नवी दिल्ली, 01 जून (हिं.स.) : लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी सोमवारी केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ (सीबीएसई)च्या परीक्षा निकालांनंतर लागू करण्यात आलेल्या शुल्क व्यवस्थेवर तीव्र टीका केली. स्कॅन कॉपी, पुनर्गणना (री-टोटलिंग) आणि पुनर्मूल्यांकन (री-इव्हॅल्युएशन) प्रक्रियेसाठी विद्यार्थ्यांकडून आकारल्या जाणाऱ्या शुल्काबाबत त्यांनी प्रश्न उपस्थित केला.

सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वरील पोस्टमध्ये राहुल गांधी म्हणाले, “खिसेकापूंपासून सावध राहा, आज ते सीबीएसईच्या आत बसले आहेत.” त्यांनी आरोप केला की, मूल्यांकनातील चुका अनेकदा सीबीएसईच्या प्रक्रियेमुळे होतात, मात्र त्या दुरुस्त करण्यासाठी विद्यार्थ्यांनाच आर्थिक भार सहन करावा लागतो.

राहुल गांधी यांनी नमूद केले की, डिजिटल स्कॅन कॉपीसाठी प्रति विषय 100 रुपये, पुनर्गणनेसाठी प्रति उत्तरपत्रिका 100 रुपये आणि पुनर्मूल्यांकनासाठी प्रति प्रश्न 25 रुपये शुल्क आकारले जाते. त्यामुळे एका विद्यार्थ्याला स्वतःच्या उत्तरपत्रिकेची योग्य तपासणी करून घेण्यासाठी सुमारे 2,000 रुपयांपर्यंत खर्च करावा लागू शकतो, असा दावा त्यांनी केला.

सुमारे चार लाख विद्यार्थ्यांनी पुनर्मूल्यांकन आणि संबंधित प्रक्रियांसाठी अर्ज केल्याचे सांगत त्यांनी या माध्यमातून सीबीएसईला किती महसूल मिळतो, असा सवाल उपस्थित केला. मोबाईल फोनद्वारे उत्तरपत्रिकांचे स्कॅनिंग केल्यामुळे मूल्यांकनातील चुका वाढण्याची शक्यता असल्याचा आरोपही त्यांनी केला.

“चूक सीबीएसईची, शिक्षा विद्यार्थ्यांना आणि कमाई सरकारची,” असे म्हणत राहुल गांधी यांनी शिक्षण क्षेत्राचे वाढते व्यापारीकरण विद्यार्थ्यांच्या हिताला बाधक ठरत असल्याचे मत व्यक्त केले. अशा चुकांमुळे विद्यार्थ्यांवर आर्थिक तसेच मानसिक ताण वाढत असून त्यांच्या वेळेवर, आत्मविश्वासावर आणि भविष्यातील संधींवर परिणाम होत असल्याचे त्यांनी सांगितले.

दरम्यान, ऑन-स्क्रीन मार्किंग (ओएसएम) मूल्यांकन प्रणालीसंदर्भातील वादाच्या पार्श्वभूमीवर रविवारी सीबीएसईने स्पष्टीकरण जारी केले. सेवा प्रदात्याच्या ‘ऑनमार्क’ पोर्टलमध्ये आढळलेल्या सुरक्षाविषयक त्रुटींवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात असून, प्रणाली अधिक सुरक्षित आणि सक्षम करण्यासाठी सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांची नियुक्ती करण्यात आल्याचे मंडळाने स्पष्ट केले.

सीबीएसईने ‘एक्स’वरील निवेदनात म्हटले आहे की, विविध सरकारी संस्था आणि भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (आयआयटी) येथील सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांची टीम गेल्या काही दिवसांपासून पोर्टलची सुरक्षा अधिक मजबूत करण्यासाठी कार्यरत आहे.

ओळखण्यात आलेल्या सुरक्षाविषयक त्रुटींवर नियंत्रण मिळवण्यात आले असून, भविष्यात अशा उणिवांचा गैरवापर होऊ नये यासाठी आवश्यक उपाययोजना सुरू असल्याचेही मंडळाने सांगितले. संभाव्य सुरक्षा त्रुटींबाबत माहिती देणाऱ्या जागरूक नागरिकांचे आणि एथिकल हॅकर्सचे आभार मानताना, त्यांच्या सूचनांचा गांभीर्याने विचार करण्यात आल्याचे सीबीएसईने नमूद केले.

------------------------

हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode