बेलग्रेड, 23 ऑक्टोबर (हिं.स.)।सर्बियामध्ये संसदीय निवडणुका होणार असल्याने राजकीय वातावरण तापले आहे. गुरुवारी, २३ ऑक्टोबर रोजी राजधानी बेलग्रेडच्या मध्यवर्ती भागात विरोधी विद्यार्थी आंदोलनाला पाठिंबा देणारे हजारो समर्थक एकत्र आले. त्याचवेळी देशाचे दीर्घकाळ सत्तेत असलेले नेते अलेक्झांडर वुचिच यांनी शहराच्या दुसऱ्या भागात जाहीर सभा घेतली.

‘स्टुडंट लिस्ट’ हा विद्यार्थ्यांनी समर्थित केलेल्या उमेदवारांचा गट असून, रविवारच्या निवडणुकीतून वुचिच यांच्या उजव्या विचारसरणीच्या ‘सर्बियन प्रोग्रेसिव्ह पार्टी’ (एसएनएस) ची १४ वर्षांहून अधिक काळाची सत्ता संपवण्याचा या गटाचा प्रयत्न आहे. या गटाला एकच नेता नसला, तरी हजारो लोकांचा पाठिंबा मिळत आहे. अलेक्झांडर वुचिच गेल्या १४ वर्षांपासून सत्तेत असून, सत्तेवरील आपली पकड कायम ठेवण्यासाठी त्यांना आतापर्यंतच्या सर्वांत मोठ्या आव्हानाचा सामना करावा लागत आहे.

अलेक्झांडर वुचिच गेल्या दशकाहून अधिक काळ सर्बियाच्या राजकारणात सक्रिय आहेत. या काळात त्यांनी पंतप्रधान किंवा राष्ट्राध्यक्ष म्हणून काम केले आहे. वाढत्या राजकीय दबावाच्या पार्श्वभूमीवर वुचिच यांनी गेल्या महिन्यात अचानक निवडणुका घेण्याची घोषणा केली.गुरुवारी राजधानीतील एका क्रीडा संकुलात समर्थकांना संबोधित करताना वुचिच यांनी विद्यार्थी आंदोलनावर वारंवार आरोप केले. हे आंदोलन परदेशी निधीच्या मदतीने सरकार उलथवून टाकण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा दावा त्यांनी केला. वुचिच समर्थकांना संबोधित करताना म्हणाले, “त्यांनी आमचे सरकार पाडण्याचा कसा प्रयत्न केला, हे आपण कधीही विसरता कामा नये. आपण नेहमीच सरकारचे संरक्षण केले पाहिजे आणि त्याच्या पाठीशी ठामपणे उभे राहिले पाहिजे. बाहेर पडा आणि त्यांचा पराभव करा! त्यांना निर्णायकपणे हरवा!”त्यांच्या भाषणानंतर लगेचच जमलेल्या गर्दीवर पांढऱ्या रंगाच्या रिबिनी आणि फुगे उधळण्यात आले.

दरम्यान, निवडणूक प्रचारादरम्यान धमकावणे, अटकसत्र, हल्ले, सरकारी संसाधनांचा गैरवापर आणि प्रसारमाध्यमांचे वातावरण बिघडवण्यासारख्या घटना घडल्याचा इशारा नागरी समाजातील संघटनांनी दिला आहे.सर्बियामध्ये होणाऱ्या या संसदीय निवडणुका विद्यार्थ्यांच्या नेतृत्वाखाली जवळपास दोन वर्षे सुरू असलेल्या आंदोलनांनंतर होत आहेत. या आंदोलनांची सुरुवात २०२४ मध्ये नोवी साद रेल्वे स्थानकावर घडलेल्या दुर्घटनेनंतर झाली होती. नव्याने बांधण्यात आलेल्या रेल्वे स्थानकाच्या छताचा भाग कोसळल्याने या दुर्घटनेत १६ जणांचा मृत्यू झाला होता. या दुर्घटनेला मोठ्या प्रमाणावरील भ्रष्टाचार जबाबदार असल्याचा आरोप करण्यात आला. त्यानंतर सर्बियामध्ये व्यापक आंदोलने सुरू झाली. २००० मध्ये हुकूमशहा स्लोबोदान मिलोशेविच यांना सत्तेवरून हटवण्यात आल्यानंतर झालेल्या सर्वांत मोठ्या आंदोलनांपैकी ही आंदोलने ठरली.

विद्यापीठातील विद्यार्थ्यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू झालेल्या या भ्रष्टाचारविरोधी आंदोलनात सुरुवातीला दुर्घटनेची पारदर्शक चौकशी करण्याची मागणी करण्यात आली होती. मात्र, पुढे या आंदोलनाने लवकर निवडणुका घेण्याच्या मागणीचे स्वरूप धारण केले. ‘विद्यार्थी जिंकत आहेत’ असे लिहिलेले झेंडे फडकावत, घोषणा देत आणि शिट्ट्या वाजवत विद्यार्थी बेलग्रेडच्या रस्त्यांवरून स्लाव्हिया चौकात पोहोचले. याच ठिकाणी विद्यार्थ्यांनी यापूर्वीची सर्वांत मोठी आंदोलने केली होती.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode