
बीजिंग, 19 नोव्हेंबर (हिं.स.)।अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प, रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यातील त्रिपक्षीय चर्चा संपन्न झाली.अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गुरुवारी अण्वस्त्र निःशस्त्रीकरणाच्या कठीण प्रक्रियेवर भर देत, ज्या देशांकडे अण्वस्त्रे आहेत, त्यांच्यासाठी ती सोडणे जवळपास अशक्य असल्याचे म्हटले.चीनच्या शेनझेन येथे आयोजित आशिया-पॅसिफिक आर्थिक सहकार्य (एपीईसी) शिखर परिषदेदरम्यान झालेल्या त्रिपक्षीय बैठकीत ट्रम्प यांनी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्याशी संवाद साधताना हे वक्तव्य केले. पुतिन यांच्यासोबतच्या चर्चेच्या निकालाबाबत ट्रम्प यांनी सकारात्मक अपेक्षा व्यक्त केल्या. अमेरिका, रशिया आणि चीनच्या नेत्यांमध्ये झालेली पहिली त्रिपक्षीय बैठक हा ऐतिहासिक क्षण असल्याचेही त्यांनी म्हटले.
ट्रम्प म्हणाले, या दौऱ्यामुळे अमेरिका, रशिया आणि चीनच्या नेत्यांमध्ये पहिली त्रिपक्षीय बैठक होण्याची संधी मिळाली, याचा मला आनंद आहे. आजच्या दृष्टीने आणि मला वाटते, इतर अनेक बाबतीतही आपण खऱ्या अर्थाने इतिहास घडवत आहोत.ते पुढे म्हणाले, आपल्या तिघांकडे चर्चेसाठी अनेक विषय आहेत आणि आपण यापूर्वीही बरीच चर्चा केली आहे. जगातील तीन सर्वात मोठ्या देशांचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून, केवळ आपल्या देशांतील नागरिकांवरच नव्हे, तर संपूर्ण जगावर परिणाम करणाऱ्या मुद्द्यांवर खुलेपणाने, परस्पर आदराने आणि अर्थपूर्ण संवाद सुरू ठेवण्याची आपली विशेष जबाबदारी आहे.
या तीन महासत्तांमध्ये सहकार्याचे आवाहन करत ट्रम्प म्हणाले, अमेरिका, चीन आणि रशियाने जागतिक शांतता आणि स्थैर्याचे रक्षण केले पाहिजे. मतभेद सोडवण्यासाठी देशांनी चर्चेचा मार्ग स्वीकारावा आणि सुरक्षित भविष्यासाठी नव्या संधी शोधाव्यात, असेही त्यांनी नमूद केले. मतभेद असूनही इतर देशांशी संवाद साधण्यावर आपला प्रशासनाचा विश्वास असल्याचे अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी स्पष्ट केले. ट्रम्प म्हणाले, अनेकदा असे घडत असे की, पूर्वीचे नेते ज्या देशांशी मतभेद होते, त्यांच्याशी चर्चा करण्याचे टाळत असत. मात्र, आमची भूमिका याच्या अगदी उलट आहे.युक्रेन आणि इराणमधील सुरू असलेली युद्धे, अण्वस्त्र नियंत्रण आणि जागतिक व्यापारातील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी प्रमुख शक्तींमध्ये संवादाची बाजू मांडली. त्रिपक्षीय चर्चेत पुतिन म्हणाले, रशिया, चीन आणि अमेरिका रचनात्मक सहकार्याच्या माध्यमातून जागतिक स्थैर्य अधिक मजबूत करू शकतात.
अनुवादकाच्या माध्यमातून बोलताना पुतिन यांनी शांतता आणि सुरक्षा राखण्याची संयुक्त जबाबदारी या तीन देशांची असल्याचे सांगितले. ऊर्जा सुरक्षेसह जागतिक आणि प्रादेशिक मुद्द्यांवरही नेत्यांनी चर्चा करावी, असे त्यांनी नमूद केले.शी जिनपिंग यांनी ट्रम्प आणि पुतिन यांच्यासोबत झालेल्या या बैठकीला अत्यंत महत्त्वाचे आणि क्रांतिकारी पाऊल म्हटले.
चिनी सरकारी माध्यमांच्या वृत्तानुसार, जिनपिंग म्हणाले, प्रमुख देशांमधील सुदृढ संवाद हा पर्याय नसून अपरिहार्यता आहे.मोठ्या देशांनी एकमेकांशी संघर्ष केल्यास जगात अराजकता निर्माण होईल, असा इशाराही शी जिनपिंग यांनी दिला. महासत्तांनी परस्पर समन्वयाने काम केल्यासच जगात शांतता टिकून राहू शकते, असे त्यांनी म्हटले.तिन्ही नेत्यांना इतिहासातून धडा घेण्याचे आवाहन करत शी जिनपिंग म्हणाले, अणुयुद्ध जिंकता येत नाही आणि ते लढलेही जाऊ नये; ते रोखण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न केले पाहिजेत.
---------------
हिंदुस्थान समाचार / Priyanka Bansode