नवी दिल्ली , 24 मार्च (हिं.स.)।पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारत आणि अमेरिकेदरम्यान उच्चस्तरीय महत्त्वपूर्ण चर्चा झाली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी दूरध्वनीवर संवाद साधत प्रदेशातील सध्याच्या परिस्थितीवर चर्चा केली. विशेषतः होर्मुज सामुद्रधुनी खुली ठेवण्याच्या गरजेवर दोन्ही नेत्यांनी गंभीरपणे विचारविनिमय केला, कारण हा मार्ग जागतिक तेल पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.

अमेरिकन राजदूतांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्यातील चर्चेत पश्चिम आशियातील परिस्थिती आणि सागरी सुरक्षेवर विशेष भर देण्यात आला. जागतिक व्यापार आणि ऊर्जा पुरवठा खंडित होऊ नये यासाठी होर्मुज सामुद्रधुनी खुली राहणे आवश्यक असल्याचे दोन्ही नेत्यांनी मान्य केले. इस्रायल-इराण तणावामुळे प्रदेशात वाढलेल्या अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर ही चर्चा झाली.

या चर्चेच्या एक दिवस आधी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दावा केला होता की अमेरिका आणि इराण यांच्यात संवाद सुरू असून अनेक मुद्द्यांवर सहमती होण्याची शक्यता आहे. दोन्ही पक्ष करार इच्छित असून चर्चा योग्य दिशेने पुढे गेल्यास काही दिवसांत तोडगा निघू शकतो, असे त्यांनी म्हटले. तसेच संवादाची पुढाकार इराणकडून घेण्यात आल्याचा दावा करत अमेरिका केवळ त्याला प्रतिसाद देत असल्याचेही त्यांनी सांगितले.

मात्र, इराणने ट्रम्प यांचे सर्व दावे पूर्णपणे फेटाळून लावले. इराणच्या वरिष्ठ नेतृत्वाने स्पष्ट केले की अमेरिकेसोबत कोणतीही चर्चा सुरू नाही. तेल बाजार आणि जागतिक वातावरणावर परिणाम करण्यासाठी खोट्या बातम्या पसरवल्या जात असल्याचा आरोप त्यांनी केला. आपल्या अटी पूर्ण होईपर्यंत कोणत्याही चर्चेचा प्रश्नच उद्भवत नाही, असेही इराणने स्पष्ट केले.

सध्या पश्चिम आशिया अत्यंत तणावपूर्ण परिस्थितीतून जात आहे. इराण आणि अमेरिका-इस्रायल यांच्यात थेट संघर्ष तीव्र झाला असून दोन्ही बाजूंनी हल्ले आणि प्रत्युत्तरात्मक कारवाया सुरू आहेत. हा संघर्ष केवळ मर्यादित लष्करी कारवाईपुरता राहिलेला नसून इस्रायल आणि अमेरिकेकडून इराणच्या भूभागातही हल्ले करण्यात येत असल्याने परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे.

दरम्यान, इराणने आखाती प्रदेशातील आणि महत्त्वाच्या रणनीतिक ठिकाणांना लक्ष्य करण्याचा इशारा दिला आहे. त्यामुळे संपूर्ण पश्चिम आशियात अस्थिरता वाढली असून अनेक देशांनी उच्च सतर्कता जाहीर केली आहे. या तणावाचा परिणाम केवळ सुरक्षेपुरता मर्यादित नसून जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही होत आहे. विशेषतः जगातील मोठ्या प्रमाणातील तेल वाहतूक ज्या होर्मुज सामुद्रधुनीतून होते, त्या मार्गाबाबत चिंता वाढली आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode