नवी दिल्ली, २४ मे (हिं.स.) भारताने पुन्हा एकदा स्पष्ट केले आहे की, तो संघर्षाऐवजी संवाद आणि मुत्सद्देगिरीला पाठिंबा देतो. भारत सुरक्षित आणि निर्बाध सागरी व्यापार, आंतरराष्ट्रीय कायद्यांचा आदर, विश्वसनीय पुरवठा साखळी आणि जागतिक आर्थिक स्थिरतेवर भर देतो. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी सांगितले की, संसाधने आणि बाजारपेठेतील हिस्सा यांचा शस्त्र म्हणून वापर करण्यास भारताचा विरोध आहे.

रविवारी परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर आणि त्यांचे अमेरिकन समकक्ष मार्को रुबियो यांच्यात शिष्टमंडळ स्तरावर चर्चा झाली, ज्यात भारत-अमेरिका सामरिक भागीदारी अधिक मजबूत करण्यावर भर देण्यात आला. त्यानंतर झालेल्या संयुक्त पत्रकार परिषदेत जयशंकर म्हणाले की, भारत आपल्या १४० अब्ज लोकसंख्येच्या ऊर्जेच्या गरजा पूर्ण करण्यास वचनबद्ध आहे आणि विविध स्रोतांकडून परवडणारे इंधन खरेदी करण्यास पाठिंबा देतो. जागतिक संघर्षांच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी संरक्षण क्षेत्रासह विविध क्षेत्रांतील 'मेक इन इंडिया' धोरणावरही भर दिला.

जयशंकर म्हणाले की, भारत आणि अमेरिका यांच्यातील सहकार्य सातत्याने वाढत आहे. त्यांनी सांगितले की, अमेरिकेने भारतासोबत जागतिक आणि प्रादेशिक मुद्द्यांवर विस्तृत चर्चा केली. दोन्ही परराष्ट्र मंत्र्यांनी पश्चिम आशिया, पूर्व आशिया आणि आखाती प्रदेशातील परिस्थितीवर चर्चा केली. जयशंकर यांनी दोन्ही देशांमध्ये लवकरात लवकर अंतरिम व्यापार करार होण्याची गरज असल्याचे सांगितले, ज्यामुळे एका व्यापक द्विपक्षीय व्यापार कराराचा मार्ग मोकळा होऊ शकेल. त्यांनी सांगितले की, अणुऊर्जा सहकार्य, दुर्मिळ खनिजे आणि एआय (AI) या क्षेत्रांमध्येही दोन्ही देशांमध्ये सहकार्याची प्रचंड क्षमता आहे.

परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी नमूद केले की, गेल्या वर्षभरात अमेरिकेकडून भारताची ऊर्जा आयात लक्षणीयरीत्या वाढली आहे. त्यांनी यावर जोर दिला की, ऊर्जा सुरक्षेसाठी विविध स्रोत आवश्यक आहेत आणि अमेरिका भारतासाठी एक विश्वासार्ह ऊर्जा भागीदार म्हणून उदयास आला आहे.

त्यांनी सांगितले की, भारत आणि अमेरिका यांच्यातील जन-जन संबंध ही या भागीदारीची सर्वात मोठी ताकद आहे. त्यांनी कायदेशीर प्रवाशांसाठी व्हिसा प्रक्रिया सुलभ करण्याच्या गरजेवर भर दिला. जयशंकर यांनी दहशतवादाविरोधातील शून्य-सहिष्णुता धोरणाचा पुनरुच्चार केला आणि २६/११ हल्ल्यांच्या मुख्य सूत्रधाराच्या प्रत्यार्पणात अमेरिकेने केलेल्या सहकार्याचे कौतुक केले.

जयशंकर यांनी सांगितले की, भारताचे अमेरिका, इस्रायल, इराण आणि आखाती देशांशी मजबूत संबंध आहेत. भारत प्रादेशिक संबंधांकडे शून्य-बेरीज दृष्टिकोनातून पाहत नाही आणि सर्व भागीदारी संतुलित पद्धतीने पुढे नेण्याचा प्रयत्न करतो.

दरम्यान, अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांनी सांगितले की, भारत-अमेरिका संबंधांची गती कायम आहे. भारत हा अमेरिकेचा एक प्रमुख सामरिक भागीदार आहे आणि दोन्ही लोकशाही देश जागतिक आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी एकत्र काम करत आहेत. त्यांनी स्पष्ट केले की, अमेरिकेचे इतर कोणत्याही देशासोबतचे संबंध हे भारतासोबतच्या सामरिक भागीदारीच्या किंमतीवर येत नाहीत.

अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांनी सांगितले की, भारत हा प्रगत तांत्रिक क्षमता असलेला एक प्रमुख सामरिक भागीदार आहे. दोन्ही लोकशाही देश २१ व्या शतकातील अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, जागतिक नवोपक्रम आणि सामायिक राष्ट्रीय हितसंबंध पुढे नेण्यासाठी एकत्र काम करत आहेत.

दिल्लीत, अमेरिकेच्या परराष्ट्र सचिवांनी सांगितले की, होर्मुझची सामुद्रधुनी आणि इराणबाबत लवकरच चांगली बातमी येणार आहे. गेल्या ४८ तासांत आखाती भागीदार देशांसोबत सकारात्मक प्रगती झाली आहे. इराणच्या मुद्द्यावर लक्षणीय प्रगती झाली आहे, तरीही अंतिम तोडगा अद्याप निघालेला नाही. इराणने कधीही अण्वस्त्रे मिळवू नयेत, हे सुनिश्चित करणे अमेरिकेचे उद्दिष्ट आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीला आंतरराष्ट्रीय जलमार्ग संबोधून, अमेरिकेच्या परराष्ट्र सचिवांनी सांगितले की व्यापारी जहाजांना धमकावणे हे आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे उल्लंघन आहे.

मार्को रुबियो यांनी अमेरिकेतील भारतीयांविरुद्धच्या वंशद्वेषी टिप्पण्यांना गंभीर म्हटले. ते म्हणाले की, प्रत्येक देशात काही लोक आक्षेपार्ह विधाने करत असले तरी, अमेरिका हा एक स्वागतशील देश आहे, जो जगभरातील लोकांमुळे समृद्ध झाला आहे.

रुबियो यांनी सांगितले की, जे-१, एफ-१ आणि एच-१बी व्हिसा नियमांमधील बदल केवळ भारतापुरते मर्यादित नसून ते जागतिक सुधारणा प्रक्रियेचा भाग आहेत. त्यांनी अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेत २० अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त गुंतवणूक करणाऱ्या भारतीय कंपन्यांचे कौतुक केले. रुबियो यांनी सांगितले की, अमेरिका आपली इमिग्रेशन प्रणाली आधुनिक आणि अधिक टिकाऊ बनवण्यासाठी काम करत आहे. त्यांनी हे मान्य केले की, बदलाच्या या काळात काही तात्पुरत्या अडचणी आणि व्यत्यय येऊ शकतात.

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे