मुंबई, 03 मे (हिं.स.)। मुंबई-नाशिक महामार्गावरील खारेगाव टोलनाका तब्बल नऊ वर्षांनंतर पुन्हा सुरू करण्याच्या हालचालींना वेग आला आहे. २०१७ साली बंद करण्यात आलेला हा टोलनाका आता नव्या रस्ते प्रकल्पामुळे पुन्हा उभारला जात असून, त्यामुळे प्रवाशांमध्ये नाराजीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. समृद्धी महामार्गाशी जोडणी करण्यासाठी आमने ते ठाणे दरम्यान दहा पदरी मार्गिका तयार केली जात आहे आणि याच प्रकल्पाचा एक भाग म्हणून खारेगाव येथे पुन्हा टोलवसुली केंद्र उभारण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

मुंबई-नाशिक महामार्गावरील माजिवडा ते वडपे या सुमारे २३.८० किलोमीटर लांबीच्या प्रकल्पाचे काम सध्या सुमारे ९० टक्के पूर्ण झाले आहे. येत्या काही महिन्यांत हा प्रकल्प पूर्ण होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. या मार्गिकेमुळे मुंबईकडे जाणारा प्रवास अधिक जलद आणि सुकर होणार असला तरी वाहनचालकांना टोलच्या स्वरूपात अतिरिक्त खर्च सहन करावा लागणार आहे. त्यामुळे वेगवान प्रवासासोबत आर्थिक भार वाढण्याची शक्यता स्पष्ट होत आहे.

खारेगाव टोलनाका पूर्वी मोठ्या प्रमाणावर वादाच्या केंद्रस्थानी होता. २०१७ मध्ये स्थानिकांच्या विरोधानंतर तो बंद करण्यात आला होता. मात्र आता नव्या मार्गिकेमुळे त्याचे पुनरुज्जीवन होत असल्याने पुन्हा एकदा टोलविरोधी आंदोलन पेटण्याची चिन्हे दिसत आहेत. विशेषतः ठाणे, कल्याण, भिवंडी, नवी मुंबई आणि मुंबईकडे येणाऱ्या वाहनचालकांना याचा थेट परिणाम जाणवणार आहे.

या टोलनाक्याचा परिणाम केवळ खासगी वाहनांपुरता मर्यादित राहणार नसून उरण येथील बंदरातून येणारी अवजड वाहतूक तसेच गुजरातकडून येणाऱ्या मालवाहू गाड्यांवरही होणार आहे. कल्याण-भिवंडी परिसरातील स्थानिक वाहतूक मोठ्या प्रमाणावर या मार्गाचा वापर करत असल्याने दररोज हजारो वाहनचालकांना अतिरिक्त टोल भरावा लागणार आहे. त्यामुळे वाहतुकीच्या खर्चात वाढ होऊन त्याचा अप्रत्यक्ष परिणाम वस्तूंच्या किमतींवरही होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

दरम्यान, महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने या निर्णयाला जोरदार विरोध दर्शवला आहे. पक्षाचे नेते अविनाश जाधव यांनी सरकारवर तीव्र टीका करताना टोलवसुली ही सामान्य जनतेची लूट असल्याचा आरोप केला आहे. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत इशारा दिला की, कोणत्याही परिस्थितीत खारेगाव टोलनाका सुरू होऊ देणार नाही. निवडणुकांपूर्वी काही टोलनाके बंद करून नंतर पुन्हा सुरू करण्याची पद्धत सरकारने अवलंबल्याचा आरोपही त्यांनी केला. नागरिक आधीच विविध कर भरत असताना पुन्हा टोल आकारला जातो, त्यामुळे सामान्य माणसाच्या पैशांचे काय होते, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला.

मुंबई-नाशिक महामार्गावर आधीच तीन टोलनाके अस्तित्वात असताना चौथा टोलनाका उभारण्याच्या निर्णयाला स्थानिकांकडूनही विरोध वाढत आहे. ठाणेकरांनी एकजूट दाखवली नाही तर भविष्यात प्रत्येक ठिकाणी टोलनाके उभे राहतील, असा इशाराही देण्यात आला आहे. त्यामुळे या मुद्द्यावर मोठे जनआंदोलन उभे राहण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

प्रकल्पाच्या कामाचा आढावा घेतला असता, साकेत पूल आणि खारेगाव खाडी पूल वाहतुकीसाठी सुरू करण्यात आले आहेत. वडपे उड्डाणपूल लवकरच सुरू होण्याची शक्यता आहे. येवई, वालशिंद, सोनाळे, सरवली आणि पिंपळास येथे भुयारी मार्गांची कामे पूर्ण झाली आहेत. रेल्वे पुलाचे काम सुमारे ७१ टक्के पूर्ण झाले आहे. हा संपूर्ण प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर राज्य रस्ते विकास महामंडळ पुढील १५ वर्षे त्याची देखभाल करणार असून, राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाकडून टोल वसुली केली जाणार आहे.

एकूणच, मुंबई-नाशिक महामार्गावरील खारेगाव टोलनाका पुन्हा सुरू करण्याच्या निर्णयामुळे एका बाजूला प्रवास वेगवान होणार असला तरी दुसऱ्या बाजूला वाहनचालकांवर आर्थिक ताण वाढणार आहे. यासोबतच राजकीय आणि सामाजिक पातळीवर या निर्णयाविरोधात तीव्र प्रतिक्रिया उमटत असून, येत्या काळात या मुद्द्यावर संघर्ष उभा राहण्याची शक्यता अधिक बळावली आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule