दशकानंतर काँग्रेसचे सत्तेत पुनरागमन

नवी दिल्ली, 17 मे (हिं.स.)। सतीशन दामोदर मेनन वडस्सेरी (व्हीडी सतीशन) सोमवारी केरळचे नवे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेणार आहेत. यासह राज्याच्या सत्तेत काँग्रेसचे पुनरागमन होणार आहे. यापूर्वी 2011 ते 2016 या काळात काँग्रेसचे ओमन चांडी हे राज्याचे मुख्यमंत्री होते. शपथविधी सोहळा सेंट्रल स्टेडियममध्ये आयोजित करण्यात येणार आहे.

राजधानी तिरुवनंतपुरममध्ये सोहळ्याच्या तयारीला अंतिम स्वरूप देण्यात येत आहे. व्हीडी सतीशन यांच्यासोबत संपूर्ण मंत्रिमंडळही शपथ घेण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. संयुक्त लोकशाही आघाडी (यूडीएफ) मधील घटक पक्षांमध्ये सातत्याने बैठका सुरू असून, विविध सहयोगी पक्षांना मंत्रालयांचे वाटप आणि मंत्र्यांच्या संख्येबाबत चर्चा सुरू आहे.

शपथविधी सोहळ्यात सुमारे एक लाख लोक सहभागी होण्याची अपेक्षा आहे. काँग्रेस या कार्यक्रमाकडे मोठ्या राजकीय शक्तिप्रदर्शनाच्या दृष्टीनेही पाहत आहे. कार्यक्रमाला काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे, लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी तसेच काँग्रेस खासदार प्रियंका गांधी वाड्रा उपस्थित राहण्याची शक्यता आहे. याशिवाय कर्नाटक आणि तेलंगणाचे मुख्यमंत्रीही या सोहळ्यात सहभागी होणार आहेत.

दरम्यान, 140 सदस्यीय केरळ विधानसभेत यूडीएफने 102 जागांवर विजय मिळवत स्पष्ट बहुमत मिळवले आहे. यामध्ये काँग्रेसने एकट्याने 63 जागा जिंकल्या आहेत. हा निकाल राज्यातील त्या पारंपरिक राजकीय व्यवस्थेचे प्रतीक मानला जात आहे, ज्यामध्ये दर पाच वर्षांनी सत्ता यूडीएफ आणि डाव्या आघाडीमध्ये बदलत आली आहे. मागील दहा वर्षांपासून राज्यात भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी) यांच्या नेतृत्वाखालील डावी आघाडी सत्तेत होती.

मुख्यमंत्रीपदाबाबत मागील सुमारे दहा दिवसांपासून दिल्ली आणि केरळमध्ये सातत्याने राजकीय चर्चांना वेग आला होता. अखेर काँग्रेस नेतृत्वाने व्हीडी सतीशन यांच्या नावावर सहमती दर्शवली. निर्णायक टप्पा तेव्हा सुरू झाला, जेव्हा केसी वेणुगोपाल यांना दिल्लीतील राहुल गांधी यांच्या निवासस्थानी बोलावण्यात आले. सूत्रांच्या माहितीनुसार, सुमारे तीन तास चाललेल्या बैठकीत राहुल गांधी यांनी नेतृत्वाच्या अंतिम निर्णयाची माहिती दिली आणि सतीशन यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब करण्यात आले.

पक्षातील सूत्रांच्या माहितीनुसार, प्रियंका गांधी वाड्रा यांनीही पक्षांतर्गत एकमत घडवून आणण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. दुसरीकडे, राहुल गांधी यांनी वरिष्ठ नेते रमेश चेन्निथला यांच्याशीही चर्चा केली. त्यांनी या निर्णयाबाबत नाराजी व्यक्त केल्याचे सांगितले जाते. त्यानंतर मुकुल वासनिक, अजय माकन, जयराम रमेश आणि दीपा दासमुंशी यांच्यासह अनेक वरिष्ठ नेते खरगे यांच्या निवासस्थानी एकत्र आले, जिथे सतीशन यांच्या नावाची औपचारिक घोषणा करण्यात आली. यासह पक्षातील नेतृत्वाबाबत सुरू असलेला संभ्रम संपुष्टात आला.

विद्यार्थी राजकारणापासून मुख्यमंत्रीपदापर्यंतचा प्रवास

व्हीडी सतीशन यांचा जन्म 1964 मध्ये कोच्चीजवळील नेट्टूर येथे झाला. व्यवसायाने वकील असलेल्या सतीशन यांनी विद्यार्थी राजकारणातून सार्वजनिक जीवनाची सुरुवात केली आणि हळूहळू केरळ काँग्रेसच्या राजकारणात भक्कम ओळख निर्माण केली.

त्यांनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात केरळ स्टुडंट्स युनियन (केएसयू) मधून केली. विद्यार्थी राजकारणात सक्रिय भूमिका बजावल्यानंतर ते युवक काँग्रेसमध्ये सहभागी झाले आणि संघटनेतील झपाट्याने उदयास येणारे नेते म्हणून त्यांनी ओळख निर्माण केली. सतीशन यांना माजी मुख्यमंत्री के. करुणाकरण यांचे निकटवर्तीय आणि निष्ठावान समर्थक मानले जात होते.

सतीशन यांचा राजकीय प्रवास संघर्षांनी भरलेला राहिला आहे. 1990 च्या दशकाच्या मध्यात त्यांनी प्रथमच परवूर विधानसभा मतदारसंघातून निवडणूक लढवली होती, मात्र त्यांना पराभवाचा सामना करावा लागला. तथापि, त्यांनी या अपयशाला आपल्या राजकीय प्रवासाचा शेवट होऊ दिला नाही आणि संघटनेत सातत्याने सक्रिय राहून त्यांनी स्वतःची भक्कम ओळख निर्माण केली.

2001 मध्ये त्यांनी प्रथमच परवूर मतदारसंघातून विजय मिळवत विधानसभेत प्रवेश केला. त्यानंतर 2006, 2011, 2016, 2021 आणि 2026 मध्ये सलग विजय मिळवत ते राज्याच्या राजकारणातील प्रमुख चेहऱ्यांपैकी एक बनले. अशाप्रकारे विधानसभेतील त्यांचा प्रवास 25 वर्षांहून अधिक काळाचा झाला आहे.

अलीकडेच झालेल्या 2026 च्या विधानसभा निवडणुकीत सतीशन यांनी परवूर मतदारसंघातून दणदणीत विजय मिळवला. त्यांना एकूण 78,658 मते मिळाली आणि त्यांनी भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (सीपीआय) चे उमेदवार ईटी टायसन मास्टर यांचा 20,600 मतांच्या मोठ्या फरकाने पराभव केला. या विजयासह ते सलग सहाव्यांदा आमदार बनले आहेत.

राजकीय विश्लेषकांच्या मते, व्हीडी सतीशन यांची स्वच्छ प्रतिमा, प्रभावी वक्तृत्वशैली आणि मजबूत संघटनात्मक क्षमता यामुळे त्यांनी राज्याच्या राजकारणात वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. विरोधी पक्षनेते म्हणूनही त्यांनी अनेक मुद्द्यांवर सरकारला घेरले आणि जनतेमध्ये सक्रिय उपस्थिती कायम ठेवली. त्यामुळे त्यांच्याकडे जमिनीवर काम करणारे आणि प्रभावी नेते म्हणून पाहिले जाते.

राजकीय जाणकारांच्या मते, नव्या सरकारचे पहिले शंभर दिवस अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. याच काळात सरकारची प्रशासकीय क्षमता, निर्णय घेण्याची पद्धत आणि जनतेला दिलेल्या आश्वासनांची पूर्तता करण्याच्या दिशेची स्पष्टता दिसून येईल.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule