मुंबई, 31 ऑगस्ट (हिं.स.) - नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज ऑफ इंडिया लिमिटेड (एनएसई) ने आज क्लोजिंग ऑक्शन सेशनमध्ये (सीएएस) ₹३९,७१८ कोटी (अंदाजे ४.२ अब्ज डॉलर) इतकी उलाढाल नोंदवली, यात ९९.९% बाजार हिस्सा असून, भारतीय भांडवली बाजारात सीएएस सुरू झाल्यानंतरचा हा पहिलाच निर्देशांक पुनर्संतुलन (इंडेक्स रिबॅलन्सिंग) दिवस होता. सीएएसचा वाटा एनएसईवरील त्या दिवसाच्या एकूण रोख बाजार उलाढालीच्या २२% इतका होता, आणि ९८,०००हून अधिक अद्वितीय गुंतवणूकदारांनी आजच्या सत्रात सहभाग घेतला. आजची सीएएस उलाढाल मागील व्यवहार सत्रातील उलाढालीच्या अंदाजे ४२ पट होती.

आज क्लोजिंग ऑक्शन सेशनचा पहिला महिनाही पूर्ण झाला. या कालावधीत, एनएसईने ₹६३,००० कोटी (अंदाजे ६.६ अब्ज डॉलर) इतकी एकत्रित सीएएस उलाढाल नोंदवली, ज्यामध्ये ९८.२% बाजार हिस्सा होता.

क्लोजिंग ऑक्शन सेशन ही रोख विभागातील समभागांच्या समाप्ती किमतीचा (क्लोजिंग प्राइस) निर्धार करण्यासाठी वापरली जाणारी कॉल ऑक्शन यंत्रणा आहे, ज्यावर डेरिव्हेटिव्ह करार उपलब्ध आहेत. बाजार बंद होताना खरेदी आणि विक्रीचे स्वारस्य एकत्रित करून एकाच किंमत शोध प्रक्रियेत आणल्याने, सीएएस समाप्ती सत्राची पारदर्शकता, सचोटी आणि निष्पक्षता बळकट करते आणि भारतीय बाजाराला जागतिक सर्वोत्तम पद्धतींशी सुसंगत आणते.

आज नोंदवली गेलेली उच्च उलाढाल एमएससीआय ऑगस्ट २०२६ निर्देशांक आढाव्याच्या (इंडेक्स रिव्ह्यू) अंमलबजावणीमुळे झाली, जी ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी व्यवहार बंद होताना लागू झाली. सीएएस सुरू झाल्यानंतरचे हे पहिले निर्देशांक पुनर्संतुलन होते. निर्देशांक पुनर्संतुलनाच्या दिवशी समाप्तीच्या वेळी मोठ्या प्रमाणात व्यवहार होतात, कारण निर्देशांक निधी (इंडेक्स फंड), एक्स्चेंज ट्रेडेड फंड (ईटीएफ) आणि इतर पॅसिव्ह गुंतवणूकदार समाप्ती किमतीनुसार आपले पोर्टफोलिओ पुनर्संरेखित करतात.

पुनर्संतुलन दिवशी नोंदवली गेलेली सीएएस उलाढाल हे दर्शवते की निर्देशांक निधी आणि पॅसिव्ह गुंतवणूकदारांनी आपले पुनर्संतुलन व्यवहार क्लोजिंग ऑक्शन सेशनद्वारे मनापासून पार पाडले, जे समाप्ती किंमत शोधासाठी निष्पक्ष आणि पारदर्शक यंत्रणा म्हणून सीएएसवरील त्यांचा विश्वास दर्शवते.

पहिल्या महिन्यातील सीएएस उलाढालीतील लक्षणीय वाढ ही संस्थात्मक गुंतवणूकदार, ब्रोकर्स आणि किरकोळ गुंतवणूकदारांसह बाजारातील सहभागींमध्ये या यंत्रणेची वाढती स्वीकृती आणि समाप्ती किमती निश्चित करण्याची निष्पक्ष व पारदर्शक पद्धत म्हणून सीएएसवरील त्यांचा वाढता विश्वास दर्शवते.

श्रीराम कृष्णन, मुख्य व्यवसाय विकास अधिकारी (सीबीडीओ), एनएसई, म्हणाले, “क्लोजिंग ऑक्शन सेशनच्या पहिल्या महिन्याची यशस्वी पूर्तता ही भारतीय भांडवली बाजारांसाठी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे, आणि सीएएस सुरू झाल्यानंतरच्या पहिल्या निर्देशांक पुनर्संतुलन दिवशी बाजाराने दाखवलेला विश्वास हे या यंत्रणेचे भक्कम समर्थन आहे.

सर्व बाजार सहभागींच्या विश्वास आणि पाठिंब्याबद्दल आम्ही मनःपूर्वक आभार मानतो. इतक्या महत्त्वाच्या दिवशी एनएसई आणि क्लोजिंग ऑक्शन सेशनवर विश्वास ठेवणाऱ्या निर्देशांक निधी आणि पॅसिव्ह गुंतवणूकदारांचे आम्ही विशेष आभारी आहोत. भारतात क्लोजिंग ऑक्शन फ्रेमवर्क सुरू करण्यासाठी मार्गदर्शन आणि पाठिंबा दिल्याबद्दल आम्ही भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळाचेही (सेबी) आभार मानतो.”

एनएसईविषयी (नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज ऑफ इंडिया लिमिटेड):

नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज ऑफ इंडिया (एनएसई) ने १९९४ मध्ये आपले कामकाज सुरू केले आणि इलेक्ट्रॉनिक किंवा स्क्रीन-आधारित व्यवहार अंमलात आणणारे हे भारतातील पहिले एक्स्चेंज ठरले. एनएसईकडे एक्स्चेंज लिस्टिंग, ट्रेडिंग सेवा, क्लिअरिंग आणि सेटलमेंट सेवा, निर्देशांक आणि बाजार डेटा फीड यांचा समावेश असलेले पूर्णतः एकात्मिक व्यवसाय मॉडेल आहे. एनएसई ट्रेडिंग, क्लिअरिंग सदस्य आणि सूचिबद्ध कंपन्यांकडून सेबी आणि एक्स्चेंजच्या नियम व विनियमांचे पालन होत असल्याचेही पर्यवेक्षण करते. एनएसई तंत्रज्ञानातील अग्रणी असून, नवोन्मेष आणि तंत्रज्ञानातील गुंतवणुकीच्या संस्कृतीद्वारे आपल्या प्रणालींची विश्वासार्हता आणि कार्यक्षमता सुनिश्चित करते. फ्यूचर्स इंडस्ट्री असोसिएशन (एफआयए) च्या आकडेवारीनुसार, कॅलेंडर वर्ष २०२५ साठी व्यवहार प्रमाणाच्या (काँट्रॅक्ट्स) बाबतीत एनएसई हे जगातील सर्वात मोठे डेरिव्हेटिव्ह्ज एक्स्चेंज आहे. वर्ल्ड फेडरेशन ऑफ एक्स्चेंजेस (डब्ल्यूएफई) च्या आकडेवारीनुसार, समभाग विभागात व्यवहारांच्या संख्येनुसार (इलेक्ट्रॉनिक ऑर्डर बुक) २०२५ मध्ये एनएसई जगात तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / सुधांशू जोशी