मुंबई, 08 नोव्हेंबर (हिं.स.)। नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज ऑफ इंडिया (NSE) वर 'इलेक्ट्रॉनिक गोल्ड रिसीट्स' (EGR) विभागात प्रत्यक्ष व्यवहारांना आज सुरुवात झाल्यामुळे, भारतातील सुवर्ण बाजार अधिक एकात्मिक होण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल पडले आहे. NSE आणि 'ऑगमॉन्ट एंटरप्रायझेस लिमिटेड' (Augmont Enterprises Limited) यांच्या सहकार्यातून सुरू झालेला हा उपक्रम, NSEची नियंत्रित एक्सचेंज पायाभूत सुविधा आणि ऑगमॉन्टची एकात्मिक प्रत्यक्ष सुवर्ण परिसंस्था (physical gold ecosystem) यांना एकत्र आणतो. यामुळे गुंतवणूकदारांना प्रत्यक्ष सोन्याशी संबंधित व्यवहार करण्यासाठी एक नवीन मार्ग उपलब्ध झाला आहे.

व्यवहारांच्या पहिल्या दिवशी, EGR विभागात सक्रिय खरेदी-विक्री दिसून आली. संध्याकाळी 4:25 वाजेपर्यंत सुमारे 1,60,357 युनिट्सचे व्यवहार झाले, जे अंदाजे 6 किलो सोन्याच्या बरोबरीचे आहेत. पहिल्या सत्रात एकूण सुमारे 23.34 कोटी रुपयांचे व्यवहार झाले. या विभागात किमतींचे निर्धारणही अत्यंत सुव्यवस्थित पद्धतीने झाले; दिवसभरातील किमती 1,450.50 रुपये ते 1,460.00 रुपये या मर्यादित श्रेणीत राहिल्या. खरेदी आणि विक्री किमतींमधील फरक (bid-ask spread) 0.50 रुपये ते 1.00 रुपयांच्या दरम्यान होता, जे सतत सुरू असलेली खरेदी-विक्री आणि सक्रिय 'ऑर्डर बुक' दर्शवते.

प्रत्येक EGR हे 100 मिलीग्रॅम भौतिक सोन्याचे प्रतिनिधित्व करते, आणि हे सोने SEBI-नियंत्रित तिजोऱ्यांमध्ये ठेवलेले असते. एक्सचेंजवरील डीमॅट खात्यांद्वारे गुंतवणूकदार EGR खरेदी आणि विक्री करू शकतात, तसेच त्याच्या नियामक चौकटीच्या अधीन राहून, त्यांच्याकडील EGR चे भौतिक सोन्यामध्ये रूपांतर करण्याचा पर्यायही त्यांच्याकडे कायम असतो. हा विभाग T+1 सेटलमेंट चक्राचे पालन करतो, ज्याअंतर्गत एका विशिष्ट दिवशी झालेले व्यवहार पुढील कामकाजाच्या दिवशी सेटल केले जातात. यामुळे एक्सचेंजच्या नियमित क्लिअरिंग आणि सेटलमेंट यंत्रणेद्वारे सिक्युरिटीज आणि निधीचे हस्तांतरण सुलभ होते.

या धोरणात्मक सहकार्याअंतर्गत, ऑगमोंट NSE च्या EGR विभागासाठी एक प्रमुख भौतिक सोने आणि पायाभूत सुविधा भागीदार म्हणून काम करते, जे EGR ची निर्मिती, तिजोरीतील साठवणूक, पूर्तता आणि तरलता परिसंस्थेला समर्थन देते. EGR साठी लागणारे सोने ऑगमोंटच्या एकात्मिक शुद्धीकरण पायाभूत सुविधांमधून मिळवले जाते, जे भौतिक सोन्यावर प्रक्रिया आणि एक्सचेंज-आधारित व्यापार एका नियमित चौकटीत एकत्र आणते.

थेट व्यापाराची सुरुवात हे भारतातील अधिक पारदर्शक आणि सुलभ सुवर्ण बाजारपेठ तयार करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. एक्सचेंज-आधारित यंत्रणेद्वारे प्रमाणित सोन्याच्या व्यापाराला सक्षम करून, ईजीआरमध्ये किंमत निश्चिती मजबूत करण्याची, बाजारातील सहभाग सुधारण्याची आणि प्रत्यक्ष सोन्यासाठी अधिक एकात्मिक परिसंस्था निर्माण करण्याची क्षमता आहे.

केतन कोठारी, ऑगमॉन्ट एंटरप्रायझेस लिमिटेडचे संपूर्ण-वेळ संचालक म्हणाले: ईजीआर ट्रेडिंगची सुरुवात NSE सोबतच्या आमच्या सहकार्याने थेट, एक्स्चेंज-ट्रेडेड गोल्ड मार्केट सक्षम करण्यासाठी मूलभूत पायाभूत सुविधा निर्माण करण्यापासून बदलते. पहिल्या दिवसाची ट्रेडिंग ॲक्टिव्हिटी, सतत टू वे कोटेशन आणि योग्य किंमत हे नवीन मार्केट सेगमेंटसाठी महत्त्वाचे प्रारंभिक टप्पे आहेत.

Augmont येथे, आम्ही आमच्या शुद्धीकरण क्षमता आणि भौतिक सोन्याच्या पायाभूत सुविधा एकत्र आणल्या आहेत ज्यामुळे EGR च्या निर्मिती, व्हॉल्टिंग आणि रिडेम्प्शनला समर्थन मिळेल. आम्हाला विश्वास आहे की, हा उपक्रम भौतिक सोन्याला अधिक सुलभ, पारदर्शक आणि भारताच्या औपचारिक आर्थिक परिसंस्थेशी एकरूप करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतो. इकोसिस्टम मजबूत करण्यावर आणि गुंतवणूकदार, ब्रोकर्स आणि इतर बाजारातील सहभागींमध्ये त्याचा व्यापक अवलंब करण्यावर आमचे लक्ष आहे.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / हर्षदा गावकर