नवी दिल्ली, 20 एप्रिल (हिं.स.)। भारत आणि दक्षिण कोरिया यांनी त्यांच्या व्यापक आर्थिक भागीदारी कराराला (सीईपीए) अद्ययावत करण्यासाठी चर्चा सुरू करण्यास सहमती दर्शवली आहे. जागतिक स्तरावर वाढत्या भूराजकीय तणाव आणि व्यापारातील अडथळ्यांच्या पार्श्वभूमीवर दोन्ही देशांच्या आर्थिक सहकार्याला नवी दिशा देण्याच्या उद्देशाने हा निर्णय घेण्यात आला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष ली जे-म्युंग यांच्यात सोमवारी हैदराबाद हाऊसमध्ये झालेल्या द्विपक्षीय बैठकीनंतर ही घोषणा करण्यात आली. या दरम्यान दोन्ही देशांमध्ये अनेक सामंजस्य करार (एमओयू) आणि इतर महत्त्वपूर्ण करारांची देवाणघेवाण करण्यात आली.

हैदराबाद हाऊसमध्ये संयुक्त पत्रकार परिषदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले, “चिप्सपासून जहाजांपर्यंत, कौशल्यापासून तंत्रज्ञानापर्यंत, मनोरंजनापासून ऊर्जेपर्यंत—भारत आणि कोरिया मिळून सहकार्याच्या नव्या संधी साकार करतील.” त्यांनी या भेटीला द्विपक्षीय संबंधांसाठी “महत्त्वपूर्ण टप्पा” असे संबोधत सांगितले की दोन्ही देश आपली भागीदारी “भविष्योन्मुख” दिशेने पुढे नेत आहेत.

पंतप्रधानांनी सांगितले की भारत आणि दक्षिण कोरिया यांच्यातील द्विपक्षीय व्यापार सध्या सुमारे 27 अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचला आहे आणि 2030 पर्यंत तो 50 अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढवण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. हे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी दोन्ही देशांनी अनेक महत्त्वपूर्ण पावले उचलण्यावर सहमती दर्शवली असून त्यामध्ये “भारत-कोरिया वित्तीय मंच” स्थापन करण्याचाही समावेश आहे.

डिजिटल आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सहकार्य अधिक मजबूत करण्यासाठी “इंडिया-कोरिया डिजिटल ब्रिज” ही पुढाकार योजना सुरू करण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. या अंतर्गत कृत्रिम बुद्धिमत्ता, सेमीकंडक्टर आणि माहिती तंत्रज्ञान यांसारख्या क्षेत्रांत संयुक्त प्रयत्न केले जाणार आहेत.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दोन्ही देशांमधील सांस्कृतिक संबंधांचा उल्लेख करत सांगितले की भारत आणि कोरिया यांच्यात हजारो वर्षांपासून ऐतिहासिक संबंध आहेत. त्यांनी अयोध्येची राजकुमारी सूरीरत्ना आणि कोरियाचे राजा किम-सुरो यांची कथा सांगत ती सामायिक सांस्कृतिक वारशाचे प्रतीक असल्याचे नमूद केले. त्यांनी असेही सांगितले की भारतात कोरियन पॉप संस्कृती आणि मालिका यांची लोकप्रियता वाढत आहे, तर कोरियामध्ये भारतीय चित्रपट आणि संस्कृतीबद्दल आकर्षण वाढत आहे. दोन्ही देशांनी 2028 मध्ये “भारत-कोरिया मैत्री महोत्सव” आयोजित करण्याची घोषणा केली असून यामुळे सांस्कृतिक देवाणघेवाण अधिक वाढीस लागेल.

जागतिक मुद्द्यांवर चर्चा करताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले की सध्याच्या काळात जागतिक शांतता आणि स्थैर्य सुनिश्चित करणे अत्यंत आवश्यक आहे. त्यांनी सांगितले की भारत आणि कोरिया इंडो-पॅसिफिक प्रदेशात समान दृष्टिकोन ठेवतात आणि प्रादेशिक शांतता, स्थैर्य तसेच सर्वसमावेशक विकासासाठी एकत्रितपणे कार्य करतील.

या प्रसंगी दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष ली जे-म्युंग यांनी सांगितले की दोन्ही देशांचे उद्दिष्ट 2030 पर्यंत द्विपक्षीय व्यापार 50 अब्ज डॉलर्सपर्यंत नेण्याचे आहे. त्यांनी असेही नमूद केले की दोन्ही नेत्यांनी मध्य पूर्वेतील परिस्थितीवर चर्चा केली आणि तेथे शांतता व स्थैर्य पुनर्स्थापित करणे जागतिक अर्थव्यवस्था आणि सुरक्षेसाठी अत्यावश्यक असल्याचे मान्य केले. राष्ट्राध्यक्ष ली यांनी माहिती दिली की दोन्ही देशांदरम्यान इलेक्ट्रॉनिक पेमेंट प्रणाली जोडण्यासाठी करार करण्यात आला असून यामुळे दोन्ही देशांतील नागरिकांना एकमेकांच्या देशात प्रवास करताना स्थानिक क्यूआर कोडद्वारे पेमेंट करता येईल.

दोन्ही नेत्यांनी आंतरराष्ट्रीय मंचांवर सहकार्य वाढवण्यावर आणि जागतिक संस्थांमध्ये सुधारणा करण्याच्या गरजेवरही भर दिला. बदलत्या जागतिक आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी समन्वित प्रयत्न आवश्यक असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule