देहरादून, 01 नोव्हेंबर (हिं.स.)। उत्तराखंडमधील चमोली जिल्ह्यात जोशीमठजवळ झालेल्या हेलिकॉप्टर दुर्घटनेत मृत्युमुखी पडलेल्या सहाही जणांचे मृतदेह बाहेर काढण्यात आले असून, बचावकार्य पूर्ण झाले आहे. दुर्गम आणि उंच डोंगराळ भागातील प्रतिकूल भौगोलिक परिस्थितीत राबविण्यात आलेल्या मोहिमेनंतर सर्व मृतदेह रस्त्यापर्यंत आणण्यात आले. तेथून हे मृतदेह जोशीमठ येथील सामुदायिक आरोग्य केंद्रात आणण्यात आले. आवश्यक औपचारिकता पूर्ण केल्यानंतर सहाही मृतदेह आज हेलिकॉप्टरने ऋषिकेश येथील अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थेत (एम्स) पाठविण्यात आले.

प्रशासनाच्या माहितीनुसार, दुर्घटनेनंतर विविध बचाव यंत्रणांची पथके घटनास्थळी बचावकार्यात गुंतली होती. दुर्घटनास्थळ दुर्गम डोंगराळ भागात असल्याने आणि तेथे पोहोचण्यासाठी पायी चालत जावे लागत असल्याने बचाव पथकांना अनेक आव्हानांचा सामना करावा लागला. असे असतानाही भारतीय लष्कर, भारत-तिबेट सीमा पोलीस दल (आयटीबीपी), राज्य आपत्ती प्रतिसाद दल (एसडीआरएफ), राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (एनडीआरएफ), पोलीस, जिल्हा प्रशासन आणि वन विभागाच्या पथकांनी परस्पर समन्वयातून बचावमोहीम राबविली.

बचाव पथकातील जवानांनी डोंगरातील कठीण वाटांवरून पायी चालत घटनास्थळ गाठले. त्यानंतर सहाही मृतांचे मृतदेह सुरक्षितपणे बाहेर काढून रस्त्यापर्यंत आणण्यात आले. डोंगराळ भागातील भौगोलिक परिस्थिती आणि वाहतुकीतील अडचणी लक्षात घेऊन या मोहिमेत विविध यंत्रणांच्या साधनसामग्रीचा आणि मनुष्यबळाचा संयुक्तपणे वापर करण्यात आला.

सर्व मृतदेह रस्त्याने जोशीमठ येथील सामुदायिक आरोग्य केंद्रात आणण्यात आले. तेथे आवश्यक कायदेशीर आणि वैद्यकीय प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आल्या. त्यानंतर एनटीपीसी हेलिपॅडवरून हेलिकॉप्टरच्या माध्यमातून सहाही मृतदेह ऋषिकेश येथील एम्समध्ये पाठविण्याची व्यवस्था करण्यात आली.

अशा प्रकारे दुर्घटनेत मृत्युमुखी पडलेल्या सहाही जणांचे मृतदेह घटनास्थळावरून बाहेर काढून निर्धारित वैद्यकीय केंद्रापर्यंत पोहोचविण्याची कार्यवाही पूर्ण करण्यात आली आहे. या बचाव मोहिमेत लष्करापासून स्थानिक प्रशासनापर्यंत तसेच आपत्ती व्यवस्थापनाशी संबंधित विविध यंत्रणांनी संयुक्तपणे सहभाग घेतला.

उल्लेखनीय म्हणजे, ३० ऑक्टोबर रोजी बद्रीनाथ धाम येथून देहरादूनला परतणारे एक खासगी हेलिकॉप्टर चमोली जिल्ह्यातील जोशीमठ परिसरात कोसळले होते. ट्रान्स भारत एव्हिएशन प्रायव्हेट लिमिटेड या कंपनीचे एएस-३५०बी-३ हेलिकॉप्टर बद्रीनाथ हेलिपॅडवरून दुपारी सुमारे १ वाजून १४ मिनिटांनी देहरादून येथील सहस्रधारा हेलिपॅडकडे रवाना झाले होते. हेलिकॉप्टरमध्ये वैमानिकासह एकूण सहा जण होते. त्यामध्ये पाच प्रवाशांचा समावेश होता.

जोशीमठ परिसरातील चाई गावाजवळील वनक्षेत्रात हे हेलिकॉप्टर कोसळले होते. दुर्घटनेची माहिती मिळताच स्थानिक प्रशासन, पोलीस आणि सुरक्षा यंत्रणांनी तातडीने शोध व बचावमोहीम सुरू केली. दुर्घटनास्थळ दुर्गम डोंगराळ भागात आणि जंगलाच्या मध्यभागी असल्याने मदत व बचाव पथकांना घटनास्थळी पोहोचण्यासाठी अनेक अडचणींचा सामना करावा लागला.

या दुर्घटनेत हेलिकॉप्टरच्या वैमानिकासह त्यामध्ये प्रवास करणाऱ्या पाच प्रवाशांचा मृत्यू झाला होता. दुर्घटनेनंतर बचाव पथकांनी घटनास्थळी पोहोचून मदतकार्य सुरू केले. डोंगराळ भागातील कठीण वाटा, उंची आणि प्रतिकूल परिस्थितीमुळे मृतदेह बाहेर काढण्याची मोहीम आव्हानात्मक ठरली. विविध यंत्रणांच्या जवानांनी समन्वय राखून बचावकार्य सुरू ठेवले आणि सहाही मृतदेह सुरक्षितपणे बाहेर काढले.

सर्व सहाही मृतदेह ऋषिकेश येथील एम्समध्ये पाठविण्यात आल्याने घटनास्थळावरून मृतदेह बाहेर काढण्याची कार्यवाही पूर्ण झाली आहे. विविध बचाव यंत्रणांच्या संयुक्त प्रयत्नांतून राबविण्यात आलेल्या या मोहिमेमुळे दुर्गम हिमालयीन भागात दुर्घटना घडल्यास मदत आणि बचावकार्य करताना किती आव्हानांचा सामना करावा लागतो, हे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule