रायपूर, 05 सप्टेंबर (हिं.स.)छत्तीसगडच्या इतिहासातील सर्वात मोठ्या आणि भीषण नक्षलवादी हल्ल्यांपैकी एक असलेल्या २०१३ च्या झीराम व्हॅली हत्याकांड प्रकरणात एनआयए विशेष न्यायालयाने आपला ऐतिहासिक निकाल दिला आहे. न्यायालयाने सर्व आरोपींना दोषी ठरवले आहे. या प्रकरणाची सुनावणी एनआयए विशेष न्यायालयाचे न्यायाधीश अजय सिंह राजपूत यांच्या खंडपीठासमोर सुरू होती.

झीराम व्हॅली हल्ल्यावरील अंतिम सुनावणी १२ ऑगस्ट रोजी विशेष न्यायालयात संपली. दोन्ही बाजूंचे युक्तिवाद ऐकल्यानंतर, न्यायाधीशांनी निकाल राखून ठेवला आणि सुरुवातीला निकाल जाहीर करण्यासाठी ३१ ऑगस्ट ही तारीख निश्चित केली होती. पण, नंतर हा निकाल पाच दिवसांसाठी पुढे ढकलण्यात आला आणि अखेरीस ५ सप्टेंबर रोजी हा ऐतिहासिक निर्णय देण्यात आला.

सखोल तपासानंतर, एनआयएने २०१५ मध्ये न्यायालयासमोर सुमारे १,००० पानांचे आरोपपत्र सादर केले होते. या आरोपपत्रात सुरुवातीला ११ जणांची नावे आरोपी म्हणून नमूद करण्यात आली होती. चौकशी आणि खटल्यादरम्यान एका आरोपीचा मृत्यू झाला, तर उर्वरित १० जण सध्या जगदलपूर मध्यवर्ती कारागृहात आहेत. दीर्घकाळ चाललेल्या खटल्यादरम्यान, अभियोजन पक्षाने आपला खटला मजबूत करण्यासाठी एकूण १०१ साक्षीदारांचे जबाब नोंदवले. याउलट, बचाव पक्षाला आपली निर्दोषता सिद्ध करण्यासाठी एकही साक्षीदार सादर करता आला नाही.

२५ मे २०१३ रोजी, सुकमा येथून परतणाऱ्या काँग्रेस परिवर्तन यात्रेच्या ताफ्यावर दरभा भागातील झीरम खोऱ्यात नक्षलवाद्यांनी हल्ला केला. या घटनेत काँग्रेसच्या अनेक ज्येष्ठ नेत्यांसह एकूण ३२ जण ठार झाले, तर अनेक जण जखमी झाले. या हल्ल्यात तत्कालीन प्रदेशाध्यक्ष नंदकुमार पटेल, त्यांचे पुत्र दिनेश पटेल, माजी केंद्रीय मंत्री विद्याचरण शुक्ला आणि माजी विरोधी पक्षनेते महेंद्र कर्मा यांच्यासह अनेक प्रमुख नेत्यांचा बळी गेला. या घटनेने संपूर्ण राज्य हादरले. २५ मे २०१३ रोजी घडलेली ही घटना नक्षलवाद्यांनी केलेल्या सर्वात मोठ्या राजकीय हल्ल्यांपैकी एक मानली जाते.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे