वॉशिंग्टन, 15 एप्रिल (हिं.स.)।अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू असलेला युद्ध संपवण्याच्या प्रयत्नांच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी वेंस यांनी महत्त्वपूर्ण वक्तव्य केले आहे. एका कार्यक्रमात बोलताना वेंस यांनी मान्य केले की वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यात दशकांपासून खोलवर अविश्वास आहे, जो एका रात्रीत दूर होऊ शकत नाही. मात्र, त्यांनी हेही सांगितले की इराणी चर्चाकार करार करण्यास इच्छुक होते. त्यांनी पुढे म्हटले, “सध्याच्या परिस्थितीबाबत आम्हाला खूप सकारात्मक वाटत आहे.”
अलीकडेच पाकिस्तानमध्ये झालेल्या उच्चस्तरीय थेट चर्चेत जेडी वेंस यांनी अमेरिकन प्रतिनिधीमंडळाचे नेतृत्व केले होते. दशकांनंतर दोन्ही देशांमध्ये समोरासमोर झालेल्या या चर्चेत २१ तासांहून अधिक काळ सखोल चर्चा झाली. जरी या चर्चेत कोणताही ठोस निकाल लागला नाही, तरी वेंस यांनी संकेत दिले की कूटनीतीचे दरवाजे अजूनही खुले आहेत.
या चर्चेदरम्यान सर्वात मोठा अडथळा इराणच्या अणु कार्यक्रमावरून निर्माण झाला. अमेरिकेने युरेनियम संवर्धनावर २० वर्षांची बंदी (मोरॅटोरियम) प्रस्तावित केली होती, तर इराण फक्त ५ वर्षांच्या बंदीवर सहमत होता. याशिवाय निर्बंधांचा कालावधी आणि दीर्घकालीन हमी यांसारख्या मुद्द्यांवरही दोन्ही बाजूंमध्ये मोठे मतभेद होते.
पाकिस्तानमधील चर्चा निष्फळ ठरल्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणी बंदरांवर नाकेबंदी (ब्लॉकेड) करण्याचे आदेश दिले आहेत. या निर्णयामुळे प्रादेशिक तणाव वाढण्याची आणि जागतिक तेल पुरवठ्यात अडथळे निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्याचबरोबर दोन्ही देशांनी पुन्हा चर्चेच्या टेबलावर परतण्याची गरज अधिक अधोरेखित झाली आहे. हा लष्करी आणि आर्थिक दबाव टाकण्यामागचा उद्देश म्हणजे चर्चेत अमेरिकेची पकड अधिक मजबूत करणे हा आहे.
हे युद्ध २८ फेब्रुवारी रोजी सुरू झाले, जेव्हा अमेरिका आणि इस्रायल यांनी इराणवर हल्ला केला. त्याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने इस्रायल आणि खाडी देशांतील अमेरिकन तळांना लक्ष्य केले. या संघर्षात आतापर्यंत हजारो लोकांचा मृत्यू झाला असून लाखो लोक विस्थापित झाले आहेत. सध्या दोन्ही देशांमध्ये दोन आठवड्यांचा संघर्षविराम लागू आहे, ज्यामध्ये आता केवळ एक आठवडा उरला आहे. वेंस यांच्या मते, हा काळ विश्वास पुनर्स्थापित करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
---------------
हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode
