वॉशिंग्टन , 16 जुलै (हिं.स.)।अमेरिका आणि चीन यांच्यापैकी जगात कोणत्या देशाची प्रतिमा अधिक चांगली आहे, यासंदर्भात प्यू रिसर्च सेंटरने 2026 च्या सुरुवातीला एक मोठे सर्वेक्षण केले. या सर्वेक्षणाचे निष्कर्ष धक्कादायक ठरले आहेत. सर्वेक्षणानुसार, आता अनेक देशांमध्ये अमेरिकेपेक्षा चीनकडे अधिक सकारात्मक दृष्टीकोनातून पाहिले जात आहे. तसेच, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या तुलनेत चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्याबद्दल लोकांचा दृष्टिकोन अधिक सकारात्मक असल्याचे दिसून आले आहे.

प्यू ने 8 फेब्रुवारी ते 13 मे 2026 या कालावधीत 36 देशांतील 42,151 लोकांशी संवाद साधला. प्यू रिसर्च सेंटर 2002 पासून अशा प्रकारची सर्वेक्षणे करत आहे. मात्र, प्रथमच असे घडले की 36 पैकी 25 देशांतील लोकांनी चीनबद्दलची आपली मते अमेरिकेपेक्षा अधिक चांगली असल्याचे सांगितले. याचा अर्थ, बहुसंख्य देशांमध्ये चीनची प्रतिमा सुधारली असून अमेरिकेची प्रतिमा घसरली आहे.

स्पेन, इंडोनेशिया, इटली, ग्रीस आणि कॅनडा या देशांमध्ये चीनबद्दलच्या सकारात्मक मतांमध्ये सर्वाधिक वाढ झाली आहे. विशेष म्हणजे, अमेरिकेचे शेजारी देश असलेल्या कॅनडा आणि मेक्सिकोमध्येही आता चीनकडे अमेरिकेपेक्षा अधिक सकारात्मक नजरेने पाहिले जाते. सध्या केवळ सहा देश असे आहेत जे अजूनही चीनपेक्षा अमेरिकेला अधिक पसंती देतात. त्यामध्ये पोलंड, फिलिपाइन्स, दक्षिण कोरिया, भारत, जपान आणि इस्रायल यांचा समावेश आहे. हे सर्व देश अमेरिकेचे पारंपरिक सहयोगी मानले जातात.

चीनला सर्वाधिक सकारात्मक प्रतिसाद आशिया-पॅसिफिक प्रदेश आणि विकसनशील देशांकडून मिळाला आहे. पाकिस्तान, इंडोनेशिया, मलेशिया, नायजेरिया आणि तुर्की या देशांमध्ये चीनबाबतची सकारात्मक भावना विक्रमी पातळीवर पोहोचली आहे. दुसरीकडे, युरोप आणि आशियातील काही समृद्ध देशांमध्ये चीनबाबत अजूनही काही प्रमाणात संशय कायम आहे. मात्र, त्या देशांमध्येही अमेरिकेबद्दलचा सकारात्मक दृष्टिकोन पूर्वीइतका राहिलेला नाही. प्यूच्या सर्वेक्षणात लोकांना विचारण्यात आले की जागतिक घडामोडींमध्ये योग्य निर्णय घेण्याबाबत त्यांना डोनाल्ड ट्रम्प आणि शी जिनपिंग यांच्यावर किती विश्वास आहे. बहुतेक देशांमध्ये दोन्ही नेत्यांचे गुणांकन 50 टक्क्यांपेक्षा कमी राहिले. यावरून लोक दोन्ही नेत्यांच्या निर्णयक्षमतेबाबत साशंक असल्याचे दिसून येते.

तथापि, ट्रम्प यांच्या तुलनेत शी जिनपिंग यांच्यावर अधिक देशांतील लोकांनी विश्वास व्यक्त केला. 36 पैकी 22 देशांमध्ये शी जिनपिंग यांना अधिक पसंती मिळाली. यामध्ये कॅनडा, मेक्सिको, फ्रान्स, जर्मनी आणि ब्रिटनसारख्या प्रमुख देशांचाही समावेश आहे. पाकिस्तानमध्ये शी जिनपिंग यांच्यावर सर्वाधिक 83 टक्के लोकांनी विश्वास व्यक्त केला, तर जपानमध्ये हा आकडा केवळ 7 टक्के होता.

डोनाल्ड ट्रम्प यांना सर्वाधिक पाठिंबा फिलिपाइन्समध्ये मिळाला, जिथे 68 टक्के लोकांनी त्यांच्यावर विश्वास व्यक्त केला. तर सर्वात कमी विश्वास वेस्ट बँक आणि पूर्व जेरुसलेममध्ये नोंदवला गेला, जिथे केवळ 4 टक्के लोकांनी त्यांना समर्थन दिले. संशोधकांच्या मते, ट्रम्प यांच्याबद्दल लोकांची मते अत्यंत ठाम स्वरूपाची असतात—ती खूप सकारात्मक किंवा खूप नकारात्मक असतात. त्याउलट, शी जिनपिंग यांच्याबद्दलची मते तुलनेने कमी टोकाची आहेत.

अमेरिका आजही ज्या क्षेत्रात आघाडीवर आहे, ते म्हणजे वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा आदर. गेल्या दहा वर्षांपासून प्यू हा प्रश्न विचारत आहे आणि या बाबतीत अमेरिकेचे गुणांकन नेहमीच चीनपेक्षा चांगले राहिले आहे. मात्र, 2021 नंतर या फरकात वेगाने घट होत आहे.

स्वीडन, कॅनडा, फ्रान्स, जर्मनी आणि इटली यांसारख्या देशांमध्ये आता 25 टक्क्यांपर्यंत कमी लोक असे मानतात की अमेरिकन सरकार वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा आदर करते. दुसरीकडे, काही देशांमध्ये चीनसाठी हा आकडा किंचित वाढला आहे. उदाहरणार्थ, मेक्सिकोमध्ये 35 टक्के लोकांचे मत आहे की चीन वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा आदर करतो, तर अमेरिकेबाबत हा आकडा केवळ 20 टक्के आहे.

परदेशी हस्तक्षेपाच्या बाबतीत मात्र अमेरिका अजूनही अधिक हस्तक्षेप करणारा देश म्हणून पाहिला जातो. सर्वेक्षणातील 75 टक्के लोकांनी असे मत व्यक्त केले की अमेरिका इतर देशांच्या अंतर्गत बाबींमध्ये खूप हस्तक्षेप करते. चीनबाबत हा आकडा 45 टक्के आहे.

गॅलप च्या सर्वेक्षणातही याच प्रकारचे निष्कर्ष समोर आले आहेत. त्या सर्वेक्षणानुसार, जागतिक नेतृत्वाच्या बाबतीत चीनने अमेरिकेला मागे टाकले असून, गेल्या 20 वर्षांतील हा सर्वात मोठा फरक आहे. या सर्वेक्षणांचे निष्कर्ष जगाच्या बदलत्या दृष्टिकोनाकडे स्पष्टपणे निर्देश करतात. अनेक देशांमध्ये चीन आणि शी जिनपिंग यांना अमेरिका आणि डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या तुलनेत अधिक सकारात्मक नजरेने पाहिले जात आहे. तथापि, दोन्ही देशांबद्दल आणि दोन्ही नेत्यांबद्दलचा लोकांचा विश्वास अद्याप मर्यादितच असल्याचेही या निष्कर्षांवरून दिसून येते.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode