नवी दिल्ली, 31 ऑक्टोबर (हिं.स.)होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील व्यापारी जहाजांच्या सुरक्षेबाबत चिंता वाढली आहे. ३० ऑक्टोबर रोजी, पनामा ध्वजांकित तेलवाहू जहाज एमटी लुईस १ (MT LOUISE 1) वर लिम्पेट माईन्स (चुंबकीय बॉम्ब) ने हल्ला झाल्याचा आरोप आहे. जहाजावर 27 भारतीय खलाशी होते. स्फोटानंतर, टँकरच्या इंजिन रूममध्ये आग लागली, ज्यामुळे कामकाज तात्पुरते विस्कळीत झाले. तथापि, कर्मचाऱ्यांनी आगीवर नियंत्रण मिळवले आणि सर्व भारतीय नागरिक सुरक्षित आहेत. केंद्रीय जहाजबांधणी मंत्री सरबानंद सोनोवाल यांनी भारतीय खलाशांच्या सुरक्षेची पुष्टी केली आणि सांगितले की सरकार परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून असून जहाज व्यवस्थापन कंपन्यांच्या संपर्कात आहे.

रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेने सागरी सुरक्षा सूत्रांचा हवाला देत म्हटले आहे की, फेब्रुवारीमध्ये अमेरिका-इराण युद्ध सुरू झाल्यापासून होर्मुझ प्रदेशात लिम्पेट माईन्सचा वापर करून झालेला हा पहिला यशस्वी हल्ला असल्याचे मानले जात आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, एक लहान बोट टँकरजवळ आली, तिने त्याच्या बाहेरील बाजूस दोन चुंबकीय स्फोटके लावली आणि निघून गेली. त्यानंतर जहाजाला आग लागली. या घटनेत कोणतीही जीवितहानी किंवा तेल गळती झाल्याचे वृत्त नाही. आग विझल्यानंतर टँकरने आपला प्रवास पुन्हा सुरू केला.

दरम्यान, २९ ऑक्टोबर रोजी, लायबेरियाचा ध्वज असलेल्या 'एमटी अर्झानाह' या मोठ्या तेल टँकरवरही एका क्षेपणास्त्राने हल्ला झाल्याचे वृत्त आहे. जहाजावर दोन भारतीय नागरिक होते. बाधित जहाजांवर एकूण २९ भारतीय नागरिक होते आणि ते सर्व सुरक्षित असल्याचे वृत्त आहे.

यूकेची सागरी सुरक्षा एजन्सी, यूकेएमटीओ (UKMTO) नुसार, गुरुवारी घडलेली ही घटना ओमानमधील खसाबच्या ईशान्येस सुमारे २५ नॉटिकल मैल (सुमारे ४६ किलोमीटर) अंतरावर घडली. सुरुवातीच्या सूचनेत जहाजाची ओळख सार्वजनिकरित्या उघड केली गेली नव्हती, परंतु सागरी सुरक्षा सूत्रांनी नंतर ते 'एमटी लुईस १' (MT LOUISE 1) असल्याचे ओळखले. सप्टेंबरमध्येही असाच हल्ला करण्याचा प्रयत्न झाला होता, परंतु त्यावेळी लावलेली स्फोटके निकामी ठरली होती. सध्या, या ताज्या हल्ल्यामागे कोणती संघटना किंवा देश आहे याची पुष्टी झालेली नाही.

लिम्प माईन्स ही लहान स्फोटक उपकरणे आहेत, जी चुंबकांच्या साहाय्याने जहाजाच्या बाहेरील कवचाला जोडली जातात. मॅरिस्क या सागरी सुरक्षा कंपनीनुसार, या प्रदेशात २०१७ पासून त्यांचा वापर होताना दिसून आला आहे. त्यांची किंमत तुलनेने कमी असल्यामुळे आणि ते सहज उपलब्ध होत असल्यामुळे, लहान बोटींमधून गतिमान जहाजांना लक्ष्य करण्यासाठी त्यांचा वापर केला जातो.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे