वॉशिंग्टन, 29 ऑगस्ट (हिं.स.) अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी व्हेनेझुएलासोबत एका सर्वसमावेशक कराराची घोषणा केली. जर या कराराची अंमलबजावणी झाली, तर अमेरिकेला या दक्षिण अमेरिकन देशाच्या प्रचंड कच्च्या तेलाच्या साठ्यांपर्यंत किफायतशीरपणे प्रवेश मिळेल.

सोशल मीडियावर या कराराची घोषणा करताना अध्यक्ष ट्रम्प यांनी सांगितले की, परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो, संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ आणि व्हेनेझुएलाच्या कार्यवाहक अध्यक्ष डेल्सी रॉड्रिग्ज यांच्यात वाटाघाटी होऊन हा करार झाला आहे. ट्रम्प यांनी या कराराचे वर्णन जगाच्या इतिहासातील सर्वात मोठा तेल करार असे केले आहे.

व्हेनेझुएलातील डेल्सी रॉड्रिग्ज सरकारने जारी केलेल्या निवेदनानुसार, या ऐतिहासिक करारामध्ये ६५ अब्ज बॅरलची सिद्ध क्षमता असलेल्या १७ तेल क्षेत्रांच्या विकासाचा समावेश आहे. या करारामुळे व्हेनेझुएलाच्या तेल उद्योगात अंदाजे १०० अब्ज डॉलर्सची मोठी गुंतवणूक होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे कॅराकससाठी संभाव्यतः २०९ अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त कर महसूल निर्माण होऊ शकतो. रॉड्रिग्ज यांनी टेलिग्रामवरील एका संदेशात असेही म्हटले आहे की, हे पाऊल त्यांच्या देशाच्या आर्थिक पुनरुज्जीवनात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावेल.

या करारात सहभागी असलेल्या एका अमेरिकी अधिकाऱ्याने सांगितले की, अमेरिका एका खाजगी ऑपरेटरच्या सहकार्याने व्हेनेझुएलामध्ये एक नवीन कंपनी स्थापन करेल. रॉड्रिग्ज सरकारने या नवीन कंपनीला तेलक्षेत्र विकसित करण्याचे १०० वर्षांचे हक्क दिले आहेत. अमेरिकेला या नवीन कंपनीच्या प्रभावी उत्पादनापैकी ५५ टक्के वाटा मिळेल, ज्यामध्ये मालकी हक्क आणि तेल खरेदी करण्याचा हक्क यांचा समावेश आहे.

सौदी अरामकोनंतर ही नवीन कंपनी सिद्ध तेलसाठ्यांची दुसरी सर्वात मोठी कॉर्पोरेट धारक बनेल. या कंपनीकडून मिळणारे तेल प्रामुख्याने अमेरिकेचा सामरिक पेट्रोलियम साठा पुन्हा भरण्यासाठी आणि लष्करी गरजा पूर्ण करण्यासाठी वापरले जाईल.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या निर्देशानुसार झालेल्या एका मोठ्या अमेरिकी लष्करी कारवाईनंतर, ज्यात तत्कालीन व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना पकडण्यात आले होते, जवळपास नऊ महिन्यांनी ही महत्त्वपूर्ण घोषणा करण्यात आली आहे. मादुरो यांना अमली पदार्थ-दहशतवाद आणि अमली पदार्थांच्या तस्करीच्या संघीय आरोपांचा सामना करण्यासाठी अमेरिकेत आणण्यात आले होते. ते सध्या अमेरिकेच्या तुरुंगात असून त्यांनी स्वतःला निर्दोष असल्याचे म्हटले आहे. सत्तेवर आल्यापासून, डेल्सी रॉड्रिग्ज यांनी मोठे धोरणात्मक बदल केले आहेत. त्यांच्या सुरुवातीच्या निर्णयांपैकी एक म्हणजे, त्यांनी देशाच्या तेल क्षेत्राला खाजगीकरणासाठी खुले करणाऱ्या कायद्यावर स्वाक्षरी केली.

या निर्णयामुळे गेल्या दोन दशकांतील व्हेनेझुएलाच्या समाजवादी राजवटीचे एक मूलभूत धोरण पूर्णपणे उलटले आहे, ज्या अंतर्गत माजी राष्ट्राध्यक्ष ह्यूगो चावेझ यांनी अनेक दशकांपूर्वी अमेरिकन आणि इतर परदेशी तेल कंपन्यांच्या मालमत्तेचे राष्ट्रीयीकरण केले होते. ट्रम्प यांनी असा युक्तिवाद केला आहे की, या राष्ट्रीयीकरणांच्या माध्यमातून व्हेनेझुएलाने अमेरिकन तेल चोरले.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे