भोपाळ, १७ मे (हिं.स.)केरळमधील तिरुवनंतपुरम येथून हजरत निजामुद्दीन (दिल्ली) कडे जाणाऱ्या राजधानी एक्सप्रेसला रविवारी पहाटे अचानक आग लागल्याने घबराट पसरली. ही घटना मध्य प्रदेशातील रतलाम जिल्ह्यातील अलोट भागातील लुनी रिछा आणि विक्रमगड अलोट स्थानकांदरम्यान घडली. त्यावेळी ६८ प्रवासी असलेल्या एसी कोच बी-१ मध्ये आग लागली.

ही घटना पहाटे ५:१५ ते ५:३० च्या दरम्यान घडल्याची माहिती आहे. गाडी क्रमांक १२४३१ तिरुवनंतपुरम-हजरत निजामुद्दीन राजधानी एक्सप्रेस पहाटे ३:४५ च्या सुमारास रतलाम जंक्शनवरून निघाली असून, तिचा पुढील थांबा कोटा जंक्शन येथे होता. मात्र, राजस्थानमध्ये प्रवेश करण्यापूर्वीच ट्रेनचा अपघात झाला.

रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, ट्रेनच्या गार्डला सर्वप्रथम बी-१ डब्यातून धूर आणि आगीच्या ज्वाला निघताना दिसल्या. त्याने तात्काळ लोको पायलटला सतर्क केले, ज्याने आपत्कालीन ब्रेक लावून ट्रेन त्वरित थांबवली. रेल्वे कर्मचारी आणि स्टाफने तत्परतेने कारवाई करत १५ मिनिटांत सर्व प्रवाशांना सुरक्षितपणे बाहेर काढले. त्यानंतर त्यांना इतर डब्यांमध्ये हलवण्यात आले. वेळेवर बचावकार्य झाल्यामुळे कोणतीही जीवितहानी झाली नाही. पण आगीमुळे डब्याचे मोठे नुकसान झाले. प्राथमिक माहितीनुसार, दोन डब्यांना याचा फटका बसला.

रेल्वे प्रशासन आणि अग्निशमन दलाच्या पथकांनी माहिती मिळताच तातडीने कारवाई सुरू केली. रतलाम नियंत्रण कक्षाला सकाळी ५:२० वाजता कोटा नियंत्रण कक्षाकडून अपघाताची माहिती मिळाली. यानंतर, अपघात मदत ट्रेन (ART), वैद्यकीय मदत पथक (ARME) आणि टॉवर वॅगन तात्काळ रतलामहून घटनास्थळी रवाना करण्यात आल्या. रतलाम रेल्वे विभागाचे डीआरएम, अश्विनी कुमार, हे देखील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसह घटनास्थळी रवाना झाले. बचाव आणि मदत कार्यादरम्यान, आग इतर डब्यांमध्ये पसरू नये म्हणून रेल्वे कर्मचाऱ्यांनी बाधित डब्याचा वीजपुरवठा खंडित केला आणि त्याला ट्रेनपासून वेगळे केले. या आगीचा परिणाम देशातील सर्वात व्यस्त रेल्वे मार्गांपैकी एक असलेल्या दिल्ली-मुंबई रेल्वे मार्गावरही झाला. सुरक्षेच्या कारणास्तव रेल्वे वाहतूक तात्पुरती थांबवण्यात आली, ज्यामुळे अनेक गाड्यांच्या कामकाजात व्यत्यय आला. मुंबई सेंट्रल-जयपूर सुपरफास्ट एक्सप्रेससह अनेक गाड्या विविध स्थानकांवर थांबवण्यात आल्या.

रेल्वे प्रशासनाने बाधित प्रवाशांसाठी तात्काळ मदत उपाययोजना सुरू केल्या. बी-१ डब्यातून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना अल्पोपहार आणि पिण्याचे पाणी पुरवण्यात आले. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, प्रवाशांना इतर डब्यांमध्ये सामावून घेऊन कोटा येथे नेण्यात येईल. तेथून प्रवाशांना दिल्लीला नेण्यासाठी एक अतिरिक्त डबा जोडण्याची व्यवस्था केली जात आहे. रेल्वेने सांगितले की प्रवाशांची सुरक्षा आणि सोयीला प्राधान्य देण्यात आले.

या घटनेचे कारण अद्याप अधिकृतपणे निश्चित झाले नसले तरी, रेल्वे अधिकाऱ्यांनी प्राथमिकदृष्ट्या शॉर्ट सर्किटचा संशय व्यक्त केला आहे. वरिष्ठ डीसीएम सौरभ जैन यांनी सांगितले की, आगीचे नेमके कारण शोधण्यासाठी उच्चस्तरीय चौकशी केली जाईल. त्यांनी पुढे सांगितले की, आग विद्युत बिघाडामुळे लागली की इतर कोणत्या कारणामुळे, याचा तपास सध्या एक तांत्रिक पथक करत आहे. रेल्वे प्रशासनाने बाधित झालेल्या डब्याचे आणि त्यातील सामानाचे झालेले नुकसान तपासण्यास सुरुवात केली आहे.

ट्रेनमधील प्रवाशांमध्ये काही क्षणांसाठी घबराट पसरली होती. अनेक प्रवाशांनी सांगितले की, अचानक डब्यात धूर भरला आणि लोक घाबरून बाहेर पळू लागले. मात्र, रेल्वे कर्मचाऱ्यांच्या तत्परतेमुळे परिस्थिती लवकरच नियंत्रणात आणण्यात आली. प्रवाशांनी रेल्वे कर्मचाऱ्यांच्या सतर्कतेची आणि बचाव पथकाच्या वेगाची प्रशंसा केली. त्यांनी सांगितले की, काही मिनिटांचा विलंबही मोठ्या दुर्घटनेला कारणीभूत ठरू शकला असता.

रतलाम रेल्वे विभागाचे जनसंपर्क अधिकारी मुकेश कुमार यांनी सांगितले की, ट्रेन क्रमांक १२४३१ च्या बी-१ डब्याला आग लागल्याची माहिती पहाटे ५:२० वाजता मिळाली. ही घटना लुनीरिच्छा आणि विक्रमगड आलोट स्थानकांदरम्यान घडली. त्यांनी स्पष्ट केले की, या अपघातात कोणतीही जीवितहानी झाली नाही. मदत आणि बचाव कार्य तात्काळ सुरू करण्यात आले असून, परिस्थितीवर सतत लक्ष ठेवले जात आहे. रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या मते, तपास अहवाल प्राप्त झाल्यानंतरच आगीचे नेमके कारण उघड केले जाईल.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे