इराणमधील वाढत्या तणावादरम्यान रशियाचे ‘उडते कमांड पोस्ट’

तेहरान, 13 जुलै (हिं.स.) : इराण-अमेरिका तणाव अधिक तीव्र होत असताना रशियाच्या सहभागाची चिन्हे दिसू लागली आहेत. होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या मुद्द्यावरून वाढलेल्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमिर पुतिन यांनी त्यांच्या सर्वात सुरक्षित हवाई कमांड विमानांपैकी एक Tu-214PU तेहरानमध्ये पाठवल्याची माहिती उड्डाण-ट्रॅकिंग डेटामधून समोर आली आहे.

रशियाने हे विमान अशा वेळी इराणमध्ये तैनात केल्याचे सांगितले जात आहे, जेव्हा अमेरिकेने इराणी लष्करी तळांवरील कारवाया तीव्र केल्याचा दावा केला जात आहे. त्याचवेळी इराणनेही या कारवायांना कठोर प्रत्युत्तर देण्याची भूमिका घेतली आहे. अमेरिकन सैन्याने अलीकडेच ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांच्या साहाय्याने इराणवर हल्ले केल्याच्या पार्श्वभूमीवर रशियाच्या या हालचालीकडे महत्त्वपूर्ण भू-राजकीय संकेत म्हणून पाहिले जात आहे.

या घडामोडींमुळे रशिया आणि इराण यांच्यात गुप्तचर माहितीची देवाणघेवाण किंवा लष्करी-तांत्रिक सहकार्याबाबत महत्त्वपूर्ण चर्चा सुरू असल्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. अमेरिका आणि तिच्या सहयोगी देशांकडून इराणवरील वाढत्या लष्करी दबावामुळे या हालचालींना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

0

Tu-214PU हे विशेष हवाई कमांड विमान

Tu-214PU हे सामान्य सरकारी विमान नसून, विशेष हवाई कमांड पोस्ट म्हणून विकसित करण्यात आले आहे. या विमानात अत्याधुनिक संप्रेषण प्रणाली, सुरक्षित कमांड आणि कंट्रोल व्यवस्था तसेच युद्धजन्य परिस्थितीतही अखंड संपर्क राखण्याची क्षमता आहे. त्यामुळेच या विमानाला रशियाचे ‘उडते कमांड पोस्ट’ किंवा ‘प्रलयकारी विमान’ असेही संबोधले जाते.

युद्ध किंवा राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात देशाचे सर्वोच्च नेतृत्व या विमानातून सुरक्षितपणे सैन्याला आदेश देऊ शकते. जमिनीवरील संपर्क व्यवस्था खंडित झाली तरीही या विमानातील प्रगत कमांड प्रणालीमुळे लष्कराशी थेट संपर्क कायम राहतो. त्यामुळे हे विमान रशियाच्या सामरिक क्षमतेचा महत्त्वाचा भाग मानले जाते.

------------------

हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode