भोपाळ, ८ फेब्रुवारी (हिं.स.)केंद्रीय कृषी मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी भारत आणि अमेरिका यांच्यातील अंतरिम व्यापार करार ऐतिहासिक असल्याचे वर्णन केले. ते म्हणाले की, हा करार संपूर्ण जगाला संदेश देतो की, भारताचे धोरण तडजोडीचे नाही, तडजोडीचे आहे. या करारात भारतीय शेतकऱ्यांना नुकसान पोहोचवणारे कोणतेही उत्पादन समाविष्ट नाही. शेतकऱ्यांचे हित सर्वोपरि आहे आणि त्यांना नुकसान पोहोचवले जाणार नाही.

केंद्रीय कृषी मंत्री चौहान रविवारी त्यांच्या भोपाळ निवासस्थानी भारत आणि अमेरिका यांच्यातील अंतरिम व्यापार कराराबाबत पत्रकार परिषदेत बोलत होते. ते म्हणाले की, हा व्यापार करार संतुलित रणनीती आणि सकारात्मक संवादातून झाला आहे. राजनय म्हणजे राष्ट्र प्रथम आणि विकास म्हणजे व्यापार करार हे विकसित भारताकडे भारताच्या प्रगतीचा प्रमुख पाया आहेत. या व्यापार करारात भारतीय शेती आणि शेतकऱ्यांच्या सर्व चिंता दूर करण्यात आल्या आहेत. हा करार आपल्या कृषी उत्पादनांसाठी नवीन संधी प्रदान करतो.

ते म्हणाले की, भारतीय शेती आणि शेतकऱ्यांना सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले आहे. यूपीए सरकारच्या काळात भारताची कृषी अर्थव्यवस्था ११ व्या क्रमांकावर होती आणि आता आपण वेगाने तिसऱ्या क्रमांकावर पोहोचण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहोत. आपल्या शेतकऱ्यांचे मुख्य बळ असलेल्या आपल्या सर्व कृषी उत्पादनांना या करारातून वगळण्यात आले आहे. ते म्हणाले की भारत आणि अमेरिका यांच्यातील व्यापार करार ऐतिहासिक आणि स्वतःमध्ये अभूतपूर्व आहे. तो भारतीय अर्थव्यवस्थेला नवीन उंचीवर नेईल आणि ती गतिमान करेल. हा करार केवळ एक व्यापार करार नाही तर भारताच्या वाढत्या जागतिक प्रतिष्ठेचे प्रतीक आहे. ते म्हणाले की, हा व्यापार करार राजनैतिक, विकास आणि प्रतिष्ठेचे एक उत्तम उदाहरण आहे. हा व्यापार करार केवळ आपल्या शेतकऱ्यांचे पूर्णपणे संरक्षण करत नाही तर आपल्या कृषी उत्पादनांसाठी नवीन संधी देखील प्रदान करतो.

चौहान म्हणाले की शेती आणि कृषी उत्पादनांकडे पाहता, भारतीय शेतकऱ्यांना नुकसान पोहोचवणारे कोणतेही उत्पादन समाविष्ट केलेले नाही. अशा सर्व वस्तू करारातून वगळण्यात आल्या आहेत. सोयाबीन, कॉर्न, तांदूळ, गहू, साखर, भरड धान्य, कुक्कुटपालन, दुग्धजन्य पदार्थ, केळी, स्ट्रॉबेरी, चेरी, लिंबूवर्गीय फळे, हिरवे वाटाणे, हरभरा, मूग, तेलबिया, इथेनॉल आणि तंबाखू यासारख्या उत्पादनांवर कोणत्याही प्रकारच्या शुल्कात सूट देण्यात आलेली नाही. आमची प्राथमिक चिंता ही होती की, आमचे मुख्य धान्य संरक्षित राहिले पाहिजे आणि ते सर्व संरक्षित केले गेले आहेत. मुख्य धान्ये, फळे किंवा दुग्धजन्य पदार्थांसाठी अमेरिकेसाठी कोणतेही दरवाजे उघडलेले नाहीत.

केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले की, भारतीय शेतकऱ्यांकडून येणारी अनेक कृषी उत्पादने शून्य शुल्कात अमेरिकेत निर्यात केली जातील. पण अमेरिकन शेतकऱ्यांच्या कृषी उत्पादनांना भारतीय बाजारपेठेत ही सूट देण्यात आलेली नाही. भारताचे कृषी आणि दुग्धजन्य हित पूर्णपणे संरक्षित आहे. अमेरिकेने अनेक कृषी उत्पादनांवरील शुल्क ५०% वरून शून्य केले आहे. यामध्ये मसाले प्रमुख आहेत आणि आमचे मसाले मोठ्या प्रमाणात निर्यात केले जातात. यामध्ये चहा, कॉफी, नारळ, नारळ तेल, सुपारी, काजू, वनस्पती मेण, एवोकॅडो, केळी, पेरू, आंबा, किवी, पपई, अननस, मशरूम आणि बार्लीसारखे काही धान्य देखील समाविष्ट आहे.

त्यांनी सांगितले की, कॅन केलेल्या भाज्या देखील भारतात आयात केल्या जाणार नाहीत. भारताने जागतिक निर्यातदार म्हणून आपले मजबूत स्थान कायम ठेवले आहे, २०२४-२५ मध्ये ४.४५ अब्ज अमेरिकन डॉलर्सपर्यंत पोहोचले आहे आणि आमच्या मसाल्यांच्या निर्यातीत ८८ टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. आता, आमच्या मसाल्यांनाही नवीन बाजारपेठा मिळतील. भारत अमेरिकेतून मिरपूड, लवंगा, सुक्या हिरव्या मिरच्या, दालचिनी आणि इतर पावडर मसाले आयात करणार नाही. भारतीय शेतकऱ्यांकडून मिळणारी अनेक कृषी उत्पादने शून्य शुल्कात अमेरिकेत निर्यात केली जातील, परंतु अमेरिकन शेतकऱ्यांच्या कृषी उत्पादनांना भारतीय बाजारपेठेत ही सूट मिळालेली नाही.

त्यांनी सांगितले की, जर अशा कोणत्याही उत्पादनांना भारतीय कृषी बाजारात प्रवेश मिळाला तर त्यांना शुल्क आकारले जाईल. या करारामुळे भारतीय शेतकरी, महिला आणि विशेषतः तरुणांच्या स्वप्नांना नवीन पंख मिळाले आहेत. १८% कापड निर्यातीला एक नवीन गती आणि दिशा मिळेल आणि कापड निर्यातीचा अर्थ शेतकऱ्यांसाठी देखील फायदा होईल. विशेषतः कापूस उत्पादक शेतकरी, कापड, खेळ आणि दागिने, ऑटो घटक, अभियांत्रिकी वस्तू आणि एमएसएमई यांना अनेक नवीन व्यवसाय संधी मिळतील.

केंद्रीय कृषीमंत्र्यांनी व्यापार करारावर प्रश्न उपस्थित करणाऱ्यांवरही प्रत्युत्तर दिले. ते म्हणाले की, अमेरिका आणि भारत यांच्यातील करारानंतर विरोधी पक्ष व्हेंटिलेटरवर गेला आहे. विरोधी पक्षाला भीती होती की, करारानंतर त्यांना गोंधळ घालण्याची संधी मिळेल. पण पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या दूरदृष्टीमुळे ते व्हेंटिलेटरवर आहेत.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे