नवी दिल्ली, 06 जानेवारी (हिं.स.)भारतीय खेळांमध्ये डोपिंगचा आणखी एक गंभीर प्रकार समोर आला आहे. उत्तराखंडचा डावखुरा वेगवान गोलंदाज राजन कुमार डोपिंग चाचणीत अपयशी ठरला आहे. त्यानंतर राष्ट्रीय डोपिंग विरोधी एजन्सी (नाडा) ने त्याला तात्पुरते निलंबित केले आहे. क्रिकेटपटूंशी संबंधित अशा घटना अत्यंत दुर्मिळ मानल्या जातात.

२९ वर्षीय राजन कुमारच्या नमुन्यात ड्रोस्टॅनोलोन, मेथेनोलोन आणि क्लोमिफेन हे ऍनाबॉलिक स्टिरॉइड्स आढळले. क्लोमिफेन हे सामान्यतः महिलांमध्ये वंध्यत्वावर उपचार करण्यासाठी वापरले जाणारे औषध आहे. पण ते पुरुषांमध्ये टेस्टोस्टेरॉनची पातळी वाढवते हे देखील ज्ञात आहे. राजन कुमार शेवटचा उत्तराखंडकडून ८ डिसेंबर २०२५ रोजी अहमदाबादमध्ये झालेल्या सय्यद मुश्ताक अली ट्रॉफीच्या ग्रुप डी सामन्यात दिल्लीविरुद्ध खेळला होता. क्रिकेटमध्ये डोपिंगची प्रकरणे खूप दुर्मिळ आहेत. यापूर्वी, पृथ्वी शॉ २०१९ मध्ये आणि मध्य प्रदेशची अष्टपैलू खेळाडू अंशुला राव २०२० मध्ये डोप चाचणीत अपयशी ठरली. या यादीत आणखी एक नाव जोडले गेले आहे: भारतीय फुटबॉलपटू नोंगमैथेम रतनबाला देवी. तिच्या नमुन्यात ऍनाबॉलिक स्टिरॉइड मेथेंडिएनोन आढळले, ज्यामुळे तिला तात्पुरते निलंबित करण्यात आले.

NADA ने जाहीर केलेल्या ताज्या यादीत गौरव पटेल (अ‍ॅथलेटिक्स), खुशबू कुमारी (वजन उचलणे), अचलवीर करवसारा (बॉक्सिंग) आणि सिद्धांत शर्मा (पोलो) यांचा समावेश आहे. दरम्यान, प्रसिद्ध तामिळनाडू धावपटू धनलक्ष्मी सेकर हिला डोपिंगसाठी कठोर शिक्षा करण्यात आली आहे. दुसऱ्यांदा डोप चाचणीत अपयशी ठरल्यामुळे तिच्यावर आठ वर्षांची बंदी घालण्यात आली आहे. जी ९ सप्टेंबर २०२५ पासून लागू होईल. २७ वर्षीय धनलक्ष्मीच्या नमुन्यातही ड्रोस्टॅनोलोन आढळले. २०२२ मध्ये पहिल्या डोपिंग प्रकरणात तीन वर्षांची बंदी घालण्यात आलेल्या धनलक्ष्मीला २०२५ मध्येच पुनरागमन करता आले. पण पुन्हा एकदा गुन्हा केल्याने तिच्या कारकिर्दीला गंभीर धोका निर्माण झाला आहे. या प्रकरणांमुळे भारतीय खेळांमध्ये डोपिंगविरुद्ध कडक देखरेख आणि जागरूकता निर्माण करण्याची गरज पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे