मुंबई, 14 ऑगस्ट (हिं.स.)। व्हॉट्सॲपवर येणारे ऑनलाइन स्कॅम आणि फसवणुकीचे संदेश रोखण्यासाठी व्हॉट्सॲपने ‘स्कॅम अलर्ट’ या नव्या फीचरची चाचणी सुरू केली आहे. १२ ऑगस्ट २०२६ पासून निवडक वापरकर्त्यांसाठी या फीचरचे मर्यादित बीटा रोलआउट करण्यात आले आहे. हे फीचर ऐच्छिक असून वापरकर्त्यांना ते आपल्या गरजेनुसार सुरू किंवा बंद करता येणार आहे. विशेष म्हणजे, हे फीचर एंड-टू-एंड एन्क्रिप्शनला धक्का न लावता काम करणार असल्याचा दावा मेटाने केला आहे.
‘स्कॅम अलर्ट’ सुरू केल्यानंतर वापरकर्त्याच्या फोनमध्ये एक मशीन लर्निंग मॉडेल डाउनलोड होते. हे मॉडेल पूर्णपणे फोनमध्येच कार्य करते. वापरकर्त्याच्या कॉन्टॅक्ट लिस्टमध्ये नसलेल्या व्यक्तींकडून आलेल्या संदेशांमधील संशयास्पद पॅटर्न तपासण्याचे काम हे मॉडेल करते. यासाठी यापूर्वी नोंदवण्यात आलेल्या स्कॅम संभाषणांमध्ये आढळलेल्या पद्धतींचा आधार घेतला जातो.
एखादा संदेश स्कॅमचा भाग असण्याची शक्यता मॉडेलला वाटल्यास संबंधित चॅटमध्ये वापरकर्त्याला इशारा दाखवला जातो. हा इशारा केवळ संबंधित वापरकर्त्यालाच दिसतो. त्यानंतर त्या व्यक्तीला संबंधित नंबर ब्लॉक करायचा, रिपोर्ट करायचा किंवा संभाषण सुरू ठेवायचे, याचा निर्णय घेता येतो. इशारा चुकीचा असल्याचे वाटल्यास वापरकर्ता त्या चॅटला ‘ट्रस्टेड’ म्हणून चिन्हांकित करू शकतो. त्यानंतर त्या चॅटसाठी पुन्हा स्कॅमची सूचना दाखवली जाणार नाही.
या फीचरच्या गोपनीयतेबाबत मेटाने विशेष माहिती दिली आहे. संदेशांचे वर्गीकरण करण्यासाठी कोणतीही माहिती फोनच्या बाहेर पाठवली जात नाही. म्हणजेच संदेशांची सामग्री व्हॉट्सॲप, मेटा किंवा अन्य कोणत्याही संस्थेकडे पाठवली जात नसल्याचे कंपनीचे म्हणणे आहे. फीचर योग्य प्रकारे काम करत आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी अत्यंत मर्यादित आणि अनामिक माहितीच पाठवली जाते. ही माहिती गोपनीय संगणकीय वातावरणात प्रक्रिया केली जाते.
मेटाने प्रत्येक मॉडेल आवृत्तीच्या तैनातीपूर्वी सार्वजनिक पारदर्शकता लेजर प्रसिद्ध करण्याची व्यवस्था केली आहे. त्यामुळे विशिष्ट वापरकर्त्याला लक्ष्य करून वेगळे मॉडेल पाठवण्याची शक्यता रोखण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. या फीचरची सुरक्षा तपासण्यासाठी मेटाने आपल्या बग बाउंटी कार्यक्रमाची व्याप्तीही वाढवली आहे. सध्या ‘स्कॅम अलर्ट’ केवळ निवडक वापरकर्त्यांसाठी उपलब्ध असून, पुढील काळात त्याचा विस्तार होण्याची शक्यता आहे.
---------------
हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule
