मुंबई, 24 जून (हिं.स.) - मुंबई उपनगरीय रेल्वे नेटवर्कवरील महिला प्रवाशांची सुरक्षा अधिक बळकट करण्यासाठी, मध्य रेल्वेच्या रेल्वे सुरक्षा दलाने 'यात्री' ॲपच्या सहकार्याने 'एसओएस' सुरक्षा सुविधा सुरू केली आहे.
या सुविधेचे अधिकृत उद्घाटन छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस रेल्वे स्थानकावर करण्यात आले. या कार्यक्रमादरम्यान मध्य रेल्वेच्या मुंबई विभागाचे विभागीय सुरक्षा आयुक्त, मध्य रेल्वेचे वरिष्ठ अधिकारी; ‘यात्री’ ॲपचे संस्थापक व सह-संस्थापक, तसेच मध्य रेल्वे आणि ‘यात्री’ ॲपचे कर्मचारी उपस्थित होते.
मुंबईचे उपनगरीय रेल्वे नेटवर्क हे जगातील सर्वात मोठ्या आणि व्यस्त नेटवर्कपैकी एक असून, त्याद्वारे दररोज लाखो महिला प्रवासी प्रवास करतात. स्थानिक गाड्या, प्लॅटफॉर्म, पादचारी पूल किंवा स्थानक परिसरात प्रवास करताना संकटसमयी महिला प्रवाशांना रेल्वे सुरक्षा दलाशी थेट आणि तंत्रज्ञानावर आधारित संपर्क साधण्याची सुविधा या 'एसओएस' वैशिष्ट्यामुळे मिळते. हे वैशिष्ट्य सक्रिय केल्यावर, प्रवाशाचे 'लाइव्ह लोकेशन' आणि प्रवासाशी संबंधित महत्त्वाची माहिती—जसे की गाडीचा क्रमांक, मार्ग, रॅकची माहिती आणि जवळची स्थानके—आपोआप शेअर केली जाते; ज्यामुळे संबंधित व्यक्तीची जलद ओळख पटवणे आणि प्रभावी मदत पोहोचवणे शक्य होते.
'एसओएस' सुविधा कशी कार्य करते?
* लक्ष्यित दृश्यमानता: 'एसओएस' हे चिन्ह केवळ अशा वापरकर्त्यांनाच दिसतो ज्यांनी 'यात्री' ॲपमधील त्यांच्या प्रोफाइलमध्ये लिंग म्हणून 'महिला' असा पर्याय निवडला आहे.
* रात्रीच्या वेळेस सुरक्षा: ही सुविधा दररोज रात्री १०:०० ते सकाळी ६:०० या वेळेत सक्रिय असते आणि त्यावर देखरेख ठेवली जाते.
* चुकीच्या सक्रियतेपासून संरक्षण: ५ सेकंदांची रद्द करण्याची मुदत उपलब्ध असल्याने, चुकून होणारे अलर्ट्स टाळता येतात.
* स्वयंचलित माहिती देवाणघेवाण: पारंपारिक आपत्कालीन हेल्पलाईन्सच्या विपरीत, यामध्ये स्वतःहून स्थान शेअर करण्याची गरज नाही. एकदा का हे वैशिष्ट्य सक्रिय केले की, अलर्टद्वारे थेट स्थान, गाडीचा क्रमांक, मार्ग, रॅकची माहिती आणि जवळची स्थानके ही माहिती त्वरित आणि सुरक्षितपणे थेट रेल्वे सुरक्षा दल च्या कंट्रोल रूमला पाठवली जाते.
महिलांना असुरक्षित वाटणे (गाडीत, प्लॅटफॉर्मवर, पादचारी पुलावर किंवा स्थानक परिसरात)
↓
‘यात्री’ ॲप उघडणे
↓
'एसओएस' बटण दाबणे
↓
५-सेकंदांचा ‘रद्द करण्याचा पर्याय’ (चुकून होणारे अलर्ट टाळण्यासाठी)
↓
'एसओएस' अलर्ट कार्यान्वित होणे
↓
थेट स्थान आणि प्रवासाचा तपशील आपोआप शेअर होणे
↓
रेल्वे सुरक्षा दल नियंत्रण कक्षापर्यंत अलर्ट पोहोचणे
↓
रेल्वे सुरक्षा दल कडून प्रतिसाद आणि मदत मिळणे
‘यात्री’ ॲपचे 'एसओएस' वैशिष्ट्य आपत्कालीन परिस्थितीत स्थान सांगण्यासाठी कमीत कमी प्रयत्नांत जलद मदत मिळवून देते, तसेच रात्री उशिरा आणि पहाटेच्या प्रवासादरम्यान सुरक्षिततेची अतिरिक्त हमी देते.
यामुळे रेल्वे सुरक्षा दल ला प्रवाशाची नेमकी माहिती आणि स्थान रिअल-टाइममध्ये उपलब्ध होते; परिणामी क्षेत्रीय समन्वयात सुधारणा होते आणि आपत्कालीन परिस्थितीत मदतीसाठी लागणारा वेळ लक्षणीयरीत्या कमी होतो.
हा उपक्रम मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे प्रणालीमध्ये तंत्रज्ञानावर आधारित पोलीसिंग आणि प्रवाशांच्या सुरक्षिततेच्या दिशेने टाकलेले एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. मध्य रेल्वे महिलांच्या सुरक्षित प्रवासाची खात्री करण्याबाबतची आपली कटिबद्धता पुन्हा अधोरेखित करते आणि सर्व प्रवाशांना सुरक्षित व सुखद प्रवासाचा अनुभव देण्यासाठी समर्पित आहे.
---------------
हिंदुस्थान समाचार / सुधांशू जोशी
26 Jun 2026
