विशाखापट्टणम , ११ जुलै (हिं.स.) 'महेंद्रगिरी' या आणखी एका प्रगत स्टेल्थ फ्रिगेटला भारतीय नौदलाच्या ताफ्यात सामील करण्यात आले. भारताच्या पूर्व किनारपट्टीचे सामरिक आणि सागरी महत्त्व सातत्याने वाढत असताना, संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी विशाखापट्टणम येथे 'महेंद्रगिरी'ला नौदलात दाखल केले. नौदलात 'महेंद्रगिरी'च्या समावेशामुळे हिंद महासागर क्षेत्रात भारताची निगराणी क्षमता आणि कार्यक्षेत्रात लक्षणीय वाढ होईल. ही फ्रिगेट नौदलाच्या पूर्व ताफ्यात तैनात केली जाईल.
प्रोजेक्ट १७ए वर्गातील सहावी स्टेल्थ फ्रिगेट असलेली 'महेंद्रगिरी' ही केवळ एक जहाज नाही; तर ती 'मेक इन इंडिया'ची भावना आणि आपल्या स्वदेशी जहाजबांधणी केंद्रांच्या अभियांत्रिकी क्षमतेचे ६,६७० टन वजनाचे प्रतीक आहे. भारतीय नौदलाच्या वॉरशिप डिझाइन ब्युरोमध्ये अंतर्गतरीत्या डिझाइन केलेली आणि मुंबईतील माझगाव डॉक शिपबिल्डर्स लिमिटेडमध्ये बांधलेली ही फ्रिगेट, पूर्वीच्या डिझाइनच्या तुलनेत एक मोठी झेप दर्शवते. ७५ टक्क्यांहून अधिक स्वदेशी सामग्रीसह, हे जहाज देशांतर्गत औद्योगिक परिसंस्थेची परिपक्वता दर्शवते, ज्यात आता २०० हून अधिक सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांचा समावेश आहे. डिझेल किंवा गॅसच्या एकत्रित प्रणोदन प्रणालीद्वारे चालणारे, 'महेंद्रगिरी' हे जहाज 'उच्च वेग-उच्च टिकाऊपणा' या बहुपयोगीतेसाठी आणि बहुआयामी सागरी कार्यांसाठी तयार करण्यात आले आहे.
जहाजावरील शस्त्रास्त्रे जागतिक दर्जाची असून, त्यात सुपरसॉनिक पृष्ठ-ते-पृष्ठ क्षेपणास्त्रे, मध्यम पल्ल्याची पृष्ठ-ते-हवा क्षेपणास्त्रे आणि एक विशेष पाणबुडीविरोधी युद्धप्रणाली यांचा समावेश आहे. या प्रणाली एका अत्याधुनिक लढाऊ व्यवस्थापन प्रणालीद्वारे अखंडपणे एकत्रित केल्या आहेत, ज्यामुळे कर्मचाऱ्यांना धोक्यांना अचूकपणे प्रतिसाद देणे शक्य होते. या स्टेल्थ फ्रिगेटची लवचिक मोहीम रचना तिला तीव्र लढाईपासून ते मानवतावादी मदत आणि आपत्ती निवारणापर्यंतच्या विविध कार्यांसाठी आदर्श बनवते. भारतीय नौदल सातत्याने एक लढाऊ-सज्ज, एकसंध आणि विश्वासार्ह आत्मनिर्भर शक्ती म्हणून विकसित होत आहे. एक उदयोन्मुख सागरी शक्ती आणि राष्ट्राच्या सागरी सीमांचे एक खंबीर संरक्षक म्हणून 'महेंद्रगिरी' एका उज्ज्वल भविष्यासाठी सज्ज आहे. नौदल कॅप्टन विवेक मधवाल म्हणाले, आपले नौदल हिंद महासागरात, मग ते पर्शियन आखात असो वा मलाक्काची सामुद्रधुनी, सतत उपस्थित असते. जेव्हा कधी संकटकाळ येतो, मग ती लोकांना बाहेर काढण्याची मोहीम असो वा मानवतावादी मदत पुरवणे असो, आपले नौदल नेहमीच आघाडीवर असते. आपले नौदल भारताची मूल्ये आणि वचनबद्धतेचे प्रतीक आहे. आयएनएस महेंद्रगिरीच्या कार्यारंभामुळे आपल्या नौदलाची ताकद, मूल्ये आणि वचनबद्धता आणखी मजबूत होईल. आपण केवळ आपल्या किनाऱ्यांचे रक्षण करण्यापुरते मर्यादित न राहता, महत्त्वाचे सागरी मार्ग, अरुंद सागरी मार्ग आणि डिजिटल पायाभूत सुविधांची सुरक्षा देखील सुनिश्चित केली पाहिजे.
भारतीय नौदलाने गेल्या वर्षापासून १२ जहाजे, एक पाणबुडी आणि एक विमान तुकडी कार्यान्वित केली आहे. आपल्या मजबूत लढाऊ क्षमतेमुळे, 'महेंद्रगिरी' भारताच्या वाढत्या आत्मनिर्भरतेचे प्रतीक आहे. या जहाजात ७५ टक्क्यांहून अधिक स्वदेशी सामग्री आहे. हे जहाज त्याच्या प्रकारच्या इतर जहाजांपेक्षा सुमारे १५ टक्के कमी वेळेत पूर्ण झाले. पूर्व घाटातील भव्य महेंद्रगिरी पर्वतरांगेच्या नावावरून नाव दिलेली, भारतीय नौदलाची ही युद्धनौका, 'महेंद्रगिरी', खरोखरच अद्वितीय आहे. ती आता एक अनोखा वारसा निर्माण करण्यासाठी आणि भारताच्या सागरी इतिहासात आणखी एक गौरवशाली अध्याय जोडण्यासाठी सज्ज झाली आहे.
---------------
हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे
