तरुणांनी मर्यादित विचारसरणी सोडून नव्या संधींचा शोध घ्यावा : पंतप्रधान मोदी
खरगपूर(प. बंगाल), २१ नोव्हेंबर (हिं.स.) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी तरुणांना मर्यादित विचारसरणीतून बाहेर पडून, नवीन शक्यतांचा शोध घेऊन देशासमोरील आव्हाने सोडवण्यासाठी योगदान देण्याचे आवाहन केले आहे. ते म्हणाले की, आयआयटी खरगपूरच्या १०० व्या स्थापन
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी


खरगपूर(प. बंगाल), २१ नोव्हेंबर (हिं.स.) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी तरुणांना मर्यादित विचारसरणीतून बाहेर पडून, नवीन शक्यतांचा शोध घेऊन देशासमोरील आव्हाने सोडवण्यासाठी योगदान देण्याचे आवाहन केले आहे. ते म्हणाले की, आयआयटी खरगपूरच्या १०० व्या स्थापना दिनापर्यंत भारताला एक विकसित राष्ट्र बनवण्याची प्रतिज्ञा तरुणांनी घ्यावी. चिप्सपासून जहाजांपर्यंत, सर्व काही भारतात तयार केले जाईल आणि यात तरुण महत्त्वाची भूमिका बजावतील.

पंतप्रधानांनी पश्चिम बंगालमधील आयआयटी खरगपूरच्या अमृतमहोत्सवी सोहळ्यात सहभाग घेतला. याप्रसंगी, त्यांनी संस्थेच्या ७५ व्या वर्धापन दिनानिमित्त एका विशेष स्मारक नाण्याचे प्रकाशन केले आणि 'विकसित भारतासाठी ७५ आवाज' या उपक्रमांतर्गत ७५ विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला. यावेळी पश्चिम बंगालचे राज्यपाल आर. एन. रवी, मुख्यमंत्री सुवेंदू अधिकारी, केंद्रीय मंत्री सुकांत मजुमदार आणि इतर नेते उपस्थित होते.

मोदी म्हणाले की, आपल्या ७५ वर्षांच्या प्रवासात आयआयटी खरगपूरने देशाच्या विकासात आणि राष्ट्रउभारणीत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे. या काळात भारताने बैलगाड्यांपासून बुलेट ट्रेनपर्यंत, टपाल पत्रांपासून सोशल मीडियापर्यंत प्रवास केला आहे. या संस्थेने आपल्या संपूर्ण इतिहासात देशाच्या वैज्ञानिक, तांत्रिक आणि औद्योगिक क्षमतांना पुढे नेण्यात योगदान दिले आहे.

पंतप्रधानांनी नमूद केले की, जेव्हा आयआयटी खरगपूरची स्थापना झाली, तेव्हा देशाला उद्योग आणि पायाभूत सुविधांसाठी अभियंत्यांची गरज होती. नंतर, येथील विद्यार्थ्यांनी अंतराळ आणि अणुऊर्जा कार्यक्रमांसोबतच माहिती तंत्रज्ञान आणि सॉफ्टवेअर उद्योगांना पुढे नेण्यात योगदान दिले. आता, विकसित भारताचे ध्येय साध्य करण्यात ही संस्था महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावेल.

त्यांनी तरुणांना आवाहन केले की, त्यांनी आपली प्रतिभा, स्वप्ने आणि देशाची क्षमता मर्यादित ठेवू नये. राष्ट्रे आपल्या विचारांच्या सीमा तोडल्यावरच आपल्या क्षमतेची जाणीव करून घेतात. सेमीकंडक्टर क्षेत्राचे उदाहरण देताना ते म्हणाले की, एकेकाळी भारतातील चिप उत्पादनावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात होते, परंतु आता देशात अनेक सेमीकंडक्टर कारखाने सुरू झाले आहेत आणि भारताने चिप्सची निर्यातही सुरू केली आहे. ते म्हणाले की, भविष्यात चिप्सपासून जहाजांपर्यंत सर्व काही देशातच तयार केले जाईल.

पंतप्रधानांनी अंतराळ क्षेत्रातील खाजगी सहभागाचाही उल्लेख केला. ते म्हणाले की, अंतराळ क्षेत्रात तरुणांसाठी संधी पूर्वी मर्यादित होत्या, पण आता त्या खुल्या झाल्या आहेत. आयआयटी खरगपूरचे माजी विद्यार्थी असलेल्या पवन यांनी 'स्कायरूट एरोस्पेस'ची स्थापना केली आणि भारताच्या पहिल्या खाजगी रॉकेट प्रक्षेपणात योगदान दिले. ते म्हणाले की, देशातील अनेक स्टार्टअप्स अंतराळ कार्यक्रमाला नवीन चालना देत आहेत.

जागतिक बँकेच्या अहवालाचा संदर्भ देत पंतप्रधान म्हणाले की, गेल्या १२-१३ वर्षांत भारतातील जवळपास ५० कोटी लोक गरिबीतून बाहेर आले आहेत. संकुचित विचारसरणीवर मात करून, नवीन धोरणे स्वीकारून आणि गरिबांना सक्षम करण्याच्या प्रयत्नांमुळे हा बदल शक्य झाला आहे.

ते म्हणाले की, ज्या ठिकाणी आयआयटी खरगपूर आहे, त्या ठिकाणी एकेकाळी स्वातंत्र्यसैनिकांसाठी एक नजरकैदेचे शिबिर होते. बंगालच्या या भूमीने विचार आणि राष्ट्रीय चळवळींना प्रोत्साहन देण्यात भूमिका बजावली आहे. त्यावेळी स्वातंत्र्यसैनिकांनी याच ठिकाणाहून स्वातंत्र्याची शपथ घेतली होती. आज, या भूमीवर प्रशिक्षण घेत असलेले तरुण त्यांच्या नवनिर्मिती आणि कल्पनांद्वारे भारताला आत्मनिर्भर बनवण्यासाठी योगदान देत आहेत.

पंतप्रधानांनी विद्यार्थ्यांना राष्ट्र प्रथम या भावनेने काम करण्याचे आवाहन केले. ते म्हणाले की, पुढील दोन दशके तरुणांच्या जीवनासाठी आणि देशाच्या विकासासाठी निर्णायक असतील. तरुणांनी स्वतःला विचारले पाहिजे की ते कोणती आव्हाने सोडवण्यासाठी योगदान देऊ शकतात.

पंतप्रधान म्हणाले की, आयआयटी खरगपूरच्या विद्यार्थ्यांनी आणि माजी विद्यार्थ्यांनी असा संकल्प केला पाहिजे की, जेव्हा ही संस्था आपला १०० वा वर्धापनदिन साजरा करेल, तेव्हापर्यंत भारत एक विकसित राष्ट्र बनलेला असेल.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / वृषाली देशपांडे


 rajesh pande