पाटणा, 05 सप्टेंबर (हिं.स.)। बिहारमध्ये नद्यांच्या वाढलेल्या पाणीपातळीमुळे आणि पुराची परिस्थिती पाहता मुख्यमंत्र्यांच्या निर्देशानुसार आपत्ती व्यवस्थापन विभाग पूर्णपणे अलर्ट आहे. प्रभावित भागांमध्ये मदत आणि बचावकार्य युद्धपातळीवर सुरू आहे. राज्यातील ११ जिल्ह्यांमधील पाटणा, भोजपूर, सारण, वैशाली, भागलपूर, बेगुसराय, बक्सर, समस्तीपूर, मुंगेर, कटिहार आणि अरवल या ५० प्रखंडांमधील २०१ पंचायतींमध्ये सुमारे १०.२६ लाख लोकसंख्या पुरामुळे प्रभावित झाली आहे.

पूरग्रस्त लोकांना आरोग्य सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी आणि सुरक्षित वाहतूक सुनिश्चित करण्यासाठी प्रभावित भागांमध्ये ५० वैद्यकीय शिबिरे, १९ बोट ॲम्ब्युलन्स आणि ३६ पशुवैद्यकीय शिबिरे सुरू आहेत. विस्थापित आणि प्रभावित लोकांच्या वाहतुकीसाठी तसेच सुरक्षित स्थलांतरासाठी ८५८ बोटींचे संचालन केले जात आहे. त्याचबरोबर, प्रभावित कुटुंबांमध्ये आतापर्यंत १२ हजारांहून अधिक पॉलीथिन शीट आणि सुमारे २,३०० कोरड्या शिधा-धान्याची पाकिटे वितरित करण्यात आली आहेत.

पूरग्रस्त लोकांना दोन्ही वेळचे गरम जेवण उपलब्ध करून देण्यासाठी विविध जिल्ह्यांमध्ये ३८ कम्युनिटी किचन सेंटर सुरू करण्यात आले आहेत. या केंद्रांच्या माध्यमातून आतापर्यंत सुमारे १.२१ लाख लोकांना भोजन देण्यात आले आहे. याशिवाय वैशाली जिल्ह्यात एक राहत शिबिर सुरू करण्यात आले आहे, जिथे सुमारे ३२६ पूरग्रस्त लोकांसाठी निवास, भोजन आणि वैद्यकीय सेवांसह इतर आवश्यक सुविधांची व्यवस्था करण्यात आली आहे. संभाव्य धोक्यांना सामोरे जाण्यासाठी आणि तातडीने मदत व बचावकार्य करण्यासाठी राज्यातील विविध प्रभावित जिल्ह्यांमध्ये एनडीआरएफच्या सात आणि एसडीआरएफच्या २७ टीम्स, म्हणजेच एकूण ३४ टीम्स तैनात करण्यात आल्या आहेत. प्रशासनाकडून प्रभावित भागांतील परिस्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवले जात आहे.

पाटणाच्या गांधीघाट येथे गंगेची पाणीपातळी ५०.५७ मीटर, बांका घाट येथे ४९.४५ मीटर आणि पंडारक येथे ४३.७९ मीटर नोंदवण्यात आली आहे. या ठिकाणी गंगेची पाणीपातळी सर्वोच्च पूर पातळी (एचएफएल)पेक्षा वरून वाहत आहे. याशिवाय गंडक, कोसी, बूढी गंडक, पुनपुन आणि घाघरा या नद्यादेखील विविध ठिकाणी धोक्याच्या पातळीपेक्षा वरून वाहत आहेत. सारण जिल्ह्यात माही नदीच्या त्रिलोकचकजवळ सुमारे २० मीटरचा तटबंध खराब झाला आहे. परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी घटनास्थळी एसडीआरएफची टीम पाठवण्यात आली आहे. जल संसाधन विभागानुसार, वाल्मीकिनगर बराज येथे गंडक नदीचा जलस्राव १.२६ लाख क्युसेक, बीरपूर बराज येथे कोसी नदीचा जलस्राव १.७७ लाख क्युसेक आणि इंद्रपुरी बराज येथे सोन नदीचा जलस्राव ३.०७ लाख क्युसेक नोंदवण्यात आला आहे.

बिहार वेदर सर्व्हिस सेंटरने पुढील दोन दिवसांमध्ये राज्यातील अनेक ठिकाणी हलका ते मध्यम तसेच काही ठिकाणी मुसळधार पाऊस होण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. हे लक्षात घेता आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने संपूर्ण राज्यातील पूरस्थितीवर सातत्याने आणि सूक्ष्म पद्धतीने लक्ष ठेवले आहे.पाटणामध्ये पावसादरम्यान पाणी साचण्याच्या समस्येचा सामना करण्यासाठी शहरातील सर्व ५६ डीपीएस सुरू ठेवण्यात आले आहेत. याशिवाय पाटणा म्युनिसिपल कॉर्पोरेशनच्या सहा सर्कलमध्ये ९४ अतिरिक्त पंप, ज्यांची क्षमता ७.५ एचपी ते ८३ एचपीपर्यंत आहे, पाण्याचा निचरा करण्यासाठी बसवण्यात आले आहेत.

शहरातील ड्रेनेज व्यवस्थेवरील दबाव कमी करण्यासाठी जल संसाधन विभागाकडून पाटणा आणि दानापूर कॅनॉलमध्ये डिस्चार्ज बंद करण्याची प्रक्रिया केली जात आहे. त्याचवेळी गंगेतून नाल्यांमध्ये बॅकफ्लो रोखण्यासाठी १३ छोट्या नाल्यांचे स्लूस गेट बंद करण्यात आले आहेत. नाल्यांमधून पाण्याचा निचरा वेगाने करण्यासाठी पाटणा म्युनिसिपल कॉर्पोरेशनकडून पंप सेटदेखील बसवण्यात येत आहेत.

आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने म्हटले आहे की, पूरग्रस्त भागांमध्ये मदत आणि बचावकार्य सातत्याने सुरू असून प्रशासन परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहे. हवामान आणि नद्यांच्या पाणीपातळीत होणाऱ्या बदलांच्या आधारे आवश्यक पावले उचलली जात आहेत.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule