हैदराबाद, 11 मे (हिं.स.) : भारतीय सैन्य दलाची युद्ध क्षमता अधिक मजबूत करण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलत, दोन नवीन स्वदेशी अत्याधुनिक शस्त्रप्रणालींचा समावेश करण्यात आला आहे. यामध्ये पहिली प्रणाली म्हणजे ड्रोन (यूएव्ही) द्वारे प्रक्षेपित केली जाणारी गाइडेड लोइटरिंग म्युनिशन यूएलपीजीएम आणि दुसरी म्हणजे ‘अग्निका वीटीओएल-1 एफपीव्ही’ कामिकाझे ड्रोन आहे. या प्रणालींमुळे अचूक हल्ला करण्याची क्षमता, विशेषतः कठीण भौगोलिक आणि इलेक्ट्रॉनिक युद्ध परिस्थितींमध्ये, लक्षणीयरीत्या वाढणार आहे.

या दोन्ही प्रणाली हैदराबाद येथे पश्चिम कमांडच्या अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत भारतीय सैन्याला सुपूर्द करण्यात आल्या. यापूर्वी या प्रणालींच्या उच्च-उंचीवरील चाचण्या, इलेक्ट्रॉनिक युद्ध परिस्थितीतील चाचण्या आणि अचूक हल्ला चाचण्या यशस्वी झाल्या आहेत.या प्रणाली आपत्कालीन खरेदी (इपी-6) अंतर्गत सैन्यात समाविष्ट करण्यात आल्या आहेत. याला ‘आत्मनिर्भर भारत’ आणि स्वदेशी संरक्षण तंत्रज्ञानासाठी मोठे यश मानले जात आहे.यूएलपीजीएम ही प्रणाली डीआरडीओ आणि अदानी डिफेन्स अँड एरोस्पेस यांनी संयुक्तपणे विकसित केली आहे. ही देशातील पहिली स्वदेशी हवा-ते-भूमी लोइटरिंग म्युनिशन प्रणाली आहे, जी ड्रोनद्वारे प्रक्षेपित केली जाऊ शकते.

या प्रणालीची वैशिष्ट्ये:-

स्थिर आणि हालचाल करणाऱ्या लक्ष्यांवर अचूक हल्ला

इमेजिंग इन्फ्रारेड सेकरने सुसज्ज

दिवस-रात्र आणि सर्व हवामानात कार्यक्षम

जीपीएस जॅमिंग आणि इलेक्ट्रॉनिक युद्धातही प्रभावी

अँटी-जॅमिंग आणि अँटी-स्पूफिंग तंत्रज्ञान

यूएव्ही ऑपरेशनल रेंज: सुमारे 20 किमी

हल्ला श्रेणी: 2.5 किमी

अचूकता: सुमारे 1 मीटर

ही प्रणाली लक्ष्य शोधत हवेत फिरते आणि योग्य क्षणी अचूक हल्ला करते.

अग्निका वीटीओएल-1: रनवे शिवाय उड्डाण करणारा वेगवान ड्रोन

दुसरी प्रणाली ‘अग्निका वीटीओएल-1 एफपीव्ही कामिकाझे ड्रोन’ आहे, ज्याला देशातील पहिले वर्टिकल टेक-ऑफ आणि लँडिंग (VTOL) आधारित कामिकाझे ड्रोन मानले जाते.

त्याची वैशिष्ट्ये:-

रनवेची गरज नाही

कमी जागेतूनही उड्डाण शक्य

शहरी आणि पर्वतीय भागांसाठी उपयुक्त

जीपीएस किंवा इलेक्ट्रॉनिक जॅमिंगमध्येही कार्यक्षम

रेंज: सुमारे 5 किमी

उड्डाण वेळ: 30 मिनिटे

वेग: सुमारे 60 किमी/तास

अचूकता: सुमारे 5 मीटर

हे ड्रोन वेगाने हल्ला करून लहान लक्ष्यांना निष्क्रिय करण्यास सक्षम आहे.

रणनीतिकदृष्ट्या मोठे बळ

या दोन्ही प्रणालींमुळे भारतीय सैन्याला सीमापार घुसखोरी रोखणे, दहशतवादविरोधी कारवाया, उंच पर्वतीय युद्धक्षेत्रे आणि शहरी संघर्षांमध्ये मोठा फायदा होणार आहे.संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, हे पाऊल भारताच्या स्वदेशी संरक्षण तंत्रज्ञानाला आणि आधुनिक युद्ध क्षमतेला नवी दिशा देणारे ठरणार आहे.--------------------------

हिंदुस्थान समाचार / मनीष कुलकर्णी