मुंबई, 05 जून (हिं.स.)। पश्चिम आशियातील सुरू असलेल्या संकटाच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे (आरबीआय) गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी शुक्रवारी सांगितले की, देशाचा परकीय चलनसाठा ६८२.३ अब्ज डॉलरच्या भक्कम पातळीवर असून तो सुमारे ११ महिन्यांच्या आयातीसाठी पुरेसा आहे.

आरबीआयचे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी शुक्रवारी येथे चालू आर्थिक वर्षातील दुसऱ्या द्वैमासिक चलनविषयक धोरण समितीच्या (एमपीसी) तीन दिवसीय आढावा बैठकीनंतर आयोजित पत्रकार परिषदेत सांगितले की, विविध धोरणात्मक उपक्रमांमुळे देयक संतुलन अधिक मजबूत होण्यास मदत होईल. त्यांनी सांगितले की, या उपाययोजनांमध्ये प्रमुख व्यापार भागीदारांसोबत झालेले अलीकडील करार, विमा क्षेत्रात १०० टक्के प्रत्यक्ष परकीय गुंतवणुकीला (एफडीआय) परवानगी, इथेनॉल मिश्रण कार्यक्रम, ऊर्जा संक्रमणाला चालना, सीमावर्ती देशांसाठी एफडीआय नियमांमध्ये शिथिलता, बाह्य व्यावसायिक कर्ज (ईसीबी) चौकटीचे उदारीकरण आणि इतर उपायांचा समावेश आहे.

ते म्हणाले की, २९ मे २०२६ पर्यंत भारताचा परकीय चलनसाठा ६८२.३ अब्ज डॉलरच्या मजबूत पातळीवर होता. हा साठा सुमारे ११ महिन्यांच्या आयातीसाठी तसेच परकीय कर्जाच्या (८९.१ टक्के) तुलनेत राखीव पुरेशी असल्याच्या निकषांनुसार समाधानकारक आहे. आरबीआयच्या गव्हर्नरांनी सांगितले की, आपला परकीय चलनसाठा बाह्य धक्क्यांपासून संरक्षण प्रदान करतो. आवश्यकतेनुसार प्रभावी पावले उचलण्यासाठी आमच्याकडे नियामक तसेच बाजाराधारित अनेक साधने उपलब्ध आहेत. या संदर्भात आम्ही सतर्क असून बाजारातील स्थिती सुव्यवस्थित राखण्यासाठी जे काही आवश्यक असेल ते करण्यास पूर्णपणे सज्ज आहोत.

संजय मल्होत्रा यांनी सांगितले की, अर्थव्यवस्थेच्या उत्पादक गरजा पूर्ण करण्यासाठी आणि चलनविषयक धोरणाचा प्रभावी प्रसार सुनिश्चित करण्यासाठी केंद्रीय बँक बँकिंग व्यवस्थेत पुरेशी तरलता उपलब्ध करून देईल. ते म्हणाले की, २०२५-२६ या कालावधीत जागतिक आर्थिक अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर भारताने वाढीव शुल्क आणि व्यापाराशी संबंधित अनिश्चिततांचा यशस्वीपणे सामना केला. गव्हर्नर यांनी सांगितले की, ऊर्जा किमतींमधील वाढ आणि व्यापार धोरणाशी संबंधित अनिश्चितता यांमुळे आर्थिक वर्ष २०२६-२७ मध्ये भारताच्या चालू खात्यातील तूट वाढण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो. मात्र, सेवा व्यापारातील अधिशेष आणि परदेशातून येणाऱ्या रकमेच्या प्रेषणामुळे काही प्रमाणात दिलासा मिळेल.

यावर्षी २७ फेब्रुवारीला संपलेल्या आठवड्यात देशाचा परकीय चलनसाठा ७२८.४९ अब्ज डॉलर या सर्वकालीन उच्चांकावर पोहोचला होता. मात्र, पश्चिम आशियातील संघर्ष सुरू झाल्यानंतर अनेक आठवडे त्यात घट झाली. रुपयावर वाढलेल्या दबावामुळे भारतीय रिझर्व्ह बँकेला डॉलर विकून परकीय चलन बाजारात हस्तक्षेप करावा लागला, हे त्यामागील प्रमुख कारण होते.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule