारी बाब म्हणजे जुलैनंतर ऑगस्टमध्येही विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सकडून देशांतर्गत शेअर बाजारात खरेदी सुरू असल्याने, येणाऱ्या दिवसांतही बाजारात ओव्हरऑल खरेदीचा जोर कायम राहण्याची अपेक्षा निर्माण झाली आहे.

फिनरेक्स ट्रेझरी ॲडव्हायझर्स एलएलपीचे एक्झिक्युटिव्ह डायरेक्टर अनिल भन्साली यांचे मत आहे की, भारतातील सुधारत असलेले देशांतर्गत आर्थिक संकेतक, रुपयाची स्थिरता, कच्च्या तेलाच्या किमतीत तुलनेने झालेली नरमाई आणि संकटाच्या काळातही रिस्क घेण्याची वाढती धारणा यामुळे भारतीय बाजाराबाबत विदेशी पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सचा कल वाढला आहे. यासोबतच सुधारत असलेल्या मॅक्रो इकॉनॉमिक परिस्थितीनेही विदेशी गुंतवणूकदारांमध्ये भारतीय शेअर बाजाराचे आकर्षण वाढवले आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule