मनमाड, 17 मार्च (हिं.स.)।गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या इराण, इस्रायल आणि अमेरिका यांच्यातील युद्धजन्य परिस्थितीचे तीव्र पडसाद आता थेट सर्वसामान्यांच्या ताटापर्यंत पोहोचले आहेत. जागतिक स्तरावर इंधनाचा आणि गॅसचा पुरवठा विस्कळीत झाल्याने भारतात, विशेषतः महाराष्ट्रात व्यावसायिक गॅस सिलिंडरची मोठी टंचाई निर्माण झाली आहे. याचा मोठा फटका मनमाडसह नाशिक जिल्ह्याला बसला असून, गॅसअभावी अनेक हॉटेल्स बंद पडण्याच्या मार्गावर आहेत. मात्र, या संकटावर मात करण्यासाठी मनमाडमधील हॉटेल व्यावसायिकांनी आता पारंपरिक 'चुली'वर स्वयंपाक करण्याचा पर्याय निवडला आहे.

युद्धाचे जागतिक संकट आणि स्थानिक परिणाम

इराण आणि इस्रायलमधील संघर्षामुळे 'होर्मुझची सामुद्रधुनी' हा अत्यंत महत्त्वाचा समुद्री मार्ग धोक्यात आला आहे. भारत आपल्या गरजेचा सुमारे ६०% ते ९०% एलपीजी (LPG) याच मार्गाने आयात करतो. या पुरवठ्यावर परिणाम झाल्याने केंद्र सरकारने घरगुती गॅसचा पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी व्यावसायिक (Commercial) गॅस सिलिंडरच्या पुरवठ्यावर तात्पुरते निर्बंध आणले आहेत. मनमाड हे उत्तर भारताचे प्रवेशद्वार म्हणून प्रसिद्ध आहे याशिवाय मध्य रेल्वेच्या भुसावळ डिव्हिजन मधील महत्वपूर्ण रेल्वे स्थानक म्हणून प्रसिद्ध आहे येथून शिर्डी शनी शिंगणापूर त्रंबकेश्वर वणी सप्तशृंगी गड यासह इतर धार्मिक स्थळी जाण्यासाठी मोठया प्रमाणावर भाविक येतात यासह दररोज सुमारे अडीशे पेक्षा जास्त प्रवासी गाड्याची ये जा होते यातुन हजारो प्रवासी मनमाड येथून ये जा करतात यामुळे हॉटेल व्यवसाय तेजीत आहे मात्र युद्ध सुरू असल्याने गॅसचा तुटवडा झाला व परिणामी सुरवातीला हॉटेलमधील मेन्यू कमी झाले आणि नंतर तर हॉटेलचं बंद झाली मात्र आता यावर हॉटेल व्यवसायिकानी उपाय शोधला असुन आता गॅसची जागा चुलीने घेतली आहे लाकडं व कोळसा यावर चालणाऱ्या चुली आणुन आता हॉटेल्स सुरू करण्यात आली असुन यातुन आता काही मेन्यू कमी करून हॉटेल्स सुरू ठेवण्यात आली आहे.यावर लवकरात लवकर तोडगा काढुन गॅसचा पूर्ववत पुरवठा सुरू करण्यात यावा अशी मागणी हॉटेल्स चालकांनी केली आहे.

मनमाडमध्ये 'गॅस' गेला, 'चूल' आली

मनमाड हे रेल्वे आणि वाहतुकीचे मोठे केंद्र असल्याने येथे हॉटेल व्यवसायाची मोठी उलाढाल असते. मात्र, गेल्या काही दिवसांपासून व्यावसायिक गॅस सिलिंडर मिळेनासे झाले आहेत. अशा परिस्थितीत हॉटेल कायमचे बंद करून कामगारांच्या रोजगाराचा प्रश्न निर्माण होऊ नये, म्हणून हॉटेल मालकांनी जुन्या पद्धतीच्या चुली मांडल्या आहेत. गॅसऐवजी लाकूड आणि कोळशाचा वापर करून स्वयंपाक केला जात आहे.मेनूमध्ये बदल करून अनेक हॉटेल्सनी जास्तीचा गॅस लागणारे पदार्थ (उदा. डोसा, चायनीज) कमी करून भाकरी आणि साध्या जेवणावर भर दिला आहे. या सगळ्याचा आर्थिक फटका बसत असला तरी गॅस उपलब्ध नसल्याने आणि लाकडाच्या वाढत्या किमतींमुळे हॉटेल चालवण्याचा खर्च वाढला आहे, तरीही ग्राहक टिकवून ठेवण्यासाठी व्यावसायिक कसरत करत आहेत.

गॅसचा कोटा पूर्ववत करा व्यावसायिकांची मागणी

या परिस्थितीबाबत मनमाडमधील हॉटेल मालकांनी चिंता व्यक्त केली असून, शासनाने व्यावसायिक गॅसचा कोटा लवकरात लवकर पूर्ववत करावा, अशी मागणी केली आहे. जर ही परिस्थिती अशीच राहिली, तर भविष्यात खाद्यपदार्थांचे दर वाढण्याची किंवा हॉटेल व्यवसाय पूर्णपणे कोलमडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. थोडक्यात सांगायचे तर जागतिक युद्धाच्या झळा आता मनमाडच्या हॉटेलमधील चुलींपर्यंत पोहोचल्या आहेत, जिथे गॅसच्या जागी आता पुन्हा धूर आणि लाकडाचा वापर सुरू झाला आहे.मंगेश शिंदे, संचालक हॉटेल विसावा

---------------

हिंदुस्थान समाचार / GOSAVI CHANDRASHEKHAR SUKDEV