नवी दिल्ली, 02 मे (हिं.स.)। केंद्र सरकारच्या कॅबिनेटच्या नियुक्ती समितीने रोहित जैन यांची भारतीय रिझर्व्ह बँक या देशाच्या मध्यवर्ती बँकेच्या नव्या डेप्युटी गव्हर्नरपदी नियुक्ती केली आहे. त्यांचा कार्यकाळ तीन वर्षांचा असेल आणि ही नियुक्ती ३ मेपासून किंवा त्यानंतर प्रभावी मानली जाणार आहे. सध्याचे डेप्युटी गव्हर्नर टी. रबी शंकर यांचा कार्यकाळ संपत असल्याने त्यांच्या जागी जैन यांची निवड करण्यात आली आहे.

रोहित जैन हे डिसेंबर २०२० पासून रिझर्व्ह बँकेत कार्यकारी संचालक म्हणून कार्यरत होते. या पदावर त्यांनी पर्यवेक्षण विभागाची महत्त्वाची जबाबदारी सांभाळली होती. या विभागात जोखीम मूल्यांकन, विश्लेषण आणि बँकिंग क्षेत्रातील असुरक्षिततेचे परीक्षण यांसारख्या संवेदनशील कामांचा समावेश होता. त्यामुळे बँकिंग प्रणालीतील स्थैर्य राखण्यात त्यांचे योगदान महत्त्वाचे मानले जाते. केंद्र सरकारने गेल्या महिन्यात डेप्युटी गव्हर्नर पदासाठी चार कार्यकारी संचालकांच्या मुलाखती घेतल्या होत्या आणि त्यामधून रोहित जैन यांच्या नावावर अंतिम शिक्कामोर्तब करण्यात आले.

जैन यांना रिझर्व्ह बँकेत जवळपास तीस वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव आहे. त्यांच्या कारकिर्दीत त्यांनी पर्यवेक्षण, मनुष्यबळ व्यवस्थापन आणि बँकिंग क्षेत्रातील विविध महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या सांभाळल्या आहेत. त्यांच्या या व्यापक अनुभवामुळे त्यांना डेप्युटी गव्हर्नर पदासाठी योग्य उमेदवार मानले जात आहे. शैक्षणिक दृष्ट्या देखील ते भक्कम पार्श्वभूमीचे आहेत. त्यांनी वाणिज्य शाखेत पदव्युत्तर पदवी तसेच व्यवस्थापनशास्त्रात पदव्युत्तर पदवी प्राप्त केली आहे. याशिवाय त्यांनी बँकिंग जोखीम आणि नियमन या क्षेत्रात आंतरराष्ट्रीय प्रमाणपत्र मिळवले असून भारतीय बँकिंग आणि वित्त संस्था यांचे सहयोगी सदस्यत्वही त्यांनी प्राप्त केले आहे. ते प्रमाणित बँक प्रशिक्षक म्हणूनही ओळखले जातात.

रिझर्व्ह बँकेत एकूण चार डेप्युटी गव्हर्नर असतात. यापैकी दोन अधिकाऱ्यांची नियुक्ती बँकेच्या अंतर्गत पदोन्नतीद्वारे केली जाते. रोहित जैन यांच्यासह एस. सी. मुर्मू हे दुसरे असे डेप्युटी गव्हर्नर आहेत, ज्यांना रिझर्व्ह बँकेमधूनच पदोन्नती देण्यात आली आहे. त्यांची नियुक्ती ऑक्टोबर २०२५ मध्ये झाली होती. उर्वरित दोन डेप्युटी गव्हर्नरांची निवड बाहेरील क्षेत्रांतून केली जाते. सध्या अर्थतज्ज्ञ पूनम गुप्ता आणि व्यावसायिक बँकर स्वामीनाथन जे. हे या पदांवर कार्यरत आहेत.

दरम्यान, रोहित जैन यांना माजी डेप्युटी गव्हर्नर टी. रबी शंकर यांच्या अखत्यारीतील काही महत्त्वाच्या विभागांची जबाबदारी देण्यात येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. यामध्ये वित्तीय बाजार नियमन, परकीय चलन व्यवस्थापन तसेच देयक आणि सेटलमेंट प्रणाली यांसारख्या महत्त्वाच्या विभागांचा समावेश असू शकतो. रिझर्व्ह बँकेकडून लवकरच त्यांच्या कार्यक्षेत्राची अधिकृत घोषणा केली जाणार आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule