बीजिंग, 16 मार्च (हिं.स.)।पश्चिम आशियात वाढत असलेल्या तणावाच्या आणि हॉर्मुज सामुद्रधुनीवरील संकटाच्या पार्श्वभूमीवर चीनने सर्व देशांना तात्काळ लष्करी कारवाया थांबवण्याचे आवाहन केले आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी चीनसह अनेक देशांना आंतरराष्ट्रीय समुद्री मार्ग सुरक्षित ठेवण्यासाठी युद्धनौका तैनात करण्याचे आवाहन केल्यानंतर चीनची ही प्रतिक्रिया समोर आली आहे. इराण आणि इस्रायल-अमेरिका यांच्यात वाढत चाललेल्या संघर्षामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठा आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापारावर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

चीनने म्हटले आहे की हॉर्मुज सामुद्रधुनीतील वाढता लष्करी तणाव आंतरराष्ट्रीय व्यापार, ऊर्जा पुरवठा आणि प्रादेशिक शांततेसाठी मोठा धोका निर्माण करत आहे. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते लिन जियान यांनी बीजिंगमध्ये माध्यमांशी बोलताना सांगितले की, सर्व संबंधित पक्षांनी तात्काळ लष्करी मोहिमा थांबवाव्यात, जेणेकरून परिस्थिती आणखी गंभीर होणार नाही. तणाव वाढल्यास त्याचा परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्था आणि प्रादेशिक स्थैर्यावरही होऊ शकतो, असे त्यांनी नमूद केले.

चीनने सांगितले की या महिन्याच्या अखेरीस प्रस्तावित डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या चीन दौऱ्याबाबत दोन्ही देशांमध्ये चर्चा सुरू आहे. हॉर्मुज सामुद्रधुनी सुरक्षित ठेवण्याच्या प्रयत्नांमध्ये चीनने सहकार्य केले नाही तर बीजिंग दौरा पुढे ढकलला जाऊ शकतो, असे संकेत ट्रम्प यांनी दिले होते. मात्र चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केले की दोन्ही देशांमध्ये संपर्क कायम असून सर्वोच्च नेत्यांमधील राजनैतिक संवाद द्विपक्षीय संबंधांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे.

दरम्यान, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावरील पोस्टद्वारे चीन, ब्रिटन, फ्रान्स आणि जपानसारख्या देशांना युद्धनौका तैनात करून हा जलमार्ग खुला आणि सुरक्षित ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. त्यांच्या मते, हा मार्ग आंतरराष्ट्रीय व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. गरज भासल्यास तेलवाहू जहाजांची वाहतूक सुरळीत ठेवण्यासाठी नव्या आंतरराष्ट्रीय आघाडीची स्थापना करून त्यात अनेक देशांना सहभागी केले जाईल, असेही त्यांनी म्हटले.

चीन हा इराणचा जवळचा भागीदार मानला जातो आणि तो इराणकडून मोठ्या प्रमाणात तेल खरेदी करतो. अनेकदा चीनला इराणी तेल तुलनेने कमी किमतीत मिळते. अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांची चीनने टीका केली आहे. तसेच अमेरिकन हवाई हल्ल्यांमध्ये इराणचे सर्वोच्च नेते आयातुल्ला खामेनेई यांच्या मृत्यूबाबतही चीनने तीव्र प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे. त्यामुळे हॉर्मुज संकटाच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक राजकारणात चीनची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode