अमरावती, 19 ऑगस्ट, (हिं.स.)। एका आठवड्यापूर्वी, आपल्या मित्रांसोबत केदारनाथ आणि बद्रीनाथला भेट देऊन आनंदाने घरी परतलेल्या ३० वर्षीय धीरज संतोष कलावतेला कदाचित कल्पनाही नव्हती की हा त्याचा शेवटचा प्रवास ठरेल. तीर्थयात्रेवरून परतत असताना झालेल्या एका भीषण रस्ते अपघातात गंभीर जखमी झालेल्या धीरजने मंगळवार, १८ ऑगस्ट रोजी रुग्णालयात अखेरचा श्वास घेतला. पण त्याच्या मृत्यूनंतरही, धीरजचे जीवन इतरांच्या शरीरात श्वासाच्या रूपात जिवंत राहील. आपल्या सर्वात प्रिय सदस्याला गमावण्याच्या असह्य दुःखात, त्याच्या कुटुंबीयांनी धीरजचे अवयव दान करण्याचा धाडसी निर्णय घेऊन माणुसकीचा एक अनोखा आदर्श घालून दिला आहे.

धीरज संतोष कलावते (३०, चांदूररेल्वे) आपल्या मित्रांसोबत केदारनाथ आणि बद्रीनाथला गेला होता. १२ ऑगस्ट रोजी, हे पाच तरुण कारनेघरी परत येत होते. दरम्यान, तळेगाव-चांदूर रेल्वे मार्गावरील शेडुरजना (खुर्द) गावाजवळ त्यांच्या कारचा भीषण अपघात झाला. हा अपघात इतका भीषण होता की, एका तरुणाचा जागीच मृत्यू झाला, तर धीरजच्या डोक्याला आणि छातीला गंभीर दुखापत झाली. अपघातानंतर, धीरजला उपचारासाठी अमरावती येथील रिम्स या खाजगी रुग्णालयात गंभीर अवस्थेत दाखल करण्यात आले. त्याच्यावर डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली उपचार सुरू होते. तथापि, त्याच्या प्रकृतीत अपेक्षेप्रमाणे सुधारणा झाली नाही. सतत उपचार आणि औषधोपचार करूनही त्याची प्रकृती गंभीरच राहिली. कुटुंबीयांच्या विनंतीनुसार, सुमारे दोन दिवसांपूर्वी धीरजला रेडियंट रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. येथेही डॉक्टरांच्या पथकाने त्याला वाचवण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न केले. धीरजला आयसीयूमध्ये तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली ठेवण्यात आले होते, परंतु त्याची प्रकृती गंभीरच राहिली. मंगळवार, १८ ऑगस्ट रोजी, डॉक्टरांनी धीरजची प्रकृती गंभीर असल्याचे आणि त्याच्या बरे होण्याची शक्यता खूपच कमी असल्याचे कुटुंबाला कळवले. या बातमीने कुटुंब दुःखाच्या गर्तेत बुडाले. काही दिवसांपूर्वीच तीर्थयात्रेवरून सुखरूप परत येईल अशी आशा असलेला मुलगा, भाऊ आणि कुटुंबाचा आधार गमावण्याचाविचार असह्य होता. पणयाकठीण आणि भावनिक परिस्थितीत, कलावते कुटुंबाने एक असा निर्णय घेतला ज्यामुळे धीरजच्या आयुष्याला एक नवीन अर्थ प्राप्त झाला. जड अंतःकरणाने, कुटुंबाने धीरजच्या अवयवदानाससंमतीदिली. कुटुंबानेठरवले की, जरी धीरज आता त्यांच्यासोबत राहू शकत नसला तरी, त्याचे अवयव गरजू व्यक्तीला नवीन जीवन देऊ शकतील. रुग्णालयातील डॉक्टरांनीही कुटुंबाच्या या निर्णयाचे मानवतेसाठी उचललेले एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणून कौतुक केले.

मूत्रपिंड आणि यकृत इतरांना नवीन जीवन देणार

रेडिएंट हॉस्पिटलचे डॉ, सिकंदर अडवाणी आणि डॉ. हर्षाली ललकारिया यांनी अवयवदान प्रक्रियेसंदर्भात नागपूर आणि संबंधित तज्ज्ञ डॉक्टरांशी तात्काळ संपर्क साधला. धीरजच्या मूत्रपिड आणि यकृत प्रत्यारोपणाची प्रक्रिया रात्रीच सुरू करण्यात आली सर्व चाचण्या पूर्ण झाल्यानंतर आज मूत्रपिंड आणि यकृत एका कुटुंबाच्या जीवनात एक नवी पहाट आणू शकणार आत कोणतीही शंका नाही.

माणुसकी, संवेदनशीलता आणि त्यागाचे उदाहरण

धीरज आता त्याच्या कुटुंबासोबत नसेल, त्याचा आवाज आता ऐकू येणार नाही, तो आता घरातील जबाबदाऱ्या सांभाळू शकणार नाही आणि तो पुन्हा कधीही मित्रांसोबत प्रवास करूशकणार नाही. पण त्याचे अवयवएका अनोळखी व्यक्तीच्या शरीरात धडधडत राहतील, एका प्रिय व्यक्तीला - कुटुंबात परत आणतील आणि एका पालकाच्या मनात आशा परत - आणतील. जरी एका अपघातात धीरजचे आयुष्य अकाली संपले असले, - तरी त्याचे अवयव अनेक जीवनांना पुढे जाण्याची संधी देतील. कलावते कुटुंबाने ज्या धैर्यानेहानिर्णयघेतला आहे, तोनिःसंशयपणे समाजासाठीएक मोठा आदर्श आहे. एखादी व्यक्ती मरण पावू शकते, पण तिची चांगली कृत्ये तिला कायमजिवंत ठेवतात. धीरजसुद्धा आता त्याच्याशेवटच्याश्वासानंतर जिवंत राहील, दुसऱ्या कुणाचा तरी श्वास बनून... !

---------------

हिंदुस्थान समाचार / अरुण जोशी