तेहरान, 24 ऑक्टोबर (हिं.स.)। इराण आणि अमेरिका यांच्यातील लष्करी तणाव पुन्हा एकदा वाढताना दिसत आहे. इराणच्या सशस्त्र दलांचे जनरल स्टाफ प्रमुख मेजर जनरल अली अब्दुल्लाही यांनी अमेरिकेला इशारा देताना म्हटले आहे की, वॉशिंग्टन केवळ फारसच्या आखातात पुन्हा लष्करी उपस्थिती प्रस्थापित करण्याचे स्वप्न पाहू शकते. या सामरिक क्षेत्रात अमेरिकन नौदलाला प्रवेश करण्यापासून रोखण्यासाठी इराणी सैन्य सज्ज असल्याचा दावाही त्यांनी केला.

इराण सरकारच्या सरकारी वृत्तानुसार, अब्दुल्लाही यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या विधानांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. अमेरिकेच्या लष्करी सामर्थ्याबाबत केले जाणारे दावे आणि इराणच्या क्षमतेविषयीचे अमेरिकेचे आकलन यांत विसंगती असल्याचे त्यांनी म्हटले. मात्र, अमेरिकन नौदलाची क्षमता आणि या क्षेत्रातील त्याच्या उपस्थितीबाबत इराणी लष्करी अधिकाऱ्यांनी केलेल्या दाव्यांची स्वतंत्रपणे पडताळणी होणे आवश्यक आहे.इराणच्या लष्करी प्रमुखांनी सांगितले की, कोणत्याही परिस्थितीत अमेरिकेच्या लष्करी जहाजांना फारसच्या आखातात प्रवेश करू दिला जाणार नाही. इराणच्या लष्करी कारवाईमुळे अमेरिकन नौदलाच्या क्षमतेला मोठे नुकसान झाल्याचा दावाही त्यांनी केला.

अब्दुल्लाही म्हणाले की, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष आपल्या सैन्याची आणि युद्धनौकांची या क्षेत्रात पुन्हा वापसी होण्याची केवळ कल्पनाच करू शकतात. त्यांच्या विधानावरून तेहरानचा फारसच्या आखातात आणि आसपासच्या सागरी क्षेत्रांमध्ये अमेरिकेच्या लष्करी उपस्थितीला विरोध कायम ठेवण्याचा इरादा असल्याचे संकेत मिळतात. इराणच्या अणुसुविधा नष्ट केल्याचा दावा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी केला होता. त्यांच्या या विधानांवरही अब्दुल्लाही यांनी प्रश्न उपस्थित केले.

इराणच्या लष्करी अधिकाऱ्यांनी प्रश्न केला की, अणुकेंद्रे पूर्णपणे नष्ट झाली असतील, तर अमेरिकन प्रशासन हा मुद्दा वारंवार का उपस्थित करत आहे? अशा विधानांचा उद्देश अमेरिकेतील आणि आंतरराष्ट्रीय जनतेवर प्रभाव पाडणे हा असल्याचा आरोप त्यांनी केला. इराणने अण्वस्त्रे विकसित करू नयेत, यावर अमेरिका दीर्घकाळापासून भर देत आली आहे. दुसरीकडे, आपल्या अणुकार्यक्रमाबाबत करण्यात येणारे अनेक आरोप तेहरानने फेटाळले आहेत.

फारसच्या आखातातून अरबी समुद्राकडे जाणारी होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी ऊर्जा मार्गांपैकी एक आहे. या मार्गावरून मोठ्या प्रमाणात जागतिक तेल आणि नैसर्गिक वायूची वाहतूक होते. या क्षेत्रात लष्करी संघर्ष झाल्यास किंवा जहाजांच्या वाहतुकीत अडथळे निर्माण झाल्यास त्याचा परिणाम आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा बाजारावर होऊ शकतो.

अब्दुल्लाही यांनी प्रश्न उपस्थित केला की, वॉशिंग्टनच्या दाव्यानुसार इराणची लष्करी क्षमता कमकुवत झाली असेल, तर अमेरिकेच्या युद्धनौका होर्मुझची सामुद्रधुनी आणि इराणच्या सागरी सीमांजवळ येण्याचे टाळत का आहेत? मात्र, या विधानाकडे इराणी लष्करी अधिकाऱ्यांचा दावा म्हणूनच पाहिले पाहिजे. सागरी क्षेत्रातील अमेरिकेच्या लष्करी हालचालींच्या वास्तविक स्थितीची स्वतंत्रपणे पडताळणी करणे आवश्यक आहे.

अब्दुल्लाही यांनी सांगितले की, इराणचे राजकीय नेतृत्व, जनता, लष्करी दले आणि अधिकारी अमेरिका तसेच इस्रायलविरोधातील आपली रणनीती पुढे सुरू ठेवण्याबाबत ठाम आहेत. संघर्ष जितका अधिक काळ चालेल, तितक्या अधिक अडचणी विरोधी देशांना सहन कराव्या लागतील, असा दावाही त्यांनी केला.

इराणी पक्षाने जून २०२५ मध्ये झालेल्या १२ दिवसांच्या संघर्षाचा आणि २८ फेब्रुवारी २०२६ पासून सुरू झालेल्या दुसऱ्या लष्करी संघर्षाचा उल्लेख केला. इराणच्या प्रत्युत्तरात्मक कारवाईमुळे विरोधी देशांना युद्धविराम स्वीकारण्यास भाग पडल्याचा दावा त्यांनी केला. या घटनांबाबत आणि युद्धविरामाशी संबंधित दाव्यांची स्वतंत्रपणे पडताळणी होणे आवश्यक आहे.सध्या इराणच्या लष्करी नेतृत्वाच्या ताज्या विधानावरून तेहरानचा फारसच्या आखातातील अमेरिकेच्या लष्करी उपस्थितीला विरोध कायम असल्याचे स्पष्ट होते. दुसरीकडे, या क्षेत्रातील सागरी सुरक्षा आणि नौवहनाच्या स्वातंत्र्याबाबत अमेरिकेचे धोरण हाही वादाचा प्रमुख विषय बनला आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule