मुंबई, 19 जुलै (हिं.स.)। भारताच्या स्मार्टफोन बाजाराला एप्रिल ते जून या तिमाहीत मोठा फटका बसला असून, स्मार्टफोनच्या शिपमेंटमध्ये वर्षागणिक १० टक्क्यांची घट नोंदवण्यात आली आहे. शुक्रवारी जाहीर झालेल्या एका अहवालानुसार, गेल्या सहा वर्षांतील जून तिमाहीमधील ही सर्वात मोठी घसरण आहे. काउंटरपॉइंट रिसर्चच्या अहवालात या घसरणीमागे स्मार्टफोनच्या मेमरीच्या वाढलेल्या किमती हे प्रमुख कारण असल्याचे सांगण्यात आले आहे.

मेमरीच्या किमती विक्रमी पातळीवर वाढल्यामुळे जवळपास सर्वच प्रकारच्या स्मार्टफोनच्या किमती वाढल्या. परिणामी ग्राहकांची खरेदीची मागणी कमी झाली आणि अनेकांनी नवीन फोन घेण्याचा कालावधी वाढवला. कंपन्यांनी विविध प्रमोशन योजना आणि फायनान्सिंग सुविधा उपलब्ध करून दिल्या असतानाही बाजारातील मागणीला अपेक्षित वेग मिळू शकला नाही.

या तिमाहीत भारतातील स्मार्टफोन बाजारावर मागणी आणि पुरवठा या दोन्ही बाजूंनी दबाव राहिला. काउंटरपॉइंट रिसर्चचे वरिष्ठ विश्लेषक प्राचीर सिंह यांनी सांगितले की, मेमरी आणि इतर घटकांच्या किमती सातत्याने वाढत असल्यामुळे जवळपास सर्व मोठ्या ओईएम कंपन्यांना अनेक वेळा स्मार्टफोनच्या किमती वाढवाव्या लागल्या. त्यामुळे जून तिमाहीच्या अखेरीस स्मार्टफोनची सरासरी किंमत सुमारे १५ टक्क्यांनी वाढली.

महागाईचा दबाव, आर्थिक अडचणी आणि ग्राहकांनी अनावश्यक खर्च कमी केल्यामुळे फोन बदलण्याच्या मागणीवरही परिणाम झाला. विशेषतः १५ हजार रुपयांपेक्षा कमी किमतीच्या मास मार्केट विभागाला सर्वाधिक फटका बसला असून, या विभागातील शिपमेंटमध्ये वर्षागणिक ४५ टक्क्यांची मोठी घट झाली.

बाजारातील बदलत्या परिस्थितीचा विचार करून अनेक स्मार्टफोन कंपन्यांनी कमी किमतीच्या विभागात आपला ४जी पोर्टफोलिओ वाढवण्यास सुरुवात केली आहे. ५जी तंत्रज्ञान भविष्यातील वाढीचे मुख्य कारण राहणार असले तरी, घटकांच्या किमती स्थिर होईपर्यंत किफायतशीर स्मार्टफोनसाठी ४जी मॉडेल्सची मागणी कायम राहण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, ४५ हजार रुपयांपेक्षा जास्त किमतीच्या अल्ट्रा प्रीमियम स्मार्टफोन विभागावर फायनान्सिंग योजनांमुळे फारसा परिणाम झाला नाही. या योजनांमुळे ग्राहकांना महागड्या फोनची सुरुवातीची किंमत कमी जाणवली आणि प्रीमियम स्मार्टफोन खरेदी करणे तुलनेने सोपे झाले.

काउंटरपॉइंट रिसर्चचे संशोधन संचालक तरुण पाठक यांनी सांगितले की, वर्षाच्या उर्वरित काळातही भारतातील स्मार्टफोन बाजार दबावाखाली राहण्याची शक्यता आहे. सप्टेंबर २०२५ पासून स्मार्टफोन मेमरीच्या किमती जवळपास चार पटीने वाढल्या असून, त्यामध्ये आणखी वाढ होऊन त्या पाच पटीपर्यंत जाण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे संपूर्ण वर्षभरात स्मार्टफोन बाजारात वर्षागणिक सुमारे १३ टक्क्यांची घट होण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Suraj Chaugule